बिशेष

लिच्छवीकालको विवाह कानून : दोस्रो विवाह गर्नेले बच्चा नपाए कडा कारबाही

२०७६ असार ८ आइतबार, काठमाडौं । लिच्छवी काल नेपालको इतिहासमा स्वर्ण युगको रुपमा चिनिन्छ । लिच्छवीकालमा पनि अंशुबर्माको समयलाई स्वर्ण युगको रुपमा चिनिन्छ । ... बाँकी अंश»

वेदले भन्यो 'ब्रह्माण्डमा ८४ लाख प्रजाति छन्', १२ लाख भेटियो बाँकी कसले खोज्ने ?

२०७६ असार ७ शनिबार, काठमाडौं। ब्रह्माण्ड शब्दको अर्थ हो ब्रह्मद्वारा बनाईएको सृष्टि, हाम्रो हिन्दू शास्त्रोमा ब्रह्म भगवानको उस रूपलाई भनिन्छ जो जगत, संसार र यस ब्रह्माण्डको रचियता हुन्। हाम्रो वेद र पुराणहरुमा ब्रह्माण्डको एकदमै ठूलो रहस्यको रुपमा पाइने गरिएको छ। हामीले आजसम्म जुन श्लोकहरु जानेका छौं यसबारे। ती श्लोकहरुको श्लोकहरु भने हामीले अझैसम्म पनि जान्न सकेका छैनौं।  ... बाँकी अंश»

प्राचीनकालको सिञ्चाई सभ्यता : संस्कृतिको साथै जलवायु प्रबन्धनमा जोड

२०७६ असार ७ शनिबार, काठमाडौं। पूर्वीय सभ्यतामा हजारौं वर्ष पहिलेदेखि देशमा जल संसाधनको प्रबन्धन गराईंदै आएको पाइन्छ। प्राचीन कालमा पूर्व वैदिक कालदेखि नै नेपाल र भारतको भूमिमा भागीरथले सभ्यता र संस्कृतिको विकासका साथ-साथ जलवायु, माटोको प्रकृति र अन्य विविधताहरुलाई ध्यानमा राखेर बर्साती पानी, नदी-नाला, झरना र भू-जल संसाधनहरुको विकास र प्रबन्धनको क्षेत्रमा उल्लेखनीय प्रगति गरेका थिए।  ... बाँकी अंश»

के हिन्दू धर्ममा मासु खान प्रतिबन्ध छ ? वेद, उपनिषद् र गीतामा यस्तो छ व्यवस्था ?

२०७६ असार ७ शनिबार, काठमाडौं। हिन्दू धर्ममा मासु खाना प्रतिबन्ध छ या छैन ? यस सम्बन्धमा कोही पनि मानिसको मनमा भ्रम छ। शाकाहारी भोजनको हिन्दू धर्ममा उत्तम मान्ने गरिएको छ। मासु खाने कुरालाई लिएर कुनै पनि अनुदेश दिइएको छैन। कुन कुन धार्मिक ग्रन्थमा यसबारे कस्तो व्यवस्था गरियो ?  ... बाँकी अंश»

युद्धको मैदानमा अर्जुनलाई यसरी उकासेका थिए श्रीकृष्णले

२०७६ असार ६ शुक्रबार, काठमाडौं । कुन्तीपुत्र अर्जुन भगवान श्रीकृष्णसँग निवेदन गर्दै भन्छन कि रणमैदानमा रहेको उनको रथ दुवै सेनाहरुको बीचमा लैजानुहोस। अर्जुनको आग्रह पछि भगवानले रथलाई जब दुवै सेनाको बिचमा लिएर जानुहुन्छ तब त्यहा अर्जुन आँखा उठाएर दुवैतर्फ हेर्छन्। ... बाँकी अंश»

योगको सुरुवातबारे मतभेद : योगका प्रणेता आदियोगी या पतञ्जलि ?

२०७६ असार ६ शुक्रबार, काठमाडौं । हामी अहिले पनि एउटा भ्रममा छौं । हामीलाई थाहा छ कि पतञ्जलिले योगको रचना गरेका हुन् भन्ने तर यसमा सत्यता छैन । आदियोगीले सबैभन्दा पहिले ... बाँकी अंश»

मोक्ष प्राप्ति एवं इन्द्रियको नियन्त्रणको लागि समाधि योग

२०७६ असार ६ शुक्रबार, काठमाडौं । समाधि योग पतञ्जलिको योगसूत्र नामक पुस्तकमा उल्लेख गरिएको महत्वपूर्ण योग विधि हो । मोक्षलाई जैन धर्ममा कैवल्य ज्ञान र बौद्ध धर्ममा निर्वाण मान्ने गरिएको छ । ... बाँकी अंश»

पाँचौं अन्तराष्ट्रिय योग दिवस : के नेपालबाटै भएको थियो योगको सुरुवात ?

