बिशेष

चाणक्यको मृत्यु : आत्महत्या हो कि जीउँदै आगो लगाईएको थियो ?

२०७३ पौष १२ मंगलबार, काठमाडौं । आचार्य चाणक्य पूर्वीय दर्शन एवं वाङ्मयका एक धुरन्धर विद्वान हुन् । इशापूर्व ३ सय ७१ मा जन्मिएका चाणक्यको निधन भने इशापूर्व २ सय ८२ मा भएको थियो । चाणक्यले आफ्नो जीवनकालमा मुद्रा राक्षस, बृहत्कथाकोश, वायु पुराण, मत्स्य पुराण, विष्णु पुराण बौद्ध ग्रन्थ महाभाष्य, जैन पुराण आदि कृतिहरुको रचना गरेका थिए । पूर्वीय वाङ्मयको इतिहासमा आचार्य चाणक्यको नाम स्वर्णिम अक्षरमा लेखिएको छ । चाणक्य एक कुशल राजनीतिज्ञ मात्रै होईनन्, शिक्षक, धर्माचार्य र कु ... बाँकी अंश»

सन् २०५० सम्ममा हिन्दूधर्म विश्वको तेस्रो ठूलो धर्म बन्ने!

२०७३ पौष १० आइतबार, काठमाडौं । पूर्वीय दर्शन एवं सनातन संस्कृतिसँग जोडिएको हिन्दूधर्म विदेशी संस्कृतिको प्रभावमा परेर लोप हुने चिन्ता सबैमा परिरहेको समयमा अन्तराष्टिय एक संस्थाले गरेको अध्ययनले भने हिन्दू सनातन धर्म लोप हुनुको साँटो पछिल्लो समय झनै धेरैको लोकप्रिय बन्दै गएको तथ्य सार्वजनिक गरेको छ ।    अमेरिकाको प रिसर्च सेन्टरले गरेको विश्वव्यापी अध्ययनका क्रममा हिन्दूधर्मप्रति मानिसहरुको आस्था बढ्दै गएकोले यो सन् २०५० सम्ममा विश्वको तेस्रो ठूलो धर्म ब ... बाँकी अंश»

तस्वीरमा हेर्नुहोस् विभिन्न मुलुकले छापेकाे १ लाख भन्दा माथिका नाेटहरु

२०७३ पौष ९ शनिबार, काठमाडौं । तपाईँलाई पैसाको अभाव भयो भने के गर्नुहुन्छ ? थप काम गर्नुहुन्छ, परिश्रम गर्नुहुन्छ या त कुनै अन्य । राज्यको पनि अवस्था त्यही हो । कुनैपनि राज्यले आफूले छाप्ने पैसाको लागि त्यही अनुपातमा पैसा धरौटी राख्नुपर्छ । अनि मात्रै पैसा छाप्न पाईन्छ । तर, पैसाको अभाव भयो भनेर आफैंले भटाभट पैसा छापियो भने त्यो अवस्थामा के होला ?   जिम्बाबेले एकपटक यही खुल्दुली मेटिनेगरी आफैंले भटाभट पैसा छापेर विश्वलाई चकित गराईदिएको थियो । आफ्ना शत्रुहरुसँग मुल ... बाँकी अंश»

३० घण्टाभित्र नेपाली र ७ दिन भित्र विदेशी उद्योग दर्ता नभए कारबाही

२०७३ पौष ६ बुधबार, काठमाडौं । हामी अहिले मुलुकको गम्भीर समस्याको रुपमा रहेको बेरोजगारी समस्या समाधान र नेपालमा नै नेपालीलाई रोजगारीको अवसर सिर्जना गराउनको लागि प्रयासरत छौं । लामो समयदेखि रोजगारीको लागि विदेशिनुपर्ने बाध्यतामा पिल्सिएका हामीहरु सम्भावनाको सपनामा तैरिँदै बैदेशिक र स्वदेशी रोजगारीको माध्यमबाट आफ्नै परिवारको साथमा बसेर रोजगारी पाउने सपनालाई सार्थकता दिन प्रयासरत छौं ।  त्यही प्रयासको एउटा खुड्किलो हो हामीले आज अन्तिम छलफलको लागि ल्याएको ‘ ... बाँकी अंश»

