बिशेष

हामी सत्यको अभिब्यक्ती चाहन्छौ

२०७४ श्रावण २ सोमबार, काठमाडौं । हामी कुराकानी गर्छौ, कसैले बुझोस भनेर । चिठी पत्र लेख्छौ, ईमेल गर्छौ, प्रापकले सन्चो- बिसन्चो थाहा पाओस्, हालचाल जानोस्, प्रती-उत्तर लेखोस भन्ने आकांक्षा लिएर । अखबार पढ्छौ, कहाँ के भईरहेको छ र के हुँदै छ वा के भएको थियो भनेर जानकारी हसिल गर्नका लागी । कसैलाई शुभकामना, बधाई वा समबेदना ब्यक्त गर्छौ- एक अर्का का सुख- दुखमा सह्भागी र सम्बेदनशिल बन्न । पम्प्लेटिङ्ग्, पोस्टर आदी टास्छौ, केहि मह्त्वपुर्ण कुराको जानकारी दिने-लिने सुचना प्रवाह्का लागी । ... बाँकी अंश»

काठमाडौंका मेयरलाई खुल्ला पत्र

२०७४ श्रावण १ आइतबार, काठमाडौं ।आदरणीय मेयर विद्यासुन्दर शाक्य ज्यू नमस्कार । जहाँनिया राणा शासन, पञ्चायती व्यबस्था र राज्यतन्त्रको अन्य हुदै गणतन्त्रसम्म आइपुग्दा पाएको एउटा अधिकार अभिव्यक्ती स्वतन्त्रताको सदुपयोग गर्दै एउटा खुल्ला पत्र लेख्दै छु । तपाईसँग मेरो पत्र पढ्ने त समय छैन होला । तर पनि म अभिव्यक्ती स्वतन्त्रताको प्रयोग गर्दै केहि कुरा लेख्दै छु । कहाँबाट शरु गरु म अलमलमा परेको छु । जहाँनिया राणा शासन, पञ्चायती व्यबस्था र राज्यतन्त्रको अन्य हुदै अहिले मुलुक यतिबेला २०६२, ६३ को युगीन क्रन्तिका एजेण्डाहरु संस्थागत गर्ने अभियानमा होमिएको छ । ... बाँकी अंश»

कहाँ चुक्यो कांग्रेस ?

२०७४ असार ३१ शनिबार, युएई । नेपाली कांग्रेस अहिले इतिहास कै गम्भीर कमजोर अवस्थामा पुगेको छ। हुनत यस भन्दा पहिला पनि कांग्रेस ४ पटक दोस्रो स्थानमा नआएको भने होईन तर पहिलाको दोस्रो स्थान र अहिलेको दोस्रो स्थानमा धेरै भिन्नता छ। २०५१ सालको मध्यावधि निर्वाचन हुदा कांग्रेसका अधिकांश क्षेत्रमा सर्वमान्य नेता गणेशमानलेबागि उम्मेदवार खडा गरेका थिए भने २०५४ सालको स्थानिय निर्वाचन हुदा तत्कालीन गृहमन्त्री बामदेब गौतमले एकलौटि रूपमा चुनावलाई प्रभावित गर्ने काम गरिएको थियो। त्यस्तै २०६४ सालको पहिलो संविधान सभा निर्वाचनमा माओवादी पार्टीको आतंकको साथ साथै माओवादी पार्टीले उठाएका एजेण्डालाई पनि जनताले परिवर्तनको रूपमा लिन पुगे र त्यो बेला पनि कांग्रेस निकै कमजोर र संविधान सभामा सानो उपस्थितिको रूपमा रहन पुग्यो। ... बाँकी अंश»

प्रधानमन्त्रीका प्रेस संयोजक परियार भन्छन्–‘समावेशीतामा देउवा साँच्चिकै हिरो’

२०७४ असार २९ बिहिबार,  काठमाडौं । चौथो पटक प्रधानमन्त्री भएपछि काँग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवाले गठन गरेको मन्त्रिपरिषद समावेशी नभएको भन्दै आलोचना भयो ।  ... बाँकी अंश»

गृहमन्त्री जनार्दनजी अझै कति काट्न लगाउँछौ विपक्षीलाई ?

