बिशेष

महालय श्राद्धको महत्त्व एवं शास्त्रीय आधार

२०७७ असोज २ शुक्रबार, गया गएर श्राद्ध गर्दा जुन फल मिल्दछ, त्यही फल पितृपक्षको भरणी नक्षत्रमा गर्नाले मिल्दछ । शास्त्रानुसार भरणी श्राद्ध वर्षश्राद्ध पश्चात् गर्नुपर्छ । वर्षश्राद्ध भन्दा पहिला सपिण्डीकरण (सपिंडी) श्राद्ध गरिन्छ । तत्पश्चात् भरणी श्राद्ध गर्नाले मृतात्मालाई प्रेतयोनिबाट छोडाउन सहायता मिल्दछ । यो श्राद्ध प्रत्येक पितृपक्षमा गर्नुपर्छ । ... बाँकी अंश»

गणेशमान सिंह अविश्रान्त यात्री

२०७७ असोज २ शुक्रबार, गणेशमान सिंहलाई हामी अविश्रान्त यात्रीका रुपमा पनि लिन सक्छौं । प्रजापरिषद् पार्टीमा रहेर निरन्तर जोखिम मोलिरहनु भयो । त्यसपछि नेपाली कांग्रेस पार्टीको स्थापना गरेर पनि आफुलाई निरन्तर जोखिममा राखिरहनु भयो । जेलमा बस्दा मानसिक शारिरिक यातना खपिरहनु भयो । जतिनै विघ्नबाधा आएपनि राजनीतिक अभियानमा निरन्तर लागिरहनु भयो । ... बाँकी अंश»

गणेशमान सिंहः त्याग, साहस र प्रेरणाका प्रतिमुर्ती

२०७७ असोज २ शुक्रबार, जहाँनिया राणाशासनको अन्त्यदेखि २०४६ सालमा मुलुकमा प्रजातन्त्रको पुनःस्थापनासम्मको कठिन संघर्षमा मुलुकलाई नेतृत्व दिनु हुने नेपाली कांग्रेसका श्रद्धेय नेता गणेशमान सिंहले गर्नु भएको अतुलनिय त्याग, समर्पण र चामत्कारिक नेतृत्व आज उहाँको महाप्रस्थानको २३ औं पुण्य तिथिमा श्रद्धापूर्वक स्मरण गर्न चाहन्छु ।  ... बाँकी अंश»

संबिधानको निर्मम पुनरावलोकन आवश्यक

२०७७ असोज २ शुक्रबार, संबिधान सभाबाट २०७२ असोज ३ मा जारि भएको नेपालको संबिधानले पाचँ बर्ष पुरा गरेको अवसरमा यो संबिधानको निर्ममतापुर्वक पुनरावलोकन नगरिएमा यो संबिधानको कार्यान्वयन कठिन मोडमा पुगेको देखिन्छ । यो संबिधान कार्यान्वयनका चुनौनीहरु दिन प्रतिदिन थपिदैछन्।  ... बाँकी अंश»

परिवर्तन र युवा

२०७७ असोज २ शुक्रबार, समाज र सामाजिक परिवर्तन र सत्ताको विकृती बिसंगती विरुद्ध आवाज उठाउने पहिलो शक्ति नै युवा शक्ति हो । करिब दश बर्षको सशस्त्र द्धन्दपछि राज्य सत्तामा पुगेर बन्दुकको धाक लगाई हिड्नेहरु होस् वा हातमा नागरिकता बोकेर नागरिक हुन पाउँ भनि राज्यको अपहेलित र दमनकारी व्यवहार विरुद्ध गरिएको आन्दोलन सबैमा युवा र विद्यार्थीकै अहं भुमिका छ । ... बाँकी अंश»

साहस, समर्पण र त्यागको त्रिवेणी गणेशमान सिंह

२०७७ असोज २ शुक्रबार, आन्दोलनको नेतृत्व गर्नुभएका सर्वमान्य नेता गणेशमान सिंहको प्रधानमन्त्री बन्ने चाहना हुँदा सर्वस्विकार्य हुन्थ्यो । राजा विरेन्द्रले प्रधानमन्त्री बन्न गरेको प्रस्तावलाई हार्दिकतापुर्वक आफ्नो साथी कृष्णप्रसाद भट्टराईलाई उपयुक्त बताउने गणेशमान सिंह वास्तवमै शाहस , समर्पण र त्यागको त्रिवेणी हो । ... बाँकी अंश»

महात्माले चोरे राजकुमारीको गहना, भीष्म पितामहले दुर्योधनको अन्न खाएर जाने एकै कुरा

२०७७ असोज १ बिहिबार, काठमाडौं । प्राचीन कालमा राजा शिवीको दरवारमा एक परमहंश महात्मा बसेका थिए । राजा पनि महात्मालाई निकै मान गर्दथे । सत्संगमा दिन वितिरहेको थियो । एकदिन राजाको सेवामा लागेका ब्राम्हणले आफ्नो छोरीको गहना बनाउन कुनै सुनारलाई सुन दिए । ... बाँकी अंश»

