आचार्य चाणक्यका नीतिहरूले जीवनका पक्षहरूलाई निकटबाट छुन्छ । आचार्य चाणक्यले नीति शास्त्र जीवनमा सम्बन्धित धेरै महत्त्वपूर्ण कुराहरू उल्लेख गरेका छन्, यदि यी कुराहरू राम्ररी बुझिन्छ र त्यसलाई जीवनमा अनुसरण गरे जीवनलाई सुखी, सरल र सफल बनाउन सकिन्छ। आचार्य चाणक्यले आफ्नो नीतिमा तीन वटा कुरा बताएका छन् जसमा एउटा व्यक्तिले जहिले पनि संयम प्रयोग गर्नुपर्दछ। यदि यी चीजहरूलाई बेवास्ता गरे समस्यामा पर्न सकिनेछ ।
चाणक्य नीतिका अनुसार पुरुषले महिलाको सम्बन्धमा संयम व्यवहार गर्नु धेरै महत्त्वपूर्ण छ। कुनै पनि महिलालाई पाउनको लागि अत्यधिक बेचैनी हुनु हुँदैन। यससँगै, महिलाबाट प्राप्त हुने खुसी, प्रेम र सम्मान सन्तोषसँग प्राप्त गर्नुपर्दछ, अन्यथा तपाईँले आफ्नो सम्मानमा चोट पुर्याउन सक्नुहुन्छ। तपाईँले नोक्सान पनि उठाउनु पर्ने हुन सक्छ।
चाणक्य भन्छन् खाना जति मिठो चाखलाग्दो भए पनि एक व्यक्ति सधैँ खाना खानको लागि संयमित हुनु पर्छ। बढी स्वादिष्ट खाना देखेर भोजन गर्दा स्वास्थ्य समस्या हुन सक्छ। व्यक्तिले सधैँ आफ्नो पाचन क्षमता अनुसार खानु पर्छ।
चाणक्य नीतिका अनुसार मानिसहरूलाई पैसासँग सम्बन्धित कार्यमा धेरै संयम चाहिन्छ। मानिसले धनको प्राप्तिका लागि धेरै लालसा गर्नहुँदैन । त्यस्तै, पैसा खर्च गर्दा पनि संयम राख्न आवश्यक छ। अत्यधिक धनको तृष्णाले गलत कार्यहरूतर्फ उन्मुख गर्न उत्प्रेरित गर्न सक्दछ, यदि धनलाई संयम, बिचार गरेर प्रयोग गरिएन भने कुनै समय समस्याहरूको सामना गर्नुपर्नेछ ।