रोजगारदाताकै कारण विश्वका ७० प्रतिशत कर्मचारीहरु कामप्रति ध्यान दिँदैनन्

२०७३ पौष ५ मंगलबार, काठमाडौं । ‘यदि कुनैपनि व्यक्तिले इमान्दारितापूर्वक काम गरिरहेको हुन्छ भने उसको सेवा सुविधा र पारिश्रमिकको विषयमा काम लगाउने व्यक्ति नै ध्यान दिनुपर्छ, यही होईन भने त्यो व्यक्ति दीर्घकालसम्म टिक्न सक्दैन ।’ यो पूर्वीय वाङ्मयले सिकाएको पाठ हो । तर जो व्यक्ति कामचोर व्यवहार देखाउँछ उसको सेवासुविधाको विषयमा भने कुनैपनि चासो दिनु आवश्यक छैन ।’ यो चाणक्य नीतिले सिकाएको पाठ हो ।    तर विश्वमा एउटा यस्तो रिपोर्ट सार्वजनिक भएको छ कि जुन सुन्दा ... बाँकी अंश»

महिलाको कोख भाँडामा लिने व्यवसाय नेपालमा फस्टाउदो

२०७३ पौष ५ मंगलबार, सरोगेसी सम्बन्धी कानुन प्रष्ट नभएका कारण यसलाई आफ्नो अनुकुल हेरेर चाहे त्यो कानुनी होस वा गैर कानुनी होस स्वास्थ्य सेवा वा पर्यटनका नाममा यो व्यवसाय दिन प्रतिदिन फस्टाउदै गएको पाइएको छ । काठमाडौँमा मात्रै सरोगेसी सेवा प्रदायक संस्थाहरूको संख्या एक दर्जनको हाराहारीमा रहेको एक गैर सरकारी संस्थाले गरेको अध्ययनले देखाएको छ। काठमाण्डौंमा अदृश्य रुपमा सञ्चालनमा रहेका ती संस्थाहरुले सरोगेसी सेवाका लागि ज्यादातर रुपमा भारतीय महिलाहरूको प्रयोग गर्न ... बाँकी अंश»

यी हुन् २०१७ मा अर्थतन्त्रको ५ प्राथमिकताहरु, पूरा होला महत्वाकांक्षी लक्ष्य ?

२०७३ पौष ३ आइतबार, काठमाडौं । २०१६ को अन्तिम समय गुज्रनै लाग्दा अब विश्वको अर्थतन्त्र कता तिर जाला भन्ने बहसमा विश्व अर्थतन्त्रका हस्तीहरु व्यस्त छन् । २०१७को लागि प्राथमिकतामा धेरै चिजहरु रहेका छन् । तर यो वर्ष कुन् कुराले मुख्य प्राथमिकता पाउला ? यो जिज्ञाशा र्थतन्त्रमा चासो राख्नेहरुको स्वभाविक प्रश्न बन्न सक्छ ।    विश्वका अर्थशास्त्रीहरुले २०१७ लाई अर्थतन्त्रको हिसावले एउटा क्रिटिकल समयको रुपमा लिएका छन्् । सम्मेलनमा अबको वर्ष भन्दा अहिले भन्दा पनि बढ ... बाँकी अंश»

गीतासार : इन्द्रीयहुँदै मनसम्म पुगेपछि सकिन्छ शब्दको अस्तित्व

२०७३ पौष २ शनिबार, काठमाडौ । पूर्वीय दर्शनले मान्ने एउटा मूल सत्य कुरा के हो भने मानिसको शरीरमा ५ वटा ज्ञानेन्द्रीय र ५ वटा कर्मेन्द्रीयहरु रहने गरेका छन् । रुप, शब्द, गन्ध, स्पर्श र रस ५ वटा ज्ञानेन्द्रीयहरु हुन् भने हात, पाउ, वाणी, मलद्वार र प्रजनन्को इन्द्रीयहरु ज्ञानेन्द्रीयहरु हुन् ।    मनलाई शरीरको ११ औं इन्द्रीयको रुपमा मान्ने गरिएको छ । जसले ज्ञानेन्द्रीय र कर्मेन्द्रीयहरुकोबीच नियामक निकायको रुपमा काम गरिरहेको हुन्छ । मनलाई शरीरको नियामक निकाय यस कारण भ ... बाँकी अंश»

