बिशेष

राष्ट्र के हो ? समुन्नत राष्ट्रको लागि यस्तो छ पौराणिक मार्गदर्शन

२०७३ भदौ २४ शुक्रबार, काठमाडौं। राज् धातुमा सर्वधातुभ्यः ष्ट्रन् सूत्र ले ष्ट्रन् गरेर राष्ट्र शब्द बन्दछ। वैदिक वाङ्मयमा देश, जनपद, भूमि आदि शब्दलाई राष्ट्रको पर्यायवाची शब्दका रूपमा प्रयोग गरिएको पाइन्छ। यसरी शाब्दिक दृष्टिले सुसंस्कृत र सुसाशित देश नै राष्ट्रका रूपमा परिभाषित हुन्छ। सामान्यतया राष्ट्र भन्नाले जनसमुदाय सहितको थलो वा देशलाई बुझिन्छ। व्यक्तिको सामाजिक, सांस्कृतिक, धार्मिक, आर्थिक र राजनीति आदि विविध उन्नतिहरूको आधारशिला राष्ट्र हो।  राष्ट्रको ... बाँकी अंश»

भोटदेखी बटौलीसम्मको नुन बोकेकी हजुरआमा

२०७३ भदौ २१ मंगलबार, मध्य पहाडको रुकुम स्थित स्यालापाखा भन्ने गाँउमा जन्मनु भएको रे हाम्रो दिवंगत हजुरआमा। तत्कालीन ग्रामिण जीबनशैली कति सहज थियो होला अनुमानकै भरमा धेरै बुझन कठिन हुदैन। मेलापात र गाईगोठमा अधिकांस बाल्यअवस्था बिताउनु भएको थियो। हजुरबासंग बिहे पश्चात छोरा छोरीको लालनपालनको लागी हजुरआमाले निकै कठिन दुख र संघर्ष गर्नुभएको हामीहरुले नी देख्न, भोग्न र अनुभुत गर्न पाएका थियौ । निडर,निर्भिक र गलत कुरा सहनै नसक्ने उहाको स्वभाव थियो जुनकुरा मलाई बारम्बार भ ... बाँकी अंश»

सप्तऋषिको पूजा गरेर कसरी पखाल्छन् महिलाले पाप ? के छ कथा ?

२०७३ भदौ २१ मंगलबार, काठमाडौँ । भाद्र शुक्ल पञ्चमीका दिनमा मनाइने ऋषिपञ्चमी पर्व सप्तर्षिको पूजा गरी वैदिक सनातन हिन्दू धर्मावलम्बी नारीले मनाउँदैछन् ।    बिहानै उठेर नारीहरु नजिकको नदी, खोला, ताल, तलैया र पोखरीमा गई ३६५ दतिवनले दाँत माझ्ने, गाईको गोबर, माटो र खरानी लगाई स्नान गर्छन् ।    रजस्वलाका समयमा छाइछुइ लगायत कुनै त्रुटि भएको भए आज ऋषिपञ्चमीको दिन अरुन्धतीसहित सप्तर्षिको पूजा गर्नाले त्यसबाट मुक्ति पाइने धार्मिक विश्वास छ ।    नारीलाई रजस्वलाक ... बाँकी अंश»

जिब्रो सिलाएर कहिलेसम्म बस्ने?

२०७३ भदौ १९ आइतबार, अनेरास्ववियुकी रामकुमारी झाक्रीलाई पोखरा महाधिवेशनमा मतदान गर्न पुगेर कम्युनिस्ट राजनैतिक चिन्तन, संस्कार र विधिलाई स्विकार गर्दै समाज परिवर्तनको अभियानमा अगाडि बढे। राजनीति सहज र सरल हुँदैन। बाधा व्यवधानका बाबजुत र विकसित नेपाली राजनीतिसँगै स्वतन्त्र ढङ्गबाट मेरा कदमहरु अगाडि बढे।   यसै क्रममा ठुलो अनुरोध र बिन्ती पश्चात् म अखिल क्रान्तिकारीको केन्द्रीय सदस्य बने। समाजमा देखिएका जटिलता र सामाजिक कु-सङ्गतीका विरुद्ध कलम चलाउने मेरो कद ... बाँकी अंश»

कसरी समाधान गर्न सकिन्छ अहिलेको भाषिक विवाद ?

