बिच बाटोबाट टिपेर राखिएको हो ‘थ्रेसहोल्ड’ !

संविधान जारी गर्दा नराख्ने सहमति भएको थियो : नेम्बाङ

प्रकाशित मिति : २०७३ चैत ९ बुधबार

काठमाडौं । संसदको राज्य व्यवस्था समितिले प्रतिनिधिसभाको निर्वाचनमा समानुपातिकतर्फ ३ प्रतिशत र प्रत्यक्षतर्फ १ सिट जित्ने दललाई राष्ट्रिय दलको मान्यता दिने प्रस्ताव पारित गरेपछि तरंग सिर्जना भएको छ । साना दलहरुले यसको विरोध गरेका छन् । साना दलका विरोधबीच मुख्य राजनीतिक दलहरुले विधेयक पास गरेका छन् । विधेयक टुंगो लगाउन गठित उपसमितिका पाँच जनाले फरक मत राखेर विरोधपत्र बुझाए ।

यद्यपि, न्यूनतम मत सीमा (थे्रेसहोल्ड) राष्ट्रिय दलको मान्यका लागि मात्रै भएको देखिएको छ । ठूला दलले राजनीतिक दल सम्बन्धी कानुनमा थ्रेसहोल्ड राखिनु ऐतिहासिक निर्णय भएको बताएपनि विज्ञहरुले यसको अर्थ नभएको बताएका छन् ।  

उपसमितिकै संयोजक आनन्दप्रसाद ढुंगानाले राष्ट्रिय दलको मान्यता पाउनलाई मात्र यो व्यवस्था हो । र, प्रत्यक्षमा एक सिट पनि नजित्ने दलले समानुपातिक मतसंख्याको आधारमा सांसद बन्ने पाइहाल्छन् नि ! भनेका छन् । उनले भने, ‘हामीले स्वतन्त्र उम्मेद्वारलाई रोक्न सक्छौँ छ । समानुपातिकबाट सांसद बन्न पाइहाल्छन् नि ।’ यसबाट राजनीतिक दललाई घाटा छैन । यो लोकतान्त्रिक पद्दति सुधारका लागि र सुशासनका लागि राखिएको हो । 

बिच बाटोबाट टिपेर राखिएको हो ‘थ्रेसहोल्ड’
मालेका सांसद अइन्द्रसुन्दर नेम्बाङले ठूला दलहरुले थ्रेसहोल्ड बिच बाटोबाट टिपेर राखेको बताएका छन् । उनले भने, ‘हामीले समितिमा विरोध पत्र राख्यौँ । हामी त्यसको विपक्षमा छौँ ।’ संविधान जारी गर्दा थ्रेसहोल्ड नराख्ने सहमति भएको थियो । पछि सरकारले विधेयक ल्याउँदा समेत त्यसमा थ्रेसहोल्ड उल्लेख थिएन, उनले अगाडि भने, ‘समितिमा आएपछि ठूला दलले बिच बाटोबाटै टिपेर हालेका हुन् ।’ यो समावेशी लोकतान्त्रिक पद्दती विपरीत छ भन्दै हामीले आपत्ति जनाएका हौँ ।
के घाटा हुन्छ यसले ?
सांसल नेम्बाङले प्रत्यक्ष सिट ल्याउन नसक्ने दलले समानुपातिकमा ५० लाख मत ल्यायो भने पनि त्यसको मूल्य नहुने भो, भनेका छन् । उनले अगाडि भने, ‘यसअघि राप्रपाले समानुपातिकमै बढी मत ल्याएको थियो । अब त त्यसरी मत ल्याए पनि केही मूल्य हुनेवाला छैन ।’ प्रत्यक्ष सिट जितेन भने राष्ट्रिय दलको मान्यता नै नदिने भनेपछि समावेशी लोकतान्त्रिक व्यवस्थामा यस्तो व्यवस्था कसरी हुन्छ ? उनले प्रतिप्रश्न गरे ।

ईआइसिटी नेपाल प्रालिद्धारा संचालित हाम्राकुरा डटकममा प्रकाशित कुनै पनि सामाग्री ईआइसिटी नेपालको पूर्व जानकारी विना हुवहु एवं आंशिक रुपमा समेत कपी गरि प्रकाशन गर्नु दण्डनीय छ। यस किसिमका कार्य गर्ने उपर ईआइसिटी नेपाल कानुनी उपचार खोज्न बाध्य हुने भएकाले सम्बन्धित सवैलाई सचेत हुन जानकारी गराइन्छ।

नयाँ