'प्रतिभावान् चरा' भयाे २०१६काे उत्कृष्ट पुस्तक, यस्ता छन् अन्य

२०७३ पौष २ शनिबार, काठमाडौं । २०१६ का उत्कृष्ट २० पुस्तक सार्वजनिक भएको छ । अमेरिकाको वाल स्ट्रिट जर्नलले सार्वजनिक गरेको प्रतिवेदनका अनुसार विभिन्न विषयमा लेखिएका २० पुस्तक २०१६को उत्कष्ट रुपमा छानिएको हो । तर हामीले यहाँ उत्कृष्ट ५ लार्इ मात्रै यहाँ उल्लेख गरिएकाे छ ।    १. द जेन्यूअस अफ बर्ड उक्त प्रतिवेदनका अनुसार २०१६को उत्कृष्ट पुस्तकको रुपमा द जेन्यूअस अफ बर्ड पुस्तक परेको छ । नेपालीमा यसलार्इ विश्वकाे प्रतिभावान् चरा हुन्छ । जुन पेन्गुईन प्रेसले स ... बाँकी अंश»

विकसित मुलुक पनि यसरी फसेका छन् बेरोजगारीको चक्करमा

२०७३ पौष १ शुक्रबार, काठमाडौं । नेपाल मात्रै होइनकि विश्वका विकसित मुलुक पनि बेरोजगारीको समस्याबाट यति आक्रान्त छ कि जुन विकसित भनेर विश्वमा छाप बसिसकेको मुलुकका लागि पनि टाउको दुखाईको विषय बनेको छ ।    २८ मुलुक रहेको युरोपियन युनियन सामान्य जनमानसमा हेर्दा विकसित मुलुकहरुको सूचीमा राखिन्छ । यद्यपि अहिले बेलायतले युरोपियन युनियनबाट छुट्टिने निर्णय गरेसँगै यो अब २७ मा सीमित भएको छ । तर यी मुलुकहरु पनि बेरोजगारीको समस्याबाट कति आक्रान्त रहेका छन् भन्ने कुरा युन ... बाँकी अंश»

पुष १ लाई ‘कालोदिन’ भन्नेहो भने चैत १ लाई किन नभन्ने ?

२०७३ पौष १ शुक्रबार, काठमाडौं । आज पौष १ गते नेपाली प्रजातान्त्रिक इतिहासमा 'कालो दिन'को रुपमा लिईन्छ । पक्कैपनि तत्कालीन राजा महेन्द्रले २०१७ साल पौष १ गते नेपालकै पहिलो जननिर्वाचित प्रधानमन्त्री विपी कोइरालालाई गिरफ्तार गरी प्रजातान्त्रिक व्यवस्थाको घाँटी निमोठेका थिए । यसैको सम्झनामा यस दिनलाई ‘कालो दिन'को रुपमा लिने गरिन्छ ।    त्यस दिन अर्थात् राजाले प्रजातन्त्रलाई आफ्नो मुठ्ठीमा कसेको दिनको वातावरण कस्तो थियो त ? २०१५ सालका सांसद श्रीभद्र शर्माले ... बाँकी अंश»

चौथो औद्योगिक क्रान्ति : कहिले र केका लागि ?

२०७३ मङ्सिर २८ मंगलबार, हामी अहिले प्राविधिक विकासको यस्तो चरणमा छौं जहाँ प्राविधिक क्रान्तिको यात्रा चलिरहेको छ र हामीहरु त्यसलाई किनारामा राखेर नियालिरहेका छौं । प्राविधिक क्रान्तिको त्यो यात्रा सामान्य यात्राको विपरित रहेको छ जहाँ हामी बाँच्छौं काम गर्छाै र त्यसैसँग सम्बन्धित अरु कुनै व्यवहार पनि गर्छाै । यसको सीमा, क्षेत्र र यसका अबरोधहरु पनि हामीहरुसँग नै आईरहेको हुन्छ ।    हामीले यो अझै पनि बुझेका छैनौ कि यस्तो व्यवहार अझै कति फैलँदै जाने हो । तर, हामी के कुर ... बाँकी अंश»

