बेइजिङ। चीनले आफ्नो नौसेना बेडा विस्तार गर्न निरन्तर प्रयास गरिरहेको छ जुन उल्लेखनीय भन्दा कम छैन। केही दशकको अवधिमा, योजना एक सामान्य तटीय रक्षा बलबाट आफ्नो किनारबाट टाढा सञ्चालन गर्न सक्षम नीलो-पानी नौसेना बनेको छ। यो विस्तारमा उन्नत विनाशक, फ्रिगेट, पनडुब्बी, र विमान वाहकहरू पनि समावेश छन्। यद्यपि, सङ्ख्याहरू प्रभावशाली भए तापनि, यी जहाजहरूको गुणस्तर र सञ्चालन तयारीमाथि प्रायः प्रश्न उठाइएको छ। चीनको तीव्र वृद्धिले प्रायः गुणस्तरभन्दा मात्रालाई प्राथमिकता दिएको छ, जसले गर्दा प्राविधिक कमजोरीहरू र सञ्चालन क्षमतामा कमी आएको छ।

ठूलो जहाज भए तापनि, पिपुल्स लिबरेशन आर्मी नेवी (प्यान) सँग वास्तविक-विश्व लडाई अनुभवको कमी छ। चीनले लडेको अन्तिम प्रमुख नौसेना द्वन्द्व १९७९-१ मा भएको चीन-भियतनामी युद्ध थियो। अनुभवको यो अभावले वास्तविक लडाई परिस्थितिहरूमा योजनाको प्रभावकारितामाथि प्रश्न उठाउँछ।

विश्वभर असङ्ख्य द्वन्द्व र संयुक्त अपरेसनहरूमा संलग्न संयुक्त राज्य अमेरिकाको नौसेना र अन्य क्वाड नौसेनाहरू भन्दा फरक, चिनियाँ नौसेनाले १९७९ को चीन-भियतनामी युद्ध पछि कुनै महत्त्वपूर्ण लडाई देखेको छैन। उदाहरणका लागि, संयुक्त राज्य अमेरिकाको नौसेनाले खाडी युद्ध, भियतनाम युद्ध, र विश्वभरका धेरै अन्य अपरेसनहरू जस्ता धेरै उच्च-तीव्रताका द्वन्द्वहरूमा भाग लिएको छ। त्यसै गरी, भारत, जापान र अस्ट्रेलियाका नौसेनाहरू पनि संयुक्त अभ्यास र वास्तविक-विश्व अपरेसनहरूमा संलग्न भएका छन्, जसले गर्दा उनीहरूको लडाई तयारी र अन्तर-सञ्चालन क्षमता बढेको छ।

यसको विपरीत, पिपुल्स लिबरेशन आर्मी नेवी (प्यान) ले धेरै हदसम्म क्षेत्रीय शक्ति प्रक्षेपणमा ध्यान केन्द्रित गरेको छ र ठूलो स्तरको आधुनिक नौसेना युद्धमा यसको परीक्षण गरिएको छैन। हालैको लडाई अनुभवको यो अभावले उच्च दाव, अप्रत्याशित परिदृश्यहरूमा प्रभावकारी रूपमा प्रदर्शन गर्ने योजनाको क्षमतामाथि प्रश्न उठाउँछ।

दक्षिण चीन सागरमा चीनको नौ सैनिक अभ्यासले प्रायः यथार्थपरक लडाई सिमुलेशनको सट्टा कोरियोग्राफ गरिएको युद्धाभ्यासलाई जोड दिन्छ। यी अभ्यासहरूमा सामान्यतया लिपिबद्ध परिदृश्यहरू र पूर्वनिर्धारित परिणामहरू समावेश हुन्छन्, जसले परिचालन तयारी र क्षमताको भ्रम सिर्जना गर्न सक्छ। यद्यपि यी अभ्यासहरूले चीनको आफ्नो सेना परिचालन र समन्वय गर्ने क्षमता प्रदर्शन गर्दछ, तर तिनीहरूले वास्तविक लडाई परिस्थितिहरूको जटिलता र अप्रत्याशिततालाई सही रूपमा प्रतिबिम्बित नगर्न सक्छन्।