२०७४ असार २५ आइतबार, १० वर्षे स-शस्त्र जनयुद्ध र १९ दिने जनआन्दोलको बलमा राजतन्त्र अन्त्य भएर देश गणतन्त्रमा प्रवेश गर्‍यो। अब विस्तारै नेपाल प्रादेशीक शासन स्वरुपमा गणतन्त्रको नयाँ खाका संघीय स्वरुपमा अगाडी बढ्दै छ। नेपालको शासन प्रणाली केन्द्रित राज्य ब्यबस्थाको अन्त्य संगै अब बिकेन्द्रिकृत राज्य ब्यबस्थामा प्रवेश गरेको छ। सिंहदरबारको अधिकार स्थानीय निकायमा पुर्याइएको छ। तर पनि नेपाली जनताले अझै गणतन्त्रको स्वाद चाख्न पाएका छैनन् ।  ... बाँकी अंश»

चतुर्मासमा श्रावण महिनाको ब्रत कसरी बस्ने ?, नत्र पछुताउनुहोला नि !

२०७४ असार २४ शनिबार, काठमाडौं । हिन्दू धर्मका प्रमुख १० वटा नियमहरु छन् : ईश्वर प्राणिधान, संध्योपासना, व्रत, तीर्थ, त्योहार, दान, यज्ञ, संस्कार, सेवा तथा धर्म प्रचारहरु रहेका छन् । ईश्वर प्राणिधानको अर्थ ब्रह्मा नै सत्य हुन् । उनकै प्रति समर्पित रहेर सन्ध्या बन्धना तथा एक विशेष प्रार्थना गर्ने गरिएको हुन्छ । ब्रह्माको पूजाको लागि एक दिनको आठ प्रहर मध्ये पनि दुई प्रहर एकदर्म शसभ हुने गर्दछ । ब्रतमा श्रावण महिनाको पूरै महिना उपवास राख्नु जरुरी रहेको छ । तीर्थमा चार धाम तथा काशी यात्राको मात्रै पनि पुण्य हुन्छ । दानमा अन्न दान श्रेष्ठ हुन्छ । त्योहार पर्वमा मकर संक्रान्ति तथा कुम्भ पर्व महत्वपूर्ण हुन्छ । यज्ञमा पञ्चयज्ञको महत्व बढी रहेको छ । सेवाको लागि अनाथ गरिब बृद्ध र देशको सेवा सबैभन्दा महत्वपूर्ण हुन्छ । १६ संस्कारको अनुरूप नै वैदिक नियमबाट महत्वपूर्ण कार्य सम्पन्न गर्नु जरुरी रहेको छ ।  त्यसैले आफैंभित्र धर्मको प्रचारप्रसार गर्नु आवश्यक रहेको छ ।  ... बाँकी अंश»

नेपाली काँग्रेसमा वास्तविक उत्तराधिकारी को?

२०७४ असार २२ बिहिबार, अमेरिका । बीस वर्ष लामो अन्तरालपछि मुलुकभर प्रदेश नं २ बाहेकका अन्य सबै प्रदेशहरूमा भर्खरै दुई चरण गरी स्थानीय तहको निर्वाचन संपन्न भएको छ । निर्वाचन परिणामको विभिन्न कोणबाट विश्लेषण भइरहेको छ । संसदमा प्रतिनिधित्व गर्ने राष्ट्रिय दलहरू मध्येको सबैभन्दा ठूलो र सत्तारूढ दल नेपाली काँग्रेसले निर्वाचनमा भोग्नुपरेको निराशाजनक परिणाम र त्यसमा अन्तर्निहित कारणका बारेमा स्वाभाविक रुपले विभिन्न टिप्पणीहरू भइरहेका छन् । निर्वाचनको मुखमा राजदूत नियुक्ति, आइ जी पी नियुक्ति, प्रधान न्यायाधीश माथिको महाभियोग जस्ता विवादास्पद र अदूरदर्शी प्रकरणहरूमा नेतृत्व नफसेको भए नेपाली काँग्रेसले निर्वाचनमा प्राप्त गर्न सक्ने संभावित परिणामको बारेमा चर्चा हुँदै गर्दा एउटा अहं सवालतर्फ कमैको ध्यान पुगेको देखिन्छ । नेपाली काँग्रेसलाई यसको समग्रतामा मात्र बुझ्न खोजियो भने समस्याको चुरो पहिल्याउन सकिंदैन । ... बाँकी अंश»

