काठमाडौँ । भारतका विदेशमन्त्री सुब्रह्मण्यम जयशङ्करले आफ्ना क्यानाडाली समकक्षी अनिता आनन्दसँग आइतबार राति टेलिफोनमा कुरा गरेका छन्। यस वार्तामा दुवै पक्षले द्विपक्षीय सम्बन्धलाई सहज बनाउन खोजिरहेको बताइएको छ। यो टेलिफोन संवाद मार्चमा मार्क कार्नी क्यानाडाका प्रधानमन्त्री बनेपछि ओटावा र नयाँदिल्लीबीचको सबैभन्दा उच्च कूटनीतिक सम्पर्क हो।

सन् २०२३ मा क्यानाडाली सिख हरदीप सिंह निज्जरको हत्यामा नयाँदिल्लीको संलग्नता रहेको आरोप लागेपछि क्यानाडा र भारतबीचको सम्बन्ध तनावपूर्ण बनेको थियो। उक्त आरोपलाई भारतले अस्वीकार गर्दै आएको छ।

विदेशमन्त्री जयशङ्करले अनिता आनन्दसँग 'भारत-क्यानाडा सम्बन्धका सम्भावनाहरूबारे छलफल गरेको' र 'उहाँको कार्यकाल सफल हुने कामना गरेको' बताए। आनन्दले पनि एक्समा आफू 'क्यानाडा-भारत सम्बन्धलाई बलियो बनाउन, आर्थिक सहयोगलाई गहिरो बनाउन र साझा प्राथमिकताहरूलाई अगाडि बढाउन' इच्छुक रहेको बताएकी छन्। अनिता आनन्दका अभिभावकहरू भारतीय मूलका हुन्।

क्यानाडा भारत बाहिरको सबैभन्दा ठूलो सिख समुदायको घर हो र यसमा 'खालिस्तान' का कार्यकर्ताहरू छन्। खालिस्तान धार्मिक अल्पसंख्यकका लागि भारतीय क्षेत्रबाट काटिएर स्वतन्त्र राज्य खोज्ने सीमान्तकृत पृथकतावादी आन्दोलन हो।

ओटावा-ले यसअघि भारतलाई सन् २०२३ मा भ्यानकुभरमा ४५ वर्षीय क्यानाडाली नागरिक हरदीप सिंह निज्जरको हत्या गरेको र आन्दोलनसँग सम्बन्धित अन्य सिख कार्यकर्ताहरूलाई लक्षित गरेको आरोप लगाएको थियो। निज्जर एक प्रमुख खालिस्तान अभियानकर्ता थिए। भारतले यी आरोपहरूलाई बारम्बार खारेज गरेको छ। उक्त आरोपपछि दुवै मुलुकबीचको कूटनीतिक सम्बन्ध गहिरो सङ्कटमा परेको थियो र गत वर्ष दुवै मुलुकले शीर्ष कूटनीतिज्ञहरूको शृङ्खलालाई निष्कासन गरेका थिए।

खालिस्तान अभियान भारतको सन् १९४७ को स्वतन्त्रतादेखि सुरु भएको हो र यसलाई एक प्रधानमन्त्रीको हत्या र यात्रु जेटको बम विस्फोटका लागि दोषी ठहराइएको छ। यो भारत र ठूलो सिख जनसंख्या भएका धेरै पश्चिमी राष्ट्रहरूबीचको कटु मुद्दा भएको छ। भारतमा प्रतिबन्धित खालिस्तान आन्दोलनविरुद्ध नयाँदिल्लीले कडा कारबाहीको माग गर्छ र मुख्य नेताहरूलाई 'आतङ्कवाद' को आरोप लगाइएको छ।

क्यानाडाले अर्को महिना जी-७ शिखर सम्मेलनको आयोजना गर्ने भएको छ। भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीलाई सन् २०१९ देखिका शिखर सम्मेलनमा भाग लिन आमन्त्रित गरिएको छ। सन् २०१९ मा फ्रान्सले उनलाई बियारिट्जमा आमन्त्रित गरेको थियो। मोदीलाई क्यानाडामा निम्तो दिइएको छ कि छैन भन्ने बारेमा भने कुनै विवरण सार्वजनिक भएको छैन।