अचेल गुञ्जिदैन यःमरी भाका

२०७३ मङ्सिर २८ मंगलबार,  त्य छिं त्य, बक छिं त्य  थाबले यागु सामा वलः, यःमरी छगः ति यः  व्यूसा ल्यासे म्ह, मव्यूसा सितिकुती  न्यग व्यूसा काय् वुई, छग व्यूसा म्याय् वुई  तालापाता कुलिचां जुसें त्यः  यःमरी माकु, उकि दुने चाकु  व्यूसा ल्यासेचा, मव्यूसा बुरीचा  कुरी कुरी...    भक्तपुर। यःमरी पूर्णिमा (धान्य पूर्णिमा) अर्थात् आजको दिन साँझ नेवार समुदायको घरआँगनमा गुञ्जिने यो लोकभाका अचेल गुञ्जिन छाडेको छ । लोकप्रिय र महत्वपूर्ण पर्वमध्येको एक यःमरी पुन् ... बाँकी अंश»

बाल हिंसामा प्रहरीको भूमिका

२०७३ मङ्सिर २७ सोमबार,  बाजुरा ।  प्रहरी भनेको कानुनको कार्यान्वयन गर्दै समाजमा शान्तिसुरक्षा स्थापनाको लागि क्रियाशील राज्यको एउटा महङ्खवपूर्ण निकाय हो । नेपाल प्रहरी समाजमा हुने गरेका अपराधको नियन्त्रण गरी जनताको जीउधनको सुरक्षाको लागि तल्लीन भएर रात दिन क्रियाशील रहन्छ ।    नेपालको कानुनले समेत समाजमा  बालबालिकाविरुद्ध हुने हिंसा, यौनजन्य दुर्व्यवहारको रोकथाम र घटित अपराधको अनुसन्धान गर्ने जिम्मेवारी नेपाल प्रहरीलाई दिएको छ । यसर्थ गाउँटोल तथा समाजम ... बाँकी अंश»

कुन भाषालाई शक्तिशाली भन्ने ? विश्वमा यसरी मापन गरिन्छ भाषाको शक्ति

२०७३ मङ्सिर २७ सोमबार, काठमाडौं । विश्वमा कुन भाषा बढी शक्तिशाली होला ? सबैले अनुमान गर्न सक्छन् कि अङ्ग्रेजी भन्दा बढी शक्तिशाली भाषा अरु हुनै सक्दैन । किन कि यो विश्वभरीका मानिसहरुको सञ्चारको माध्यम भाषाको रुपमा रहेको छ । तर, यही आधारमा मात्रै कसैले अङ्ग्रेजीलाई विश्वको सर्वशक्तिमान भाषा सम्झिन्छ भने त्यो सरासर झुटो हो ।    विश्वका कुनैपनि भाषा कति शक्तिशाली छ भन्ने सवालमा विभिन्न सूचकहरुले निर्धारण गर्ने गरेकाछन् । त्यस्ता सूचकहरुमा अगाडि आएको खण्डमा मात्रै त ... बाँकी अंश»

श्रीमद्भगवद् गीता र यसमा राजनीतिक चरित्रको चर्चा

२०७३ मङ्सिर २५ शनिबार, काठमाडौ । राजनीतिको जालोले पूर्णतः घेरिएको ग्रन्थ महाभारत हो । महाभारतमा भएका राजनीतिका चिन्तन एवम् उपदेशले विश्व राजनैतिक रङ्गमञ्चमा महाभारतले आफनो छुट्टै प्रभाव जमाएको छ । महाभारतमा भएका हजारौँ श्लोकहरू राजनितिसँग सम्बद्घ छन् तर महाभारतले एउटै मात्र नीति स्थापित गरेको छैन ।   हजाराँै नीतिबाट निष्कर्षमा शान्ति अभिष्टमा आएझँै ज्ञानी, राजनीतिज्ञ, सन्यासी, मुमुक्षु, विद्यार्थी सम्पूर्णमा महाभारतका फरक फरक नीति छन् । महाभारतरूपी दहिको ठेकी ... बाँकी अंश»

यत्तिगर्दा पनि नहोला त नेपालको अर्थतन्त्रमा विकास ?