गहिरिएर फैलिएको रुख र कमजोर काँग्रेस

२०७४ असार २२ बिहिबार, काठमाडौं । राजनीतिमा एउटा उक्ति निकै प्रशिद्ध छ, "Not necessarily true only get more votes". अर्थात राम्रा र सत्यले मात्र भोट पाउँछ भन्ने केही छैन । चुनावी राजनीति तथा चुनावी परिस्थितिका कारण उत्पन्न हुने बिबिध परिस्थिति र स्वरुपले नतिजामा व्यापक ठूलो नाफाघाटा हुन सक्छन् । जसले गर्दा राजनीतिमा राम्राले कम भोट र नराम्राले बढि भोट पाउन सक्छ । फेरी हाम्रो जस्तो राजनीतिक शैली विकास नभएको देश तथा अवकशित देशमा त बाहुबलीहरु पनि राजनीतिमा ठूला प्रभाव पार्दछन् । पैसाको आधारमा, शक्तिको आधारमा वा तत्कालिन नाराको आधारमा चुनाव जित्नु वा जित्ने वातावरण बन्नु नेपाल जस्तो देशमा स्वभाविक पक्ष हो । ... बाँकी अंश»

चीनमा नेपाली विद्यार्थीहरुको कमाल

२०७४ असार २१ बुधबार, पैचिङ। पछिल्लो समय चीन विश्व भरि विस्तृत रूपमा छाएको छ। चीनले हर एक क्षेत्रमा गर्दैआएको तीव्र विकास र प्रगतिको साक्षी बनेको छ आजको विश्व। तर यही चीनमा नेपाली विद्यार्थीहरुले कमाल गरी देखाएका छन्। अमेरिका र युरोपजस्ता देशबाट समेत गरी विश्वका डेढ सयभन्दा बढि देशका हजारौंहजार विद्यार्थीहरु अध्ययन गर्ने चीनमा तीन नेपाली विद्यार्थीले शीर्षस्थ दशमा आफूलाई उभ्याउन सफल भएका छन्।  ... बाँकी अंश»

हरिशयनी एकादशी : अबका चारमहिना शुभ हुँदैनन् कार्य, यस्तो छ व्रतविधि

२०७४ असार २० मंगलबार, काठमाडौं । मंगलबार देश तथा विदेशका हिन्दूहरुले समेत ठूलो एकादशी तथा हरिशयनी एकादशी मनाएका छन् । यस एकादशीलाई हरि शयनी एकादशी, देव शयनी एकादशी र पद्म शयनी एकादशीको नामबाट समेत चिनिने गरेको छ । यो पर्व यस कारण मनाईने गरेको छ कि भगवान विष्णु राजा बलिको पाताल लोकमा यस दिनदेखि कात्तिक शुक्ल एकादशीको दिन शयन गर्न जाने भएकोले त्यसैको सम्झना स्वरुप यो पर्व मनाउने गरिएको हो ।  ... बाँकी अंश»

वैदेशिक रोजगारी सुखदुःखको मिश्रण

२०७४ असार २० मंगलबार, दोहा कतार । नेपालको अर्थतन्त्रको ठुलो हिस्सा रेमिटेन्सले धान्दै आएको छ । दैनिक जसो कामको खोजिमा देश छाडनेको संख्या बढदो छ । रेमिटेन्ससंगै पिडा पनि दैनिक जसो भित्री रहेको छ । रेमिटेन्स भित्र्याउन परदेश जाने नौजवानका पीडा पनि आफ्नै-आफ्नो छ । अर्बौको रेमिटेन्ससंगै प्रतिदिन ३ वटा कफिम पनि भित्र्याउने गर्छौ हामी, यो सत्य हो । पछिल्लो समय नेपालीहरूको राम्रो श्रम गन्तव्य बनेको छ कतार । कतारमा कामका लागि चुनौति र अवसर दुबै रहेको अर्थाउनेहरू कमि छैन ।  ... बाँकी अंश»

कालसर्पयोग र समाधान

२०७४ असार २० मंगलबार, आजकल भित्ता भित्तामा अनेक पोस्टरहरु छरपस्टै भेटिन्छन्। कालसर्प योग शान्ति मात्र यति रुपैयाँमा भनेर।  कालसर्प योग रहेछ मेरो त म बर्बाद नै भएछु भन्नेहरु पनि धेरै भेटिन्छन् समाजमा। सामुहिक कालसर्प योगको पूजा गर्नु भन्दै भन्दै रेडियो पत्रपत्रिकामा आउने विज्ञापनको त झन् कुरै छोडौं। कालसर्प योगको यथार्थ रहस्य थाहा नहुनु झन ठुलो महाकालसर्पयोग भएको छ हामि सबैका लागि। ज्यौतिषका केहि नवीन ग्रन्थहरुमा यस योगबारे अनुसन्धान र अध्ययन देखिने गरेको छ । ... बाँकी अंश»

