मनिला। चीनले विवादित दक्षिण चीन सागरमा आणविक बम बोक्ने हाइपरसोनिक क्षेप्यास्त्रहरूले सुसज्जित नयाँ स्टिल्थ पनडुब्बी उतार्ने विषयले त्यस क्षैत्रमा आगोले नै दिइरहेको छ। जसले गर्दा विश्वव्यापी द्वन्द्वमा परिणत हुन सक्ने सम्भावना बढेको छ।

फिलिपिन्समा तैनाथ अमेरिकी टाइफुन क्षेप्यास्त्रहरूको सामना गर्न चीनले आणविक-टिप्ड हाइपरसोनिक क्षेप्यास्त्रहरूले सुसज्जित नयाँ स्टिल्थ पनडुब्बी निर्माण गरिरहेको छ। स्थिति खतरनाक अवस्थामा पुगेकोले चीनको आक्रामकतालाई रोक्न अमेरिकाले आफ्ना टाइफुन लन्चरहरू पनि फिलिपिन्सको लुजोन टापुमा सारेको छ।

के फिलिपिन्स चीन र अमेरिका बीचको नयाँ तनावको बिन्दु बन्नेछ। जसले गर्दा दक्षिण चीन सागरमा ठूलो टकराव हुनेछ जसले विश्वलाई आफ्नो पक्षमा तान्न सक्छ? साउथ चाइना मर्निङ पोस्ट (एससीएमपी) ले चिनियाँ अर्ध-सरकारी सैन्य पत्रिकामा प्रकाशित हालैको रिपोर्टलाई प्रकाश पारेको छ।

जसमा वुहानको शिपयार्डमा निर्माणाधीन चिनियाँ पनडुब्बीको उल्लेख छ। जुन विशेष गरी फिलिपिन्समा तैनाथ अमेरिकी टाइफुन मिसाइल रक्षा प्रणालीलाई लक्षित गर्न डिजाइन गरिएको हो। एससीएमपीले पीएलए नौसेना (पीएलए-एन) को आपूर्तिकर्ता, चाइना स्टेट शिपबिल्डिंग कर्पोरेशन (सीएसएससी) को स्वामित्वमा रहेको नौसेना र व्यापारी जहाजहरूको प्रकाशनलाई उद्धृत गर्‍यो।

जसले पनडुब्बीको डिजाइन र सुविधाहरूको विस्तृत विवरण दिएको थियो। यद्यपि प्रतिवेदनले पनडुब्बीको अस्तित्व पुष्टि गर्दछ। विडम्बनाको कुरा, पिपुल्स लिबरेशन आर्मी (पीएलए) ले पनडुब्बी वर्ग विकास भइरहेको छ कि छैन भनेर अझै पुष्टि गरेको छैन। एससीएमपीका अनुसार, प्रकाशन चीनको पछिल्लो पनडुब्बीबाट प्रक्षेपित आणविक हाइपरसोनिक क्षेप्यास्त्रले आक्रमण गर्न सक्छ। 

जसले गर्दा पीएलएले शत्रुको रेखाभन्दा बाहिर गोप्य आक्रमण गर्न र फिलिपिन्सलाई गम्भीर परिणामहरूको धम्की दिन निवारकको रूपमा प्रयोग गर्न हतियार बनाउँछ।

पछिल्लो चिनियाँ पनडुब्बी वाईजे-२१ले सुसज्जित छ। जुन यसको टाइप ०९३ आणविक आक्रमण पनडुब्बी (एसएसएन) मा तैनाथ गरिएको छ र यसको अनुमानित दायरा १,५०० देखि २००० किलोमिटर र अनुमानित गति म्याक १० छ। एससीएमपीका अनुसार, नयाँ पनडुब्बी पहिलो पटक २०२४ को मध्यमा देखिएको थियो र यसमा ठाडो प्रक्षेपण प्रणाली, एक्स-आकारको टेल फिन, र एयर-इन्डिपेन्डेन्ट प्रोपल्सन (एआईपी) जस्ता सुविधाहरू छन्।

