काठमाडौँ । नाइजेरियामा एक प्रमुख 'पृथकतावादी समूह' द्वारा पछिल्ला चार वर्षयता आयोजना गरिएका प्रदर्शनहरूका कारण ७०० भन्दा बढी मानिसको ज्यान गएको एक स्थानीय गुप्तचर थिङ्क ट्याङ्क एसबीएम इन्टेलिजेन्सले सोमबार प्रकाशित गरेको रिपोर्टमा उल्लेख छ।
प्रतिबन्धित 'इन्डिजिनस पिपल अफ बियाफ्रा' (आईपीओबी) आन्दोलनले दक्षिणपूर्वी नाइजेरियाको स्वतन्त्रताका लागि दबाब दिँदै आएको छ। यही क्षेत्रमा सन् १९६० को दशकको अन्त्यमा भीषण गृहयुद्ध भएको थियो। यो समूहले नियमित रूपमा 'घरमै बसौं' नामक आन्दोलनको आह्वान गर्दै आएको छ।
शान्तिपूर्ण प्रदर्शनबाट हिंसामा रुपान्तरण
सुरुमा शान्तिपूर्ण प्रदर्शनका रूपमा प्रस्तुत गरिए पनि यस्ता गतिविधिहरू सशस्त्र समूहहरूद्वारा अपहरण गरिएका छन्, जसले सरकारी निकाय वा समर्थनकर्तामाथि आक्रमण गर्ने गरेका छन्। एसबीएम इन्टेलिजेन्सका अनुसार, "आदेश लागू गर्नका लागि प्रयोग भएका केही व्यक्ति वा समूहहरूले व्यवसायिक गाडीमा आगो लगाउने, आदेश उल्लङ्घन गर्नेहरूमाथि आक्रमण गर्नेजस्ता हिंसात्मक कार्यहरू गरेका छन्, जसले जनतालाई त्रासका आधारमा आदेश पालना गर्न बाध्य बनाएको छ।"
थिङ्क ट्याङ्कको अनुमानमा यस क्षेत्रले करिब ७.६ ट्रिलियन अमेरिकी डलर बराबरको आर्थिक क्षति बेहोरेको र ७७६ जनाको मृत्यु भएको छ। रिपोर्ट अनुसार शिक्षा, शासन तथा जीविकोपार्जन प्रणालीहरू व्यापक रूपमा प्रभावित भएका छन्।
'आईपीओबी' ले आक्रमणमा आफ्नो संलग्नता अस्वीकार गर्दै आएको छ, तर आपराधिक गिरोह र राजनीतिक विरोधीहरूले समूहको नाम प्रयोग गरी हिंसात्मक कार्यहरू गर्ने गरेका छन्। समूहका प्रवक्ताले एएफपीको रिपोर्टबारे टिप्पणी गर्ने आग्रहमा प्रतिक्रिया दिएका छैनन्।
नाइजेरिया सरकारले आईपीओबीलाई आतङ्ककारी सङ्गठनको रूपमा प्रतिबन्ध लगाएको छ र यसले इग्बो समुदायविरुद्धको कथित जातीय नरसंहारको नाममा जातीय तनाव फैलाउने आरोप लगाएको छ।
वर्तमान राजनीतिक अवस्था र हिंसाको निरन्तरता
यो रिपोर्ट बियाफ्रन आन्दोलनले मेको अन्त्यमा मनाउने 'बियाफ्रा दिवस' को केही दिनअघि प्रकाशित गरिएको हो। त्यो दिन समूहले कडाइका साथ 'घरभित्रै बस्ने' आदेश जारी गर्छ।
यसैबीच राष्ट्रपति बोला टिनुबुले आफ्नो कार्यकालको दुई वर्ष पूरा गर्दै गर्दा देशको पूर्वोत्तर क्षेत्रमा १५ वर्षदेखि चलिरहेको जिहादी विद्रोहविरुद्ध सैनिक कारबाही जारी छ। पश्चिमोत्तर र मध्य राज्यहरूमा समेत सशस्त्र समूहहरूको हिंसा फेरि बढ्दै गएको छ।