'भारतमा दश बर्षसम्म संविधान नै नमान्नेहरु थिए, नेपालमा तीन वर्ष नपुग्दै प्रकृयामा आए'

२०७७ असोज १ बिहिबार, छिमेकी मुलुककै कुरा गर्दा दक्षिणमा १० वर्षसम्म भारतको संविधान नै नमान्नेहरु थिए । उनीहरुलाई एक ठाउँमा आइपुग्न १० वर्ष लाग्यो । तर, खुशीको कुरा, हामीकहाँ तीन वर्ष नपुग्दै सबै राजनीतिक दल सङ्घीय संसद, प्रदेश संसद, स्थानीय तहको निर्वाचन, संसदको विश्वास र अविश्वास प्रकृयामा आउनुभयो । ... बाँकी अंश»

कोभिड–१९ को महामारी र विद्यालय शिक्षाको निरन्तरतामा गगन थापाको सुझाव

२०७७ असोज १ बिहिबार, कोभिड–१९ को महामारी शुरु भएपछि हाम्रो पठनपाठन प्रभावित भयो । भेला हुने, नियमित हिड्डुल तथा आवागमन नै प्रभावित भएपछि २०७६ चैत्र ५ गतेदेखि नेपालका शिक्षालयहरुका पूर्ववत् गतिविधि बन्द रहे । जसले गर्दा शैक्षिक सत्र नै खेर जाने भय सर्वत्र व्याप्त हुँदै थियो । ... बाँकी अंश»

नेपाली कांग्रेसमा नेतृत्वको खोजी

२०७७ भदौ ३१ बुधबार, भन्ने गरिन्छ, नीतिहरु मध्येको सर्वोकृष्ट नीति नै राजनीति हो । राजनीतिबाट नै सामाजिक रुपान्तरणको सम्भव र बिकासको विश्वासको आधारशिलाको जग निर्माण हुन्छ । आधुनिक युगको शुरुवातसँगै विश्व समाजले अनेकौ राजनीति परिवर्तनको नयाँ नयाँ आभास गरिरहयो । ... बाँकी अंश»

कोरोनाले जिन्दगी चुँडेपछिको क्रन्दन सुनेर

२०७७ भदौ ३१ बुधबार, झिसमिसे बिहानीपख उज्यालो भरिदै थियो । अघिल्लो दिन सदा झैं ढिलो सुतेकोले मस्त निद्रामा नै थिए । एकाएक कानमा कम्पन भएको कारुणिक क्रन्दन ब्युँझन पुगे । छिमेकमा कसैको मृत्यु भएर अभिभावकहरु नै भावविह्वल बनेको त्यो रोदन अत्यन्तै अत्यासलाग्दो थियो । ... बाँकी अंश»

चाणक्यका अनुसार सफल मानव बन्न यस्तो हुनुपर्छ जीवन शैली

२०७७ भदौ ३१ बुधबार, चाणक्य नीतिको यस श्लोकमा केहि यस्तो बानी र काम गर्ने बिशेष तरिका बताएको छ । जसलाई अपनाएर कोहि पनि मानव सफल हुन सक्छ ।   आचार्य चाणक्य ती असल मानिसहरुको कुरा गरेका छन् जो आफ्ना मानिसहरुसँग प्रेम,  पराइ माथि दया, दुष्टसँग कठोरता, सज्जनसँग सरलता, मूर्खसँग संयम, विद्वानलाई आदर, शत्रुसँग बहादुरी र गुरुजनहरुको सम्मान गर्छ, जसलाई स्त्री प्रति लगाव छैन , यस्तो मानिस हरेक ठाँउमा सफल हुन्छन् ।  अर्थात यस्त पुरुषलाई  महापुरुष भनिन्छ । यस्ता मानिसको कारण नै आज संसार टिकेको छ । ... बाँकी अंश»

बिहानै भूकम्पले झस्काएको मघा नक्षत्र रहेको यस्तो हुनेछ बुधबारको दिन

२०७७ भदौ ३१ बुधबार, सौरमान अनुसार आज शुद्धआश्विनकृष्ण (पितृ) को चतुर्दशी तिथि रहनेछ । आज मघा नक्षत्र, विष्कुम्भादि योगमा सिद्धि, करणमा भद्रा, आनन्दादि योगमा चर रहने छ । ... बाँकी अंश»

