काठमाडौँ। द्वन्द्व र जलवायु परिवर्तनका कारण जोखिममा परेका सांस्कृतिक सम्पदाको संरक्षणका लागि ब्रिटिस काउन्सिलले नेपालसहित १७ देशमा नयाँ चरणको अनुदान सहायता उपलब्ध गराउने भएको छ ।

सांस्कृतिक संरक्षण कोष (कल्चरल प्रोटेक्सन फन्ड) ले नेपालमा १० वर्ष पूरा गरेको अवसरमा ब्रिटिस काउन्सिलले जोखिममा परेका सांस्कृतिक सम्पदाको संरक्षणका लागि नयाँ अनुदान आवेदन खुला गरेको हो । यस कोषले समुदायलाई सशक्त बनाउन तथा इतिहास, पहिचान र आपसी सम्बन्धसँग जोडिएका सम्पदाको संरक्षणमा सहयोग गर्दै आएको छ ।

नेपालमा यस कोषमार्फत सञ्चालित प्रमुख परियोजनाहरू निम्नानुसार छन् :

• जनकपुर महिला विकास केन्द्रलाई मैथिली महिलाले तयार पार्ने कलात्मक भित्ते चित्र र मूर्तिकलाको संरक्षण र पुनर्जीवनका लागि पाउन्ड स्टर्लिङ ५०,०००
• शे-फोक्सुन्डो राष्ट्रिय निकुञ्ज (डोल्पा) को उच्च हिमाली क्षेत्रको सांस्कृतिक सम्पदा संरक्षणका लागि पाउन्ड स्टर्लिङ ३६,९०८
• कुसुण्डा जातिको भावी पुस्ताका लागि भाषा र संस्कृतिको संरक्षणका लागि अर्काइभ नेपाललाई पाउन्ड स्टर्लिङ ४५,९६३
• नेपालमा आदिवासी खाद्य सम्पदाको संरक्षणका लागि राष्ट्रिय आदिवासी महिला महासङ्घलाई पाउन्ड स्टर्लिङ ५०,०००

अनुदान घोषणाको अवसरमा ब्रिटिस काउन्सिल नेपालका राष्ट्रिय निर्देशक रुस्तम मोदीले भने, “सांस्कृतिक सम्पदाले समुदायका कथा, परम्परा र पहिचान बोकेको हुन्छ । यिनको संरक्षण आगामी पुस्ताका लागि अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ । हामी बढीमा पाउन्ड स्टर्लिङ ५००,००० सम्मका अनुदानमार्फत सांस्कृतिक सम्पदा संरक्षणमा काम गर्ने व्यक्ति र संस्थालाई सहयोग गर्न चाहन्छौँ । यसका साथै उनीहरूको सीप विकास र अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध विस्तारमा पनि सहयोग गर्ने लक्ष्य हाम्रो छ ।”

आवेदनका लागि निर्धारित मिति
इच्छुक व्यक्ति वा संस्थाले २० जुलाई २०२६, सोमबार राति ११:५९ बजेसम्म आवेदन दिन सक्नेछन् । आवेदन पेस गर्नुअघि कल्चरल प्रोटेक्सन फन्डको वेबसाइटमा उपलब्ध आधिकारिक आवेदन निर्देशिका र बारम्बार सोधिने प्रश्न (एफएकी्यूज) राम्ररी अध्ययन गर्न आग्रह गरिएको छ ।

अनुदान र योग्यता
प्रस्तावित परियोजनाले दक्षिण एसिया (बङ्गलादेश, नेपाल, पाकिस्तान), मध्यपूर्व तथा उत्तरी अफ्रिका (इजिप्ट, इराक, जोर्डन, लेबनान, लिबिया, प्यालेस्टाइन, सिरिया, ट्युनिसिया वा यमन) र पूर्वी अफ्रिका (इथियोपिया, केन्या, सुडान, तान्जानिया वा युगान्डा) का जोखिममा रहेका सांस्कृतिक सम्पदाको संरक्षण गर्नुपर्ने सर्त राखिएको छ ।

इच्छुक संस्थाले पाउन्ड स्टर्लिङ ५००,००० सम्मको अनुदानका लागि आवेदन दिन सक्नेछन् । आवेदनसम्बन्धी पूर्ण जानकारी र आवेदन लिङ्क ब्रिटिस काउन्सिलको कल्चरल प्रोटेक्सन फन्डको वेबसाइटमा उपलब्ध छ ।

कल्चरल प्रोटेक्सन फन्डबारे
सांस्कृतिक संरक्षण कोष (कल्चरल प्रोटेक्सन फन्ड) जोखिममा परेको सांस्कृतिक सम्पदाको संरक्षणका लागि संयुक्त अधिराज्य (यूके) ले अघि सारेको प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय पहल हो । संस्कृति, मिडिया र खेलकुद सम्बन्धी मन्त्रालय (डीसीएमएस) सँगको साझेदारीमा ब्रिटिस काउन्सिलको नेतृत्वमा सञ्चालित यस कोषले सन् २०१६ देखि २० देशमा १६० भन्दा बढी परियोजनालाई सहयोग उपलब्ध गराएको छ ।

ब्रिटिस काउन्सिलबारे
ब्रिटिस काउन्सिल संयुक्त अधिराज्य (यूके) को सांस्कृतिक र शैक्षिक गतिविधिका लागि क्रियाशील अन्तर्राष्ट्रिय संस्था हो । यसले कला, संस्कृति, शिक्षा र अङ्ग्रेजी भाषासम्बन्धी कार्यक्रममार्फत विश्वका २०० भन्दा बढी मुलुक र भूभागका नागरिकसँग काम गर्दै आएको छ । सन् २०२४–२०२५ मा ब्रिटिस काउन्सिल ६०० मिलियन व्यक्तिसमक्ष पुगेको थियो ।