२०७३ भदौ १८ शनिबार, काठमाडौं । पछिल्लो सय नेपाली समाज भाषिक विवाद र यसको समाधानको लागि भन्दै एक आपसमा रूमलिँदै हिँडेको देख्न सकिन्छ । एउटै विवादको समाधानको लागि भन्दै भिन्न भिन्न बाटोबाट अहिलेको विवाद नेपाली भाषिक जगतमा चलिरहेको मान्न सकिन्छ । तर यसलाई कसरी समाधान गर्ने र यसललाई समाधानको बाटोमा कसरी लैजाने भन्ने सवालमा भने सबैको आ–आफ्नै तर्क रहेको छ । त्यसैले पनि यो समाधान नहुन सकेको भने अवश्य पनि होला । तर बहसबाट नै यसमने समाधान सम्भव हुन्छ ।    आफ्नो गोरुक ... बाँकी अंश»

तीजलाई साँच्चिकै तीज बनाऔ‌

२०७३ भदौ १६ बिहिबार, काठमाडौं। तीज आधा आकाश ढाकेका हिन्दु नेपाली महिलाहरुको महान पर्व हो। नेपालमा मात्रै नभएर छिमेकी मुलुक भारतका केहि ठाउँमा हिन्दू महिलाहरुले समेत यो पर्व मनाउने गर्दछन्। हरेक वर्ष ’श्रावण शुक्ल तृतीया’को दिन अर्थात भगवान श्रीकृष्ण जन्मेको एघारौ दिन अनुसार हरितालिका तीज भन्ने गरिन्छ। म जान्ने हुँदा मनाईने तीज र अहिलेको तीज धेरै फरक छ। मैले बुझ्ने हुँदाको तीजमा बिहे गरेर पराइघरमा गएका छोरी चेलीहरु माइतीघरमा आउने वर्षभरी घरको काम धन्दाले माइतीक ... बाँकी अंश»

हिन्दु संस्कृतिमा यसरी गरिन्छ पत्नीको सम्मान, कामोपभोग र सुरक्षा

२०७३ भदौ १५ बुधबार, संस्कृति कुनै पनि राष्ट्रको परिचायक मात्र होइन, विशेषता पनि हो । वर्तमान समयमा नेपाल हिन्दु राष्ट्र होइन तापनि प्रायः नेपालीहरूले वैदिक सनातन धर्मलाई अङ्गिकार गर्दै आएका छन् । यही वैदिक सनातन धर्म तथा परम्परागत सभ्यता नै हिन्दु संस्कृति हो ।    हिन्दु संस्कृतिको मूल आधार वेद हो भने स्मृति, पुराण, उपनिषद्हरू वैदिक सनातन धर्म तथा संस्कृतिका खम्बा हुन् । हिन्दु संस्कृतिमा पत्नी हुनका निम्ति विवाह गर्नैपर्दछ । हिन्दु विवाह पद्धतिमा पाणिग्रहण क ... बाँकी अंश»

'केरा काटेर.., बुढो नहुँदा..' कता जाँदै छ तीजको मौलिकता ?

२०७३ भदौ १५ बुधबार, संसारमा जुनसुकै राष्ट्रको पनि आफ्नै प्रकारको विशिष्ट संस्कृति हुन्छ । आफनै संस्कार चालचलन हुन्छन । यसलाई त्यहाँको समाज र राज्यले संरक्षण संवद्र्धन गरिरहेको हुन्छ । जिवन्त बनाईरहेको हुन्छ  । हाम्रो देशमा पनि थुप्रै  यस्ता आ–आफ्नो मौलिकता अनुसारका चाडपर्व मेला, जात्रा, उत्सवहरु छन् जसले आफ्नो गाँउ, ठाउँ र सिंगो राष्ट्रको नै हरेक पक्षलाई समेटेका हुन्छन । यीनै विविध संस्कृतिका, विविध रङहरुको हाम्रो जिन्दगीलाई साहित्यकला र गीत संगीत जस्ता सम्पद ... बाँकी अंश»

बालबालिकालाई प्रभावकारी सिकाइ कसरी गर्ने ?

