एथेन्स। पाकिस्तान खतरनाक नयाँ चरणमा प्रवेश गरेको छ। फिल्ड मार्शल असिम मुनिरले अब सेना प्रमुख र रक्षा बल प्रमुखको दोहोरो भूमिका ग्रहण गरेपछि देशले आफ्नो इतिहासमा पहिलो पटक सबै सैन्य शक्ति - थलसेना, वायुसेना, नौसेना र आणविक- लाई एकल कमाण्डर अन्तर्गत प्रभावकारी रूपमा एकीकृत गरेको छ। अध्यक्ष संयुक्त प्रमुख कर्मचारी समितिलाई खारेज गर्ने र मुनिरलाई एकीकृत कमाण्ड तोक्ने निर्णय एक संरचनात्मक विद्रोह हो। जुन सांसदद्वारा औपचारिक रूपमा र अनुपालन राष्ट्रपति पदद्वारा अनुमोदित छ।

यी परिवर्तनहरूले मुनिरलाई दक्षिण र पश्चिम एसियाको सबैभन्दा शक्तिशाली व्यक्ति बनाएको छ। जसले कट्टरपन्थी इस्लामिक सेना, अफगानिस्तान र कश्मीरमा व्यापक लडाई अनुभव भएका जिहादी लडाकुहरूको छाया सेनाको कमान्डिङ गरिरहेको छ र सबैभन्दा खतरनाक रूपमा एक इस्लामिक आणविक हतियार। मुनिरले चीन, उत्तर कोरिया र अरू कसैसँग पनि उचित मूल्यमा गठबन्धन बनाउन आफ्नो इच्छुकता पनि प्रदर्शन गरेका छन्।

यो चुनौती त्यस्तो समयमा आएको छ जब पाकिस्तान घरमा बढ्दो रूपमा अस्थिर र विदेशमा बढ्दो रूपमा टकराबपूर्ण देखिन्छ। अफगानिस्तानसँगको सीमा झडप बढेको छ। इस्लामाबादले अफगान सेनालाई डुरान्ड रेखामा रहेको आफ्नो स्थानमा गोली हानेको आरोप लगाएको छ। काबुलसँगको सुरक्षा अवस्थाले लामो द्वन्द्वमा परिणत हुने खतरा बढेसँगै मुनिर अहिले पूर्ण एकतामा काम गरिरहेका छन्।

साथै, पाकिस्तानको विदेश अडान बढ्दो रूपमा कडा हुँदै गइरहेको छ। विदेश मन्त्री धरले पाकिस्तान गाजामा सेना पठाउन तयार छ (अवश्य पनि, संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद्को स्पष्ट आदेश अन्तर्गत) दशकौँमा इस्लामाबादको सबैभन्दा हठी अडानलाई प्रतिनिधित्व गर्ने घोषणा गरेका छन्। सरकारले खुलेआम आफूलाई हमासको रक्षक घोषणा गरेको छ र वैचारिक र रणनीतिक रूपमा इरानको नजिक पुगेको छ। मुनिर र तेहरानको नेतृत्व बीचको हालैका उच्चस्तरीय बैठकहरूले सम्बन्धको नयाँ भावना प्रदर्शन गरेको छ। साउदी-पाकिस्तान रक्षा सम्झौताले मोहम्मद बिन सलमानको समर्थनमा पाकिस्तानी सरकारको विश्वासलाई बलियो बनाएको छ।

यो इजरायल र भारतले सैन्य, प्राविधिक र कूटनीतिक रूपमा आफ्नो साझेदारीलाई गहिरो बनाउँदै गर्दा आएको हो। दुई देशहरूले क्षेप्यास्त्र प्रतिरक्षा, गुप्तचर साझेदारी र आतङ्कवाद विरोधी क्षेत्रमा सहकार्य गर्छन् र इस्लामिक अतिवादी, चिनियाँ दृढता र परिवर्तनशील विश्वव्यापी गठबन्धनहरूले चित्रण गरेको संसारमा एक अर्कालाई आवश्यक ठान्छन्। पाकिस्तानको राजनीति अझ अनिश्चित र यसको बयानबाजी अझ कडा बन्दै गएको बेला उनीहरूको सम्बन्ध बलियो भएको छ।