२०७६ असार ६ शुक्रबार, काठमाडौं । योग र आयुर्वेदसम्बन्धी विभिन्न चेतनामूलक कार्यक्रम गरी शुक्रबार पाँचौं अन्तर्राष्ट्रिय योग दिवस मनाइँदैछ । ग्रेगोरियन पात्रो अनुसार जुन महिनाको २१ तारिखमा विविध ... बाँकी अंश»

शिवको मूर्तीमा किन गरिन्छ जलधारा ?

२०७६ असार ५ बिहिबार, काठमाडौं । पानी जब नदीको स्वरूपमा बग्न थाल्छ तब त्यसको दुई किनारा हुन्छ। यसैप्रकार यो सृष्टिको सृजनारुपी नदी जब बग्छ तब त्यसमा दुई किनारा स्वभाविक रुपमा हाम्रो अघि आउँछ । एक किनारा शक्तिको छ जसलाई हामी चेतना (consciousness) भन्छौ। ... बाँकी अंश»

गुठीलाई औषधीमूलो, दुईतिहाइको सरकारलाई धुलैधुलो !

२०७६ असार ५ बिहिबार, अहिले सरकारले फिर्ता लिएको गुठी विधेयकका बारे सबभन्दा खलनायकी पात्र थिए सरकारका प्रवक्ता सञ्चारमन्त्री गोकुल वास्कोटा । गुठीलाई मानिसले जन्मकर्मदेखि मृत्यु कर्मसम्म आफ्नो चलनअनुसार प्रयोग गर्दै आइरहेका अवस्थामा उनले यसलाई सामन्ती व्यवस्थाको नामेट पार्नै पर्ने अवशेष भनी सार्वजनिक मन्तव्य नै दिए । यसले पनि सरोकारवालालाई झनै उत्तेजित बनायो । यता आन्दोलन चर्कियो र उता यही गुठीको एकता खल्बलाउन सूचना प्रविधि तथा संचार मन्त्री गोकुल बास्कोटा लागिपरेका थिए । यो प्रदर्शनमा राजीनामा मागिएका पात्रमा त्यसकारण उनी पनि परे । राजिनामा होला न होला तर उनी जव यो विधेयक फिर्ताहुनेमा पर्‍यो त्यसपछि सार्वजनिक हुन गाहारो पर्‍यो उनलाइ । दिनैपच्छिे र जहाँपायो त्यही नमिठो संग घोचपेच गरिरहने र मान्छेको मन दुखाइरहने यी पात्र यसरी किन मौन र गुप्त बसे भन्ने जिज्ञासा व्यापक भएको पाइयो । दुइतिहाइको दम्भलाई जनताले यसरी धुलो चटाइदिएको पिडा सवभन्दा बढी यिनैलाई परेको जस्तो देखियो । ... बाँकी अंश»

इन्द्रको पतनको रोमाञ्चक कथन, यसरी पाए फेरि आफ्नो सत्ता

२०७६ असार ४ बुधबार, काठमाडौं । देवताहरुका राजा र ऐरावतका अधिपति इन्द्रको दरबारमा जब उनका गुरु बृहस्पति पुगे तब उनले बृहस्पतीतर्फ हेरेनन् उनको अवज्ञा गरे । उनि भित्र अभिमान आयो कि म त सम्राट हुँ यो सोचेर बृहस्पतितिर नहेरी आफ्नो काम गरिरहे। यस प्रकार उनको अभिमान जागृत भएपछि उनको शक्तिमा ह्रास आउन थाल्यो र उनको तेज समाप्त हुदै गयो । ... बाँकी अंश»

यक्षले युधिष्ठिरलाई सोधे कुन मार्ग हो अपनाउने ?