२०७३ भदौ १५ बुधबार, विद्यालय भनेको सरस्वतीको मन्दिर हो । ज्ञानको ऊर्जा र हौसला प्राप्त गर्ने ठाउँ । अझ भनौं, सिकारुले आफैं उत्प्रेरित भएर सिक्न सक्ने वातावरण भएको स्थान । तर अचेल विद्यालय (अझ चलन चल्तीको शब्द ‘स्कुल’ भन्ने बितिकै बालबालिकालाई अभिभावकले निश्चित समयमा जबर्जस्ति पुर्याइदिने, कोठामा थुनेर दिनभर लेख्न र पढ्न लगाउने अनि घरका लागि जतिसक्दो धेरै गृहकार्य दिएर पठाउने ठाउँ भन्ने नै धेरैले बुझ्छन ।    अनि स्कुल कै कारणले बालबालिकाले घर पुग्ना साथ त्यह ... बाँकी अंश»

तीजः सुखान्त लभस्टोरी

२०७३ भदौ १५ बुधबार, अरु चाडबारे भन्दा तीजको निकै टिप्पणी भएको पाइन्छ। भड्किलो भयो रे, महिलाहरु खानपिनमै ब्यस्त भए रे। आदि आदि । खासमा तीजको सार र मर्म बुझ्ने हो भने तीज तीज जस्तै छ। केही नहुने भएको छैन। त्यसो त आजभन्दा ३०/४० बर्ष अगिको दशैँ र अहिलेको दशैँ पनि त फरक छ। पहिलाका भान्साकोठा, बैठककोठा, बजारमा पाइने लुगा पनि त पहिले पहिलेभन्दा अहिले फरक छन्। महिलाको जीवनशैली फरक भए। जन्मघर र कर्मघरमा परिवारभित्र गरिने व्यवहार फरक भए। पुरुषहरु तुलनात्मक रुपमा सधैँजसो रामरमिता ... बाँकी अंश»

ला लिगा: तोडिएला मेस्सी एवं रोनाल्डोको वर्चश्व ?

२०७३ भदौ १४ मंगलबार, गत सिजनमा बार्सिलोनाले ला-लिगाको उपाधि जितेको थियो भने रियल मड्रिडले च्याम्पियन्स लिग उपाधि हात पारेको थियो। उक्त सिजनको अन्तसँगै अर्जेन्टिना कोपा अमेरिकामा दोस्रो भएको थियो भने युरो २०१६मा पोर्चुगलले उपाधि हात पारेको थियो।    बार्सिलोना र अर्जेन्टिनाबाट खेल्ने मेस्सी र रियल मड्रिड एवं पोर्चुगलबाट खेल्ने रोनाल्डोले आफ्नो खेल कौशलले आफ्नो टोलीको नाम उच्च राख्न राम्रो योगदान दिएको प्रष्ट हुन्छ।    विश्व क्लब फुटबलमा केही  दशक अगाड ... बाँकी अंश»

शंकर भण्डारीको यात्राः तनहुँको भण्डारी गाउँदेखि सिंहदरबारसम्म

२०७३ भदौ ११ शनिबार, काठमाडौं। नेपाली काँग्रेसका केन्द्रीय सदस्य तथा तनहुँ क्षेत्र न.१ बाट निर्वाचित सांसद शंकर भण्डारी वन तथा भूसंरक्षण मन्त्रालयको जिम्मेवारीका साथ मन्त्रीमण्डलमा सामेल भएका छन्। नेपाली काँग्रेसका यूवाहरुका प्रिय भण्डारी तनहुँको पर्कोटको भण्डारी गाउँमा जन्मिका थिए। ५० बर्षिय भण्डारी स्वर्गीय पिता दयानिधी भण्डारी र दमयन्ती भण्डारीका कान्छा छोरा हुन्। दुई पटक कांग्रेसको केन्द्रीय सदस्य भइसकेका भण्डारी विद्यालयदेखि नै नेविसंघको राजनीतिमा आवद ... बाँकी अंश»

निष्पक्ष, परामर्शदाता र परमधर्मका ज्ञाता विदुर को हुन् ?