पाकिस्तानको नयाँ अडानले यो उदीयमान रणनीतिक सम्बन्धलाई खतरामा पार्छ। नयाँ फिल्ड मार्शलको नेतृत्वमा एकीकृत सैन्य कमाण्डले संस्थागत जाँचहरू कम गर्छ र देशको सबैभन्दा शक्तिशाली कार्यालय पूर्ण रूपमा एक व्यक्तिको हातमा छोड्छ। इजरायलप्रतिको उनको खुला रूपमा शत्रुतापूर्ण मनोवृत्तिले भारत (र इजरायल) प्रतिको उनको लामो समयदेखिको शत्रुतासँग सजिलै मिल्छ। जसले सीमा पार आतङ्कवाद बढ्दै गएको र नयाँ दिल्ली र जेरुसेलम बीचको सम्बन्धलाई गहिरो बनाउँदै गएको समयमा खतरनाक मिश्रण सिर्जना गर्छ। बढ्दो पाकिस्तान-इरान तनावले अस्थिरताको अर्को तह थप्छ र अफगानिस्तानसँगको कुनै पनि तनाव पाकिस्तानको सुरक्षा प्रतिष्ठान भित्रका तत्त्वहरूले लामो समयदेखि कायम राखेका प्रोक्सी नेटवर्कहरू मार्फत भारतमा सजिलै फैलिन सक्छ।

सरल भाषामा भन्नुपर्दा, भारत र इजरायलले आफ्नो नजिकको रणनीतिक सम्बन्धहरू मध्ये एक बनाउँदै गर्दा पाकिस्तान अझ अप्रत्याशित हुँदै गइरहेको छ। घरेलु सैन्यीकरण, वैचारिक कट्टरपन्थीकरण र बाह्य साहसिक कार्यको संयोजनले पाकिस्तानलाई यस क्षेत्रको सबैभन्दा ठूलो वाइल्ड कार्ड बनाउँदै छ। नयाँ दिल्ली र जेरुसेलमको लागि, अनिवार्यता स्पष्ट छ: सहयोगलाई बलियो बनाउनुहोस्, अस्थिरताको पूर्वानुमान गर्नुहोस् र आणविक हतियारधारी छिमेकीको सैन्य शासन अन्तर्गत ठूलो अस्थिरतामा फस्ने लहर प्रभावहरूको लागि तयारी गर्नुहोस्।

असिम मुनीर आफ्ना राजनीतिक आलोचक इमरान खानलाई हटाउन तयार देखिएपछि इतिहास भुट्टो र जिया-उल-हकको पूर्ण चक्रमा आउँदै गरेको देखिन्छ। ट्रम्पले मुनीरलाई उचाल्न र देशका राजनीतिक रूपमा निर्वाचित नेताहरूको बराबरको रूपमा व्यवहार गर्न जारी राखेको छ। एक खतरनाक उदाहरण स्थापित गर्दै जबकि ईयूले बढ्दो मानव अधिकार उल्लङ्घन र लोकतन्त्रको क्षयको बाबजुद पाकिस्तानलाई यसको जी एसपी+ व्यापार स्थिति नवीकरण गर्ने विचार गरेर पुरस्कृत गरिरहेको छ।

इरान-पाकिस्तान ब्लक आणविक हतियारहरूले सुसज्जित छ जुन चाँडै नै एक व्यक्ति, असिम मुनीरको हातमा पर्ने देखिन्छ। जसले दक्षिण र पश्चिम एसियाको लागि खतरा खडा गर्छ।

सर्जियो रेस्टेली एक इटालियन राजनीतिक सल्लाहकार, लेखक र भूराजनीतिक विज्ञ हुन्। उनले १९९० को दशकमा क्राक्सी सरकारमा उपप्रधानमन्त्री र न्यायमन्त्री मार्टेलीको विशेष सहायकको रूपमा काम गरे। माफिया विरोधी मजिस्ट्रेटहरू फाल्कोन र बोर्सेलिनोसँग नजिकबाट काम गरे। विगत केही दशकहरूमा, उनी मध्य पूर्व र उत्तर अफ्रिकामा शान्ति निर्माण र कूटनीति प्रयासहरूमा संलग्न छन्। उनले जियोपोलिटिका र धेरै इटालियन अनलाइन र छापा मिडियाका लागि लेखेका छन्। उनको पहिलो कथा कृति, "नेपोली स्टा बेने", २०२० मा प्रकाशित भएको थियो।