साझा सवालमा प्रम: प्रश्नको शैली अलि मिलेन

२०७४ असार २० मंगलबार, "लि क्वान यु लाई सिङ्गापुर दिंदा ढुङ्गा दिइएको थियो, उनले हीरा बनाए, तपाईंलाई नेपाल तपाईंको हातमा दिंदाखेरि हीरा दिइएको थियो, तपाईंले ढुङ्गा बनाउनुभो" ... बाँकी अंश»

अनुत्तरित छन् अनेकौं ‘साझा–सवाल’हरु

२०७४ असार १९ सोमबार, अनुत्तरित छन् अनेकौं ‘साझा–सवाल’हरु यहाँ। जवाफ खोज्ने फुर्सद छैन हामीलाई। बोल्न जानेका छौं हामीले र ‘बकबक’ गर्दछौं जहींतहीं। हामीले कहिल्यै बोलेनौं – जाबो पोलियो थोपा नपाएर दह्रो उभिन नसकेका खुट्टाहरुको पीडामाथि । हामीले कुनै दिन हतार गरेनौं – ... बाँकी अंश»

ज्योतिषशास्त्रमा कसरी गरिन्छ कुण्डली हेरेर भाग्य फैसला ?

२०७४ असार १७ शनिबार, काठमाडौं । वेद हिन्दू संस्कृतिको एउटा महत्वपूर्ण ग्रन्थ हो । संसारको सबैभन्दा पुरानो ग्रन्थ ऋग्वेददेखि संस्कृत साहित्यका अनेकानेक अंगहरुमा बेदको प्रभाव देख्न सकिन्छ । संस्कृतमा वेदोखिलो धर्ममूलम् भन्ने उक्तिले पनि यसको पुष्टि गरेको छ । अर्थात् वेद नै सबै धर्मको उद्गमस्थल भन्ने उक्ति सर्वत्र सबैले मानिआएकै कुरा हो ।  ... बाँकी अंश»

प्रदेशीको कथा

२०७४ असार १४ बुधबार, समय, परिस्थिति र विवसता यी तिनै कारणले आफ्नो जन्म घर आमा बाबा, प्रिय साथी भाइ अनि सुखदु:खमा साथ दिने प्यारो बस्तीबाट सपनाको संसार सजाउनको लागि सुनौलो भविष्यको खोजीमा निस्कने मान्छे नै प्रदेशी हो । प्रदेशी रहरले भन्दापनि बाध्यता, जिम्वेवारी दुबै पूरा गर्ने सपनाको मालिक पनि हो। ... बाँकी अंश»

नागरिक नै वास्तविक नायक–नायिका

२०७४ असार १४ बुधबार, आँधीले रोक्न सक्दैन... बाढीले छेक्न सक्दैन... खुब बजे एकताका उदित र दीपा । संयोगले यही मर्ममा सिंगो देश उभियो यतिखेर । युगदेखि युगसम्म प्रभाव पार्ने एउटा ऐतिहासिक तिथि बन्यो– असार १४ ।  ... बाँकी अंश»

भारतलाई हतियार बनाउँदै अमेरिका !

२०७४ असार १३ मंगलबार, काठमाडौं । भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले अमेरिकाको भ्रमण गरेका छन् । अहिले मोदीले गरेको भ्रमण यसअघिको जस्तो सामान्य किसमको भने छैन । यो भ्रमणले आगामी दिनमा अमेरिका र भारतको सम्बन्ध कसरी अघि बढ्छ र भारतको आगामी नीति कस्तो हुन्छ भन्ने कुराको निक्र्योल गर्छ । भारत भ्रमणलाई अमेरिकाले पनि महत्व दिएको छ । यसले पनि यो भ्रमण केही विशेष हुने देखिएको हो ।  ... बाँकी अंश»

झापा–गर्मी छल्न राजधानी पसेका ‘खड्ग–श्रीमान्’ले आचारसंहितालाई ‘अचार’बनाएपछि

२०७४ असार १३ मंगलबार, एक ‘गाछी–छाप’ पार्टीका शुभचिन्तक भेटिए । उनले भने – ‘असार १४ गते त ठूलो पानी पर्छ भन्ने सुनेको छु । ठूलो पानी परेपछि सौखिन–नेता एवं कार्यकर्ताहरु भोट हाल्न नजालान् नि फेरि ।’  ... बाँकी अंश»

रमजान बनाम वेद

२०७४ असार १३ मंगलबार, काठमाडौं । संस्कृतं संस्कृतेर्मूलम् । संस्कृत सबै संस्कृतिको उद्गमस्थल हो वेदोखिलो धर्ममूलम् । ... बाँकी अंश»

नयाँ