नोभेम्बर २०२४ मा, फिलिपिन्सका रक्षा सचिव गिल्बर्टो टियोडोरोले चीनलाई पश्चिमी फिलिपिन्स सागरबाट टाढा रहन र यस क्षेत्रबाट आफ्नो ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र प्रणाली हटाउन आह्वान गरे। तर चीनले यसको सट्टा आफ्नो हेनान प्रान्तबाट फ्रान्सेली पोलिनेसियाको विशेष आर्थिक क्षेत्रमा ११,५०० किलोमिटर (१,२०० माइल) को प्रभाव दायरा सहित एक प्रमुख अन्तर महादेशीय ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र (आईसीबीएम) परीक्षण गर्‍यो। फेब्रुअरी २०२५ मा, चिनियाँ विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता गुओ जियाकुनले जोड दिए कि चीनले आफ्नो हितको रक्षा गर्ने नाममा फिलिपिन्स विरुद्ध आफ्नो आरोप जारी राख्नेछ। तर यो बेवास्ता गरियो।

यद्यपि फिलिपिन्ससँग स्पाइडर सतहबाट हावामा प्रहार गर्ने मिसाइल (एसएएम) ब्याट्रीहरू पनि छन्। तिनीहरू चीनको हाइपरसोनिक आणविक खतराहरूलाई बेअसर गर्न सक्षम छैनन् र त्यसैले, तिनीहरू टाइफन मिसाइल प्रणालीमा धेरै निर्भर छन्। जसलाई थप स्तरोन्नतिको आवश्यकता छ।

मे २०२४ मा, अमेरिकाले फिलिपिन्समा प्याट्रियट मिसाइल लन्चरहरू तैनाथ गर्‍यो। जसले हाइपरसोनिक मिसाइलहरूलाई रोक्न सक्षम छ। जसले फिलिपिन्सको सिमानामा सुरक्षाको तह थपेको छ। यद्यपि, चीनको पछिल्लो पनडुब्बीले दक्षिण चीन सागरमा आफ्नो नौ सैनिक शक्तिलाई अझ विस्तार गर्नेछ। जुन फिलिपिन्स र अन्य विश्वव्यापी सरोकारवालाहरूका लागि स्पष्ट रूपमा खतरापूर्ण अवस्था हो।

अप्रिल २०२४ मा दक्षिण चीन सागर रणनीतिक अवस्था जाँच पहल (एससीएसपीआई) को प्रतिवेदन अनुसार, २०२३ मा दक्षिण चीन सागरमा लगभग ११ अमेरिकी जहाजहरू पनडुब्बी आणविक (एसएसएन) पनडुब्बीहरू र दुई आणविक ब्यालिस्टिक मिसाइल पनडुब्बीहरू (एसएसबीएन) देखिएका थिए।

चीनले सधैँ अमेरिकी पनडुब्बीहरूलाई दक्षिण चीन सागरमा गस्ती गर्ने आफ्ना आणविक हतियारधारी पनडुब्बीहरूका लागि खतराको रूपमा हेरेको छ र फिलिपिन्सले अमेरिका र चीनबीचको आणविक आदानप्रदानमा फस्ने जोखिम छ।

ब्रुनाई, इन्डोनेसिया, मलेसिया, फिलिपिन्स, ताइवान र भियतनाम जस्ता धेरै देशहरूको क्षेत्र ओभरल्याप गर्ने आफ्नो अस्पष्ट ९-ड्यास-लाइनलाई ध्यानमा राख्दै, चीनले आफ्नो नयाँ पनडुब्बीलाई शत्रुवाहक स्ट्राइक समूहहरू र सैन्य अड्डाहरू विरुद्ध एक प्रमुख रणनीतिक निवारकको रूपमा हेर्छ।

अब, ट्रम्प संयुक्त राज्य अमेरिकामा फेरि सत्तामा आएसँगै दक्षिण चीन सागरको भूराजनीतिक अवस्था अत्यन्तै तनावपूर्ण बनेको छ। देशहरूले एकअर्कामाथि औँला उठाइरहेका छन् र आणविक हतियारको एउटा बटन थिच्दा विश्वयुद्ध सुरु हुन सक्छ।