२०७३ भदौ ११ शनिबार, काठमाडौं । महाभारतमा दिइएको वंशानुक्रमानुसार ऋषि अत्रिका छोरा सोमबाट वंश परम्परा चलेको पाइन्छ । यहि सोमवंशमा पछि प्रसिद्ध राजा ययाति देखा परे ययातिका जेठा छोरा यदु थिए भने कान्छा छोरा पुरु थिए । यदुले आफ्ना बाबु ययातिलाई रिसाउन बाध्य पारेको हुनाले उनले हस्तिनापुरमा राज्य गर्न पाएनन् । उनी द्वारकातर्फ लागेर छुट्टै राज्य खडा गरी राज्य शासन गर्न थाले । सोहि वंश नै पछि गएर यदुवंशको नामले प्रसिद्ध भयो ।   यता तिनै ययातिका कान्छा छोरा पुरु राजा भए । ... बाँकी अंश»

अर्थतन्त्रका पिता चाणक्य नेपालका धर्तीपुत्र !

२०७३ भदौ ११ शनिबार, काठमाडौं । चाणक्य कुनै भगवान होइनन् । उनी तात्कालीन समयमा अर्थात् बुद्धकालीन समयमा दूरदर्शी अर्थशास्त्रका सूत्रधार हुन् । विद्वतापूर्वक अर्थनीतिको निर्माण गरेर विश्व चर्चित भएका चाणक्यको अर्थनीति अहिलेपनि अनुशरणयोग्य छ र अनुशरण पनि भईरहेको नै छन् ।    कतिपयले विष्णुगुप्त भारतको मगद राज्यमा जन्मिएको भनेर दाबी गर्ने गरिएको भएपनि उनी नेपालको मिथिला राज्यमा जन्मिएका व्यक्ति हुन् भनेर विष्णुप्रसाद लुईटेलद्वारा अनुवादित कौटिल्यार्थशास्त ... बाँकी अंश»

समावेशी समानुपातिक माथि देउवा, प्रचण्डको प्रहार

२०७३ भदौ १० शुक्रबार, कांग्रेस पार्टीले धेरै सकस पश्चात बल्ल मन्त्रीमण्डलमा पठाउने मन्त्रीहरुको नाम टुंग्याएको छ। अन्ततः अब चाहि प्रचण्ड मन्त्रीमण्डलले पूर्णता पाउने निश्चित प्रायः भयो | प्रचण्ड मन्त्रीमण्डलको हुने स्वरुपले समावेशी समानुपातिक शब्द माथि भने क्रुर प्रहार गरेको छ। माओवादी, काँग्रेस, राप्रपा. नेकपा संयुक्तद्वारा प्रचण्ड मन्त्रीमण्डलमा पठाइएका मन्त्रिमा नेकपा माओबादी केन्द्रको आठ जना मन्त्रीमा १) कृष्णबहादुर महरा, २) राम कार्की, (क्षेत्री)  ३) जनार्द ... बाँकी अंश»

को हुन् अर्जुननरसिंह केसी?

२०७३ भदौ १० शुक्रबार, काठमाडौं। नेपाली राजनीतिका कुशल खेलाडी अर्जुननरसिंह केसी राजनीति गर्नकै लागि जन्मे र त्यसैका लागि उच्च अध्ययन पनि राजनीतिशास्त्रकै गरे। नेपाल ल क्याम्पसबाट डिप्लोमा गरेका केसीले त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट राजनीति शास्त्रमा स्नातकोत्तर गरेका थिए। राजनीतिज्ञका साथै कुटनीतिज्ञ छवि समेत भएका केसीले अमेरिकाबाट सन् १९८२मा कुटनीति सम्वन्धी एक महिने प्रशिक्षण पनि लिएका थिए।    रुपान्तरित संसदको सांसद रहेका केसी नुवाकोट १ बाट दोस्रो संविधान ... बाँकी अंश»

को हुन् हृदयराम थानी?

