हुम्ला। उत्तरी हिमाली जिल्ला हुम्लाको नाम्खा गाउँपालिकाले आर्थिक वर्ष २०८३/८४ का लागि ३५ करोड ३२ लाख १५ हजार ८८८ रुपैयाँ २० पैसाको बजेट सार्वजनिक गरेको छ।

कृषि उत्पादन वृद्धि, सडक तथा पूर्वाधार विकास, शिक्षा, स्वास्थ्य, खानेपानी, विपद् व्यवस्थापन र स्थानीय सेवा प्रवाहलाई केन्द्रमा राख्दै गाउँपालिकाले आगामी वर्षका लागि महत्वाकांक्षी योजना अघि सारेको हो।

गाउँपालिकाको १५औँ गाउँसभामा उपाध्यक्ष तक्दिर लामाले बजेट प्रस्तुत गरेका हुन्। कुल बजेटमध्ये २१ करोड ५० लाख ७७ हजार रुपैयाँ चालुतर्फ र १३ करोड ८१ लाख ३८ हजार ८८८ रुपैयाँ २० पैसा पुँजीगततर्फ विनियोजन गरिएको छ।

बजेटमा संघीय सरकार, कर्णाली प्रदेश सरकार तथा गाउँपालिकाको आन्तरिक स्रोतबाट प्राप्त हुने रकम समावेश गरिएको छ।

कृषि र पशुपालनलाई पहिलो प्राथमिकता

हिमाली क्षेत्रको अर्थतन्त्रको मेरुदण्ड मानिने कृषि तथा पशुपालन क्षेत्रलाई बजेटले विशेष प्राथमिकतामा राखेको छ। कृषकलाई प्रत्यक्ष लाभ पुग्ने गरी कृषि सामग्री वितरण, कृषक सहायता कार्यक्रम, पशु सेवा विस्तार तथा कृषि आधुनिकीकरणका कार्यक्रम सञ्चालन गरिने गाउँपालिकाले जनाएको छ।

उत्पादन वृद्धि, आत्मनिर्भरता र स्थानीय आम्दानी बढाउने लक्ष्यसहित कृषि क्षेत्रलाई व्यावसायिक र उत्पादनमुखी बनाउने योजना अघि सारिएको छ।

सडक, विद्युत् र खानेपानीमा जोड

दुर्गम भूगोलका कारण विकासका पूर्वाधारमा चुनौती झेलिरहेको नाम्खाले सडक स्तरोन्नति, विद्युत् पूर्वाधार विस्तार, झुलापुल निर्माण, खानेपानी तथा सिँचाइ योजनालाई पनि प्राथमिकतामा राखेको छ।

गाउँपालिकाका अनुसार आधारभूत पूर्वाधार विस्तारबिना समग्र विकास सम्भव नहुने भएकाले यातायात, ऊर्जा र खानेपानी क्षेत्रका योजनामा उल्लेख्य बजेट विनियोजन गरिएको छ। यी योजनाले दुर्गम बस्तीका नागरिकलाई प्रत्यक्ष लाभ पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

शिक्षा, स्वास्थ्य र सामाजिक सुरक्षामा लगानी

गाउँपालिकाले शिक्षा र स्वास्थ्य सेवाको गुणस्तर सुधारलाई पनि प्राथमिकतामा राखेको छ। विद्यालय व्यवस्थापन, शैक्षिक सुधार, स्वास्थ्य सेवा विस्तार तथा आधारभूत स्वास्थ्य सुविधामा पहुँच बढाउने कार्यक्रम बजेटमा समेटिएका छन्।

महिला, बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक तथा सामाजिक सुरक्षासँग सम्बन्धित कार्यक्रमलाई पनि निरन्तरता दिइएको छ। स्थानीय सरकारको सेवा प्रवाहलाई प्रभावकारी बनाउने लक्ष्यसमेत बजेटले लिएको छ।

विपद् जोखिम न्यूनीकरणमा विशेष ध्यान

प्राकृतिक विपद्को उच्च जोखिममा रहेको हिमाली क्षेत्र भएकाले विपद् व्यवस्थापनलाई बजेटको महत्वपूर्ण प्राथमिकतामा राखिएको छ।

उद्धार, राहत तथा पूर्वतयारीका कार्यक्रम सञ्चालन गरी सम्भावित विपद्बाट हुने क्षति न्यूनीकरण गर्ने लक्ष्य गाउँपालिकाले लिएको छ। जलवायु परिवर्तनका असर बढ्दै गएको सन्दर्भमा विपद् प्रतिकार्य क्षमता अभिवृद्धिमा पनि जोड दिइएको छ।

सबै वडामा समानुपातिक विकास

गाउँपालिकाले सबै वडामा समानुपातिक रूपमा विकास बजेट विनियोजन गरी स्थानीय आवश्यकता र जनचाहनाअनुसार योजना सञ्चालन गर्ने जनाएको छ।

सीमित स्रोतऔसाधन, कठिन भूगोल र पूर्वाधार अभावका बाबजुद विकासको गति तीव्र बनाउने लक्ष्यसहित बजेट ल्याइएको गाउँपालिकाको भनाइ छ।

कार्यान्वयन नै मुख्य चुनौती

हिमालपारिको क्षेत्रका रूपमा परिचित नाम्खामा सार्वजनिक गरिएको यो बजेटले कृषि, पूर्वाधार तथा आधारभूत सेवाको विस्तारमार्फत स्थानीय जनजीवनमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ।

तर दुर्गम भूगोल, सीमित स्रोत-साधन र कार्यान्वयनका चुनौतीबीच बजेटलाई प्रभावकारी रूपमा खर्च गर्दै परिणाममुखी उपलब्धि हासिल गर्नु गाउँपालिकाको सबैभन्दा ठूलो परीक्षा हुनेछ। विकासको खाका तयार भइसकेको छ, अब त्यसलाई व्यवहारमा उतार्ने जिम्मेवारी स्थानीय सरकारको काँधमा रहेको छ।