अमेरिकी दबाब र आन्तरिक मतभेदका बीच नेटो शिखर सम्मेलन अंकारामा सम्पन्न
रक्षा खर्च र विश्वव्यापी सुरक्षामा नयाँ बहस
हाम्रा कुरा
प्रकाशित २०८३ असार २६ शुक्रबार
165
Shares
काठमाडौँ । उत्तर एटलान्टिक सन्धि सङ्गठन (नेटो) का सदस्य राष्ट्रका प्रमुखहरूको दुई दिने महत्त्वपूर्ण शिखर सम्मेलन सामूहिक रक्षा र आपसी एकताको प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दै टर्कीको राजधानी अंकारामा सम्पन्न भएको छ। रक्षा खर्चको बाँडफाँड र विश्वव्यापी सुरक्षाका बहुआयामी मुद्दाहरूमा आन्तरिक मतभेद र विभाजन कायमै रहेका बेला यो सम्मेलन सम्पन्न भएको हो।
शिखर सम्मेलनका क्रममा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले युरोपेली सहयोगी राष्ट्रहरूलाई आफ्नो सैन्य बजेट उल्लेख्य रूपमा वृद्धि गर्न पुनः कडा आह्वान गरे। राष्ट्रपति ट्रम्पको यो दबाबपूर्ण अडानले नेटोभित्रको परम्परागत जिम्मेवारी बाँडफाँड र आन्तरिक मतभेदलाई फेरि एक पटक सतहमा ल्याइदिएको छ। अमेरिकी दबाबका बीच युरोपेली राष्ट्रहरूले आगामी दिनमा सैन्य खर्च बढाउने र हतियार खरिदका नयाँ योजनाहरू अघि सार्ने प्रतिबद्धता भने जनाएका छन्।
गठबन्धनले परिवर्तनशील विश्वव्यापी सुरक्षा चुनौतीहरूलाई सामना गर्न आफ्नो रक्षा क्षमता सुदृढ गर्ने लक्ष्य राखेको छ। सम्मेलनमा सामूहिक रक्षा सम्बन्धी धारा ५ प्रतिको प्रतिबद्धतालाई पुनः पुष्टि गरिनुका साथै अर्बौँ डलर बराबरको सैन्य औद्योगिक साझेदारी र हतियार खरिदका नयाँ योजनाहरू सार्वजनिक गरिएको छ।
यस पटकको सम्मेलन केवल युरोपेली सुरक्षामा मात्र केन्द्रित रहेन। शिखर सम्मेलनका क्रममा ग्रिनल्यान्डको रणनीतिक महत्त्व र इरानसँग सम्बन्धित सुरक्षा चुनौतीहरूका विषयमा सदस्य राष्ट्रहरूबीच रहेका फरक-फरक दृष्टिकोण र असहमतिहरूले पनि निकै चर्चा पाए। यी विवादित विषयहरूले गर्दा सामूहिक एकता देखाउने नेटोको प्रयास केही हदसम्म छायामा परेको विश्लेषण गरिएको छ।
बदलिँदो विश्व भू-राजनीति, रसिया-युक्रेन द्वन्द्व र मध्यपूर्वको अस्थिरताका बीच नेटोले आफ्नो सैन्य क्षमता बलियो बनाउने रणनीतिक मार्गचित्र त कोरेको छ, तर आन्तरिक रूपमा जिम्मेवारी बाँडफाँड र पूर्ण एकता कसरी कायम राख्ने भन्ने गम्भीर प्रश्नहरू अझै पनि अनुत्तरित नै छन्।