२०७३ मङ्सिर २३ बिहिबार, काठमाडौं । गत शुक्रबार एउटा क्याफेमा बसेर चिया खाईरहँदा एक जना मित्रले नेपाल अब भने साँच्चिकै विकास हुन लागिरहेको छ भनेर एउटा ‘दन्त्य कथा’ सुनाए । दन्त्य कथाको पात्र भने थिए अहिले दैनिक समाचारको पात्र बनिरहने यिनै राजनीति दलका नेताहरु । उनको नजरमा राम्रो देखिएको दल उनको कथाको नायक थिए भने अरु सबै खल नायक ।  उनको सो तर्कको पछाडि कुनै बिकासको चित्तबुझ्दो आधार थिएन । तर उनले भने आफ्नो ‘कथा’मा राजनीतिक नेतृत्वको उदाहरण मात्रै दिन भ्याएनन्, अन् ... बाँकी अंश»

घोचेर नभन्नुस, मित्रहरु..

२०७३ मङ्सिर २३ बिहिबार, एक महिना लामो भ्याकेशनको तयारी थियो । नयाँ जुत्ता नकिनी पुरानै जुत्ता लगाएर घर जाने सुरमा थिएँ म । तर संगै काम गर्ने साथीले भन्यो— “हैन ! एयरपोर्टमा त चाहिन्छ यार”, मैले उसको कुरामा खासै चासो दिईन । पारिवारिक भेटघाटसँगै महिना दिनको छुट्टि मनाएर म पुनः रोजगारमा दुवाई फर्कने क्रममा थिएँ ।   “हजुर सर, यताबाट”— प्रस्थान द्वारमा भएका प्रहरी दाईले बाटो देखाए । हेर्दै भलादमी देखिने एकजना भद्र—भलादमी सुटकेश तान्दै अघि बढे । जब प्रहरी दाईले टिक ... बाँकी अंश»

त्यसै तुहाईयो नेपाललाई पूर्वीय वाङ्मय अध्ययनको केन्द्र बनाउने वीरेन्द्रको सपना

२०७३ मङ्सिर २० सोमबार, काठमाडौं । तत्कालीन राजा वीरेन्द्रको मुख्य पहलमा वि सं २०४३ सालमा त्रिभुवन विश्वविद्यालयको संस्कृत अध्ययन संस्थानलाई फुटाएर एउटा छुट्टै अध्ययन संस्थान गठन गर्ने तयारी भयो । कात्तिक महिनामा यसको ऐन पारित गराएर राखिएको थियो तर, यसको सुरुवात कहिलेदेखि गर्ने भन्ने विषयमा बहस चल्दै गर्दा तत्कालीन राजा वीरेन्द्रले पुष २६ गते मेलमिलाप दिवशको दिन नै यसको शुभ मुहुर्त जुराईदिए र त्यहिदिन यसको स्थापना भयो । सोही दिन नै विश्वविद्यालयको पहिलो सिनेट बसेको थ ... बाँकी अंश»

जनताले नबचाए नेपाल भारतीय महासंघमा मिसिन्छ –केसी

२०७३ मङ्सिर १९ आइतबार, काठमाडौं । राष्ट्रिय जनमोर्चाका अध्यक्ष चित्रबहादुर केसीले नेपाली जनताले नेपाललाई बचाउन नसके नेपाल भोलि गएर भारतीय महासंघमा मिसिने दावी गरेका छन् । संघीयताको विरोध गर्दै आइरहेका केसीले हाम्राकुरासंगको कुराकानीमा अब नेपाल बचाउने हो भने नेपाली जनता नै तात्नुपर्ने बताए । उनै केसीसंग गरिएको यो विशेष कुराकानीको सम्पादित अंश– राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले संसदमा सहभागी दलहरुलाई डाक्नु भएको छ, किन होला ?  मलाई आइतबार अपरान्ह ४ बजेभित्र राष ... बाँकी अंश»

नयाँ