२०७३ भदौ १० शुक्रबार, काठमाडौं। सांसद हृदयराम थानी सरकारको सहकारी तथा गरिवी निवारण मन्त्रीमा नियुक्त भएका छन्। २०१७ जेठ २६ गते पिता पद्मलाल थानी र माता देवी थानीको पुत्रको रुपमा बयलकांडा सुर्खेतमा जन्मिएका थानी वीरेन्द्रगनर नगरपालिका–१, सुर्खेतमा बस्दै आएका छन।    इन्जिनियररिङ क्याम्पस, पुलचोकबाट उच्च अध्ययनका क्रममा आइई गरेका उनले शंकरदेव क्याम्पस व्यवस्थापन संकायमा स्नातक र त्रिवि किर्तिपुरबाट एमए गरेका हुन्।    विद्यार्थी राजनीतिमा शुरु देखिनै ला ... बाँकी अंश»

को हुन् प्रकाशशरण महत?

२०७३ भदौ १० शुक्रबार, काठमाडौं। नेपाली काँग्रेसका पार्टी सभापति शेर बहादुर देउवासँग अत्यन्तै निकट रहेका प्रकाशशरण महत परराष्ट्र मन्त्री भएका छन्। अमेरिकाको विश्वविद्यालयबाट फुलव्राइट छात्रवृती अन्तर्गत अर्थशास्त्रमा विद्यावारिधी सकाएका उनी नेपाल विद्यार्थी संघको पूर्व महामन्त्री समेत थिए। २०१६ सालमा नुवाकोटमा जन्मिएका महतको अहिले श्रीमती र दुई छोराछोरी छन्।    दोस्रो संविधानसभामा समानुपातिकबाट सभासद भएका उनी संविधान लेखनका बेलामा संवैधानिक मस्यौदा स ... बाँकी अंश»

हामी बजारको माग हेरेर सैद्धान्तिक र ब्यवहारिक शिक्षा प्रदान गर्छौ : प्रिन्सिपल श्रेष्ठ

२०७३ भदौ ९ बिहिबार, आइटी, अहिलेका विद्यार्थीको रोजाइमा परेको विषय हो । आइटी पहिलो पटक नेपालमा भित्रदाँ यसलाई लन्च गर्ने दुईचारवटा कलेजहरू मात्र थिए । ती मध्ये एक हो काठमाडौं, पुतलीसडकस्थित रहेको कान्तिपुर सिटी कलेज (केसिसी) । सन् २००० बाट आइटी शिक्षाको पढाई सुरु गरेको कान्तिपुर सिटी कलेजमा अहिले इन्जिनियरिङ, आम संचार र पत्रकारिताको स्नातकोत्तर, बिबिए समेतको पढाई हुने गरेको छ ।  आइटी पढ्न चाहने विद्यार्थीको लागि पहिलो रोजाइमा पर्ने गर्छ । त्यसो त यस कलेजले उत्पादन गर ... बाँकी अंश»

नेविसंघले देखाएका सबल पक्ष र अबको बाटो

२०७३ भदौ ९ बिहिबार, नेपाली काँग्रेसको प्रभावशाली भातृ संगठन नेपाल विधार्थी संघको ११औं महाधिवेशन भर्खरै सम्पन्न भई नयाँ नेतृत्व चयन भएको छ। झन्डै १० वर्ष देखि हुन नसकेको ११ औँ महाधिवेशन संयोगवस ११ औँ दिनमा पुगेर नै समापन भयो। पक्कै पनि देशको ठूलो प्रजातान्त्रिक शक्तिको भातृ संगठनको यति लामो सम्म महाधिवेशन हुन नसक्दा थुप्रै समस्याहरु जेलिएर रहेका थिए। त्यसलाई निराकरण गर्न त्यति सजिलो थिएन र लामो समय लागेर भए पनि महाधिवेशन सम्पन्न गराउनु वर्तमान काँग्रेस कार्यसमिति ... बाँकी अंश»

नयाँ