काठमाडौँ । नेपाली प्राथमिक शेयर (आईपीओ) बजारमा लामो समयदेखि जलविद्युत कम्पनीहरूको वर्चस्व रहँदै आएको अवस्थामा अब उत्पादनमूलक क्षेत्रका ठूला उद्योगहरू प्रवेश गर्ने तयारीमा छन्।

धितोपत्र बोर्ड (सेबोन) को पाइपलाइनमा रहेका कम्पनीहरूको सूचीले आगामी दिनमा आईपीओ बजारको संरचनामै उल्लेखनीय परिवर्तन आउने संकेत गरेको छ।

विगतका वर्षहरूमा बजारमा आउने अधिकांश आईपीओ जलविद्युत कम्पनीका हुने गरेकाले लगानीकर्ताका लागि क्षेत्रगत विविधीकरणको अवसर सीमित थियो।

तर अब सिमेन्ट, स्टिल, लगानी तथा सञ्चार क्षेत्रका ठूला कम्पनीहरू शेयर निष्काशनको तयारीमा रहेकाले लगानीकर्ताले विभिन्न क्षेत्रका कम्पनीमा लगानी गर्ने अवसर प्राप्त गर्ने भएका छन्।

सेबोनको पाइपलाइनमा जगदम्बा स्टिल्स, अम्बे स्टिल्स, गोदावरी स्टिल, सौर्य सिमेन्ट, मारुती सिमेन्ट्स, रिद्धिसिद्धि सिमेन्ट तथा सुभश्री अग्नि सिमेन्ट उद्योगजस्ता कम्पनीहरू रहेका छन्।

यी कम्पनीहरूले ठूलो परिमाणमा आईपीओ ल्याउने तयारी गरिरहेका छन्। साथै, डिश मिडिया नेटवर्क (डिशहोम) र शिवम होल्डिङ्ग्सजस्ता कम्पनीहरू पनि पूँजी बजारमा प्रवेशको तयारीमा छन्।

विश्लेषकहरूका अनुसार उत्पादनमूलक क्षेत्रका कम्पनीहरूको आगमनले नेपाली शेयर बजारको गुणस्तर र गहिराइ बढाउन मद्दत पुग्नेछ। जलविद्युत क्षेत्रको तुलनामा उत्पादनमूलक उद्योगहरूको आम्दानी स्रोत, नगद प्रवाह र व्यवसायिक गतिविधि बढी विविध हुने भएकाले लगानीकर्ताले तुलनात्मक रूपमा फराकिलो विकल्प पाउनेछन्।

विशेषगरी सिमेन्ट र स्टिल उद्योगहरू मुलुकको पूर्वाधार विकाससँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडिएका क्षेत्र हुन्। यस्ता कम्पनीहरू शेयर बजारमा सूचीकृत हुँदा वास्तविक अर्थतन्त्र र पूँजी बजारबीचको सम्बन्ध अझ सुदृढ हुने अपेक्षा गरिएको छ।

यद्यपि, केही कम्पनीहरूले उच्च प्रिमियम मूल्यमा आईपीओ निष्काशन गर्ने तयारी गरिरहेकाले लगानीकर्ताले कम्पनीको वित्तीय अवस्था, नाफा, सम्पत्ति, व्यवस्थापन क्षमता तथा भविष्यको व्यावसायिक सम्भावनाको गहन अध्ययन गरेर मात्र लगानी निर्णय लिनुपर्ने विज्ञहरूको सुझाव छ।

बजार जानकारहरूका अनुसार उत्पादनमूलक कम्पनीहरूको बढ्दो सहभागिता नेपाली पूँजी बजारको परिपक्वताको संकेत हो।

यसले जलविद्युत केन्द्रित बजारलाई बहुआयामिक बनाउनुका साथै दीर्घकालीन रूपमा बजारको स्थायित्व र विश्वसनीयता बढाउन महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ।