काठमाडौँ । अनुसन्धानकर्ताहरूको एक अन्तर्राष्ट्रिय टोलीले पृथ्वीको वायुमण्डलमा करिब २ अर्ब वर्षअघिदेखि कसरी अक्सिजनको मात्रा बढ्यो भन्ने विषयमा नयाँ जानकारी सार्वजनिक गरेको छ। उनीहरूले प्राचीन सल्फेट खनिजहरूमा सुरक्षित रहेको अक्सिजन आइसोटोपको विश्लेषण गरेर यो निष्कर्ष निकालेका हुन्।
चीनको चेङ्दु युनिभर्सिटी अफ टेक्नोलोजीको नेतृत्वमा गरिएको र ‘नेचर’ जर्नलमा प्रकाशित यस अध्ययनले वायुमण्डलमा अक्सिजन वृद्धिका तीन प्रमुख चरणहरू रहेको बताएको छ:
पेलियोप्रोटेरोजोइक युग (२.५ अर्ब देखि १.६ अर्ब वर्षअघि)
नियोप्रोटेरोजोइक युग (१ अर्ब देखि ५३ करोड ८८ लाख वर्षअघि)
पेलियोजोइक युग (५३ करोड ८८ लाख देखि २५ करोड २० लाख वर्षअघि)
अनुसन्धानमा संलग्न वेस्टर्न अस्ट्रेलिया विश्वविद्यालय (UWA) का म्याथ्यु डोडका अनुसार, वायुमण्डलमा अक्सिजनको वृद्धि जटिल जीवनको विकास, ग्रहको बासयोग्यता र प्राकृतिक स्रोतहरूको सिर्जनाका लागि आधारभूत थियो।
यस अध्ययनले वायुमण्डलमा अक्सिजन बढ्दै जाँदा महासागरहरूले पनि आवधिक अक्सीकरण चरणहरू अनुभव गरेको देखाएको छ। यसले गर्दा कार्बन, सल्फर र अक्सिजन आइसोटोपमा ठूलो परिवर्तन आयो, जसले बढ्दो अक्सिजनले समुद्री अक्सीकरणलाई उत्प्रेरित गरेको संकेत गर्छ। डोडका अनुसार, यी निष्कर्षहरूले पृथ्वीमा जीवनको उत्पत्ति, विकास, र खनिज तथा पेट्रोलियम स्रोतहरूको निर्माण बुझ्न महत्त्वपूर्ण सहयोग पुर्याउँछ।