२०७६ असार ३ मंगलबार, काठमाडौं। मानिसहरू चाहन्छन् मलाई यस्तो बाटो मिलोस, मलाई लामो यात्रा गर्नु नपरोस, मेहेनत गर्नु नपरोस, म चाडै निस्किएर यथास्थानमा पुग्न सकु । ... बाँकी अंश»

संस्कृती र कम्युनिष्टहरुको नियत

२०७६ असार ३ मंगलबार, नेपाल एक बहुभाषिक, बहुधार्मिक, बहुसांस्कृतिक सम्पदा र संस्कृतीले सम्पन्न भएको देश हो । त्यहाँका हरेक संस्कृती, सभ्यता, परम्परा रहनसहन, धर्म, चाडपर्व जात्राहरुले नेपालको मौलिक परिचय दिईरहेका हुन्छन । ... बाँकी अंश»

शिष्य बन्न पनि चाहिन्छ योग्यता

२०७६ असार २ सोमबार, काठमाडौं । एक गुरु महाराज थिए जनार्दन स्वामी जसको शिष्यत्व ग्रहण गर्नको लागि सन्त एकनाथ निस्कन्छन् । ... बाँकी अंश»

सरकार जनतासँग सिगौरी हान्दै, सिङ भाचिएर आफै रगतपक्ष बन्दै

२०७६ असार २ सोमबार, संसदमा करिव पचहत्तर प्रतिशत मतको समर्थन प्रकट भएलगत्तै पछिदेखि दुइतिहाइको सरकारले आफुलाई मत दिने नागरिकका हकअधिकारमाथि सिगौरी खेल्न थालको थियो । त्यस्तो सिगौरी खेलाइको क्रम यसको उमेर डेढवर्षमा प्रवेश गर्दासम्म कायम रह्यो । ... बाँकी अंश»

राजा जनकलाई यसरी बताए याज्ञवल्क्यले आत्माको महत्व

२०७६ असार १ आइतबार, काठमाडौं । एक पटक राजा जनकले महर्षि याज्ञवल्क्यसँग सोधे, 'महाराज मनुष्य दिनमा जब आफ्नो दिनचर्याको कार्यहरु गर्छ तब कसको प्रकाशबाट प्रकाशित भएर कार्य गर्छ ?' याज्ञवल्क्य ऋषि जवाफ दिन्छन्,' राजन् उनिहरु सूर्यको प्रकाशबाट प्रकाशित भएर कार्य गर्छन् ।' ... बाँकी अंश»

समुन्द्रमा डुबेर मरेका सेठ जब १५ बर्षपछि फर्किए

२०७६ असार १ आइतबार, काठमाडौं । आत्माको अस्तित्वसँग जोडिएको एक वास्तविक घटना यस्तो छ । कुनै परिवारमा एक छोराको जन्म भयो । ... बाँकी अंश»

कहाँ रहन्छन् ईश्वर ? किन पुग्न सक्दैनन् मनुष्यहरु त्यहाँ ?

२०७६ जेठ ३२ शनिबार, हामी यहाँ भगवानको होइन। केवल ईश्वरको, परमात्माको या ब्रह्मको कुरा गरिरहेका छौं। वर्तमानमा मानिसहरु 'भगवान' शब्दलाई 'ईश्वर' सँग जोड्ने गरेका छन्। त्यसकारण कुनैपनि मनुष्य देवता या भगवान बन्न सक्छ तर, ईश्‍वर या परमात्मा होइन। वेद भन्छ कि ईश्‍वर अजन्मा, अप्रकट र निराकार हुन्छन्। उनै हुन् अनन्त, जो अन्तरिक्षमा अरबौं योजन टाढा सत्यलोकमा रहेर समेत सर्वत्र व्याप्त छन्, जस्तो सूर्यको प्रकाश। ... बाँकी अंश»

राष्ट्रपति नबन्दा विश्वचर्चित बनेका आइन्सटाइनको जीवनको रोचक कथा 

२०७६ जेठ ३२ शनिबार, काठमाडौं । आइन्स्टाइनले गरेका कामहरुको बारेमा हरेक कुरा जान्नु भन्दा पहिले उनको बारेमा केही महत्वपूर्ण विषयहरु जान्नु पर्नेहुन्छ । यहाँ यदि हामी कुनैपनि विषय विशेष रूपले उल्लेख गर्ने गरिएको छ। आजको युग विज्ञानको युग हो । ... बाँकी अंश»

सरकारद्वारा संस्कृतिमाथि वि. सं. १४०६ को भन्दापनि भयंकर आक्रमण ! 

२०७६ जेठ ३२ शनिबार, काठमाडौं । नेपालमा गुठी प्राधिकरण सम्बन्धी विधेयकका कारण नेपाली संस्कृतिप्रेमि नागरिकहरु आन्दोलनमा उत्रिएका छन् । गुठीको अस्तित्व सिध्याउने गरी गरिएको ... बाँकी अंश»

नयाँ