राज्याभिषेकमा श्रीरामसँग बुहारीले मागिन् १४ वर्ष वनवास रहँदाको वस्त्र

२०७७ भदौ ३० मंगलबार, काठमाडौं । मर्यादा पुरुष भगवान श्री रामचन्द्रको जब राज्याभिषेक भइरहेको थियो तव प्रभु रामले आफ्नो आमासँग भन्नुभयो,' हाम्रो राज्यको यस्तो परम्परा छ कि कुलमा जो श्रेष्ठ छ, उसले आफुभन्दा सानोलाई उपहार दिन्छ म पनि केहि दिन चाहन्छु । यसैले म चाहन्छु कि मेरा भाइहरू भरत, लक्ष्मण, शत्रुघ्न र उनीहरूका पत्नीहरूले जे चहान्छन् त्यो मागुन् ।' आमाले भगवान् रामको विचारलाई अनुमोदन गर्नुभयो। भगवान रामले भन्नुभयो,' म तिमिहरुलाई केहि दिन चाहन्छु। मेरो राज्याभिषेक भइरहेको छ, यो खुशीको अवसर हो, जो तिमिहरुको इच्छा छ, त्यो माग, म दिन्छु ।' ... बाँकी अंश»

हठयोगमा डा. गोविन्द केसी 

२०७७ भदौ ३० मंगलबार, जुम्लाका विभिन्न स्थानमा आमरण अनसन बस्न खोजे पनि उनलाई प्रशासनले रोक लगाएपछि वाध्य भएर एउटा धर्मशालामा बसेर सत्याग्रह थालेका हुन् ।  ... बाँकी अंश»

मंगलबार उत्तर दिशाको यात्रा गर्दै नगर्नु, गर्नै परे ? 

२०७७ भदौ ३० मंगलबार, आज अश्लेषा नक्षत्र, विष्कुम्भादि योगमा शिव, करणमा गर, आनन्दादि योगमा आनन्द रहनेछ । सूर्य सिंह राशिमा, चन्द्रमा कर्कट राशिमा रहनेछ । आज दिनमान ३० घटि ४३ पलाको रहनेछ ।  ... बाँकी अंश»

बालबालिकाले फ्रुटी र बिस्कुटको भरमा घाममा ताली बजाएर बालदिवस मनाउनु परेन

२०७७ भदौ २९ सोमबार, २०७७ विपत्तिको बर्षको रुपमा हामी माझ छ । आज हामी राष्ट्रिय विपत्तिसँगै अन्तराष्ट्रिय महामारीबिच बाँचिरहेका छौं । कुनै पनि महामारीमा सबैभन्दा बढी प्रभावित महिला, बालबालिका र जेष्ठ नागरिक हुने गर्दछन् । बाढी, पहिरोको भयानक त्रास होस वा कोरोनाको कहर नेपाली बालबालिका यो तितो सत्यबाट टाढाहुने कुरै  भएन । ... बाँकी अंश»

श्राद्ध गरे फलिफाप, नगरे यस्तो गति

२०७७ भदौ २९ सोमबार, महाभारतको एक श्लोकमा भनिएको छ पुत्र आफ्नो पूर्खाहरुलाई अर्थात पूर्वजहरुलाई ‘पुत्’ नामक नर्कबाट रक्षण गर्दछन् । त्यसैले उनलाई स्वयं ब्रह्मदेवले ‘पुत्र’ भनेका छन्। यस प्रकार तैत्तिरीय उपनिषद तथा ब्रह्मवैवर्त पुराण, ब्रह्मपुराण इत्यादिमा श्राद्धविधिका महत्त्व स्पष्ट गर्ने अनेक श्लोकहरु छन् । ... बाँकी अंश»

जस्ले नियुक्त गर्‍यो उसैको सेवामै बित्यो अख्तियार प्रमुख घिमिरेको कार्यकाल

२०७७ भदौ २९ सोमबार, यती समुहको स्वार्थलाई संरक्षण गर्ने, वाइडवडी काण्ड, न्यारोबडी काण्ड लगायतको प्रकरणलाई उनले टुंगोमा पुर्‍याएनन । जबकि, यी विषय सार्वजनिक चासोको विषय हुन् । गोकुल बाँस्कोटाको कमिसन प्रकरणको टेप काण्डलाई पनि उनले टुंग्याउने चासो लिएनन् । दवाव नपरेको भए त उनले टेप प्रकरणलाई पनि तामेलीमा राख्ने प्रपञ्च गरेका थिए । आफूले मानेको पार्टीको नेताहरुलाई अख्तियारबाट सफाइ दिन लगाउने र उनीहरुलाई सकेसम्म नछुने उनको व्यवहार उनको कार्यकालमा देखिइरह्यो ।   ... बाँकी अंश»

बालअधिकार र केही सन्दर्भ 

२०७७ भदौ २९ सोमबार, राज्य संविधान र कानुन लागू गराउने संस्था हो, अन्तर्राष्ट्रिय सन्धि सम्झौतामा हस्ताक्षर गरि बालबालिकाको कार्यको लागि केही गर्छु भनेको संस्था केही जटिल अवस्था आउँदैमा पछि हिंड्न् मिल्दैन । महामारीको अवस्थामा कोरोनाको अत्यधिकता भएको स्थान र जोखिम कम भएको स्थानको वर्गीकरण गरि क्रमश शिक्षाको पहुँचमा बालबालिकालाई पुर्याउन र अभिभावकलाई सहजरूपमा आय आर्जन गर्ने अबस्था सृजना गरिदिनु पर्छ। ... बाँकी अंश»

नयाँ