काठमाडौँ। नेपालका प्रथम जननिर्वाचित प्रधानमन्त्री एवं नेपाली कांग्रेसका संस्थापक नेता विश्वेश्वरप्रसाद (बीपी) कोइरालाको स्मृति दिवस आज मुलुकभर विभिन्न सिर्जनात्मक तथा स्मरणात्मक कार्यक्रमहरू आयोजना गरी मनाइँदैछ। नेपाली राजनीतिमा प्रजातान्त्रिक समाजवादका प्रणेता तथा युगपुरुषका रूपमा चिनिने कोइरालाको वि.सं. २०३९ साउन ६ गते निधन भएको थियो।
कोइरालाले नेपालको राजनीतिक परिवर्तन, प्रजातन्त्रको स्थापना र नेपाली साहित्यको श्रीवृद्धिमा पुर्याएको अतुलनीय योगदानको स्मरण गर्दै आज नेपाली कांग्रेस र यसका विभिन्न भ्रातृ तथा शुभेच्छुक संस्थाहरूले देशभर श्रद्धाञ्जली सभा, विचार गोष्ठी र रचनात्मक कार्यक्रमहरू गरिरहेका छन्।
वि.सं. २०१५ सालको पहिलो आमनिर्वाचनमा नेपाली कांग्रेसले दुई तिहाइ बहुमत प्राप्त गरेपछि कोइराला नेपालको पहिलो जननिर्वाचित प्रधानमन्त्री बन्नुभएको थियो। उनले आफ्नो छोटो तर प्रभावकारी कार्यकालमा समाज सुधारका लागि विर्ता उन्मूलन र ‘जमीन जोत्नेको’ भन्ने क्रान्तिकारी भूमिसुधार कार्यक्रमहरू दृढतापूर्वक कार्यान्वयनमा ल्याएका थिए। राष्ट्रिय सार्वभौमिकता र प्रजातन्त्रको रक्षाका लागि उनले प्रतिपादन गरेको ‘राष्ट्रिय मेलमिलापको नीति’ आजको जटिल राजनीतिक सन्दर्भमा पनि उत्तिकै सान्दर्भिक मानिन्छ।
राजनीतिक नेतृत्वका साथै नेपाली साहित्यमा पनि कोइरालाको विशिष्ट र उँचो स्थान रहेको छ। उनलाई नेपाली साहित्यमा ‘मनोवैज्ञानिक यथार्थवादी’ धाराका प्रवर्तकका रूपमा चिनिन्छ। उनका ‘दोषी चश्मा’ कथा सङ्ग्रहका साथै ‘तीन घुम्ती’, ‘नरेन्द्र दाइ’, ‘सुम्निमा’, ‘मोदीआइन’, र ‘हिटलर र यहुदी’ जस्ता बहुचर्चित उपन्यासहरू प्रकाशित छन्। जीवनभर नेपालमा प्रजातन्त्र र जनताको अधिकारका लागि लामो सङ्घर्ष तथा जेलनेल भोग्नुभएका वीपी कोइरालाको विचार र आदर्शलाई स्मरण गर्दै आज देशभर विभिन्न कार्यक्रमहरूसहित उनप्रति भावपूर्ण श्रद्धाञ्जली अर्पण गरिएको छ।