यथार्थपरक लडाई सिमुलेशनको लागि गतिशील र अलिखित परिदृश्यहरू आवश्यक पर्दछ जसले तनावमा रहेका सैन्य कर्मचारीहरूको निर्णय लिने क्षमता र अनुकूलन क्षमताको परीक्षण गर्दछ। यस प्रकारका अभ्यासहरू वास्तविक-विश्व द्वन्द्वहरूको लागि सेना तयार गर्न महत्त्वपूर्ण छन्, जहाँ परिस्थितिहरू छिटो र अप्रत्याशित रूपमा परिवर्तन हुन सक्छन्।

चीनले आफ्नो समुद्री सेनामा उल्लेखनीय लगानी गरे तापनि, उसका धेरै जहाजहरू प्राविधिक कमजोरीहरूबाट ग्रस्त छन्। पुराना उपकरणहरू, साइबर सुरक्षा जोखिमहरू र मर्मत सम्भार चुनौतीहरू जस्ता समस्याहरूले तिनीहरूको सञ्चालन प्रभावकारिता घटाउन सक्छ। यसको उपकरणको विश्वसनीयता र कार्यसम्पादनमा निरन्तर समस्याहरू छन्।

प्रोपल्सन प्रणाली, सेन्सर र हतियारहरूमा समस्या जस्ता प्राविधिक विफलताहरूको रिपोर्टले यी कमजोरीहरूलाई उजागर गर्दछ। थप रूपमा, प्यानको द्रुत विस्तार कहिलेकाहीँ पूर्ण परीक्षण र गुणस्तर आश्वासनको खर्चमा आएको छ। जसले यसको फ्लीटको दीर्घकालीन स्थायित्व र प्रभावकारिताको बारेमा चिन्ताहरू खडा गरेको छ। शक्तिको छवि र वास्तविक क्षमताहरू बीचको यो भिन्नताले शक्तिको भ्रम सिर्जना गर्दछ।

धेरै उदाहरणहरूले चीनको रक्षा उद्योगले सामना गरिरहेका प्राविधिक र सञ्चालन चुनौतीहरूलाई उजागर गर्छन्।

उदाहरणका लागि, चीनका विमान वाहकहरू, लिओनिङ र शानडोङ, वास्तवमा अझै पनि प्रभावकारी वाहक स्ट्राइक क्षमताहरू विकास गर्ने प्रारम्भिक चरणमा छन्। दुवै वाहकहरूलाई क्रमशः सर्ट टेक-अफ ब्यारियर अरेस्टेड (स्टोबार) र क्याटापल्ट असिस्टेड टेक-अफ ब्यारियर अरेस्टेड (क्याटोबार) को रूपमा कन्फिगर गरिएको छ। जुन विमान लन्च गर्न र पुनः प्राप्ति गर्न आवश्यक छ।

चीनको नौ सैनिक महत्त्वाकाङ्क्षामा लिओनिङ र शानडोङले महत्त्वपूर्ण प्रगतिको प्रतिनिधित्व गरे पनि, पूर्ण रूपमा प्रभावकारी वाहक स्ट्राइक क्षमताहरूतर्फको उनीहरूको यात्रा जारी छ। दोहोरो-वाहक अभ्यास र निरन्तर प्रशिक्षण सही दिशामा कदम हुन्। तर परिचालन उत्कृष्टता प्राप्त गर्न समय, अनुभव र प्राविधिक प्रगति आवश्यक पर्दछ।

चीनको घरेलु रूपमा विकसित हतियार प्रणालीहरू उनीहरूको विज्ञापन क्षमताहरू भन्दा कम भएको अर्को प्रमुख उदाहरण टाइप ०५५ विनाशकहरू हुन्। जुन चीनको महत्त्वाकाङ्क्षी नौसेना आधुनिकीकरण कार्यक्रमको एक हिस्सा हो जुन यसको ब्लु-वाटर परिचालन क्षमताहरू बढाउन डिजाइन गरिएको हो। स्टिल्थ टेक्नोलोजी र परिष्कृत ठाडो प्रक्षेपण प्रणाली सहितका उन्नत सुविधाहरूको बाबजुद, यी प्रणालीहरूको विश्वसनीयतामाथि प्रश्न उठाइएको छ।

उल्लेखनीय कुरा के छ भने, २०२० मा, टाइप ०५५ विनाशकले आफ्नो पहिलो तैनाथको क्रममा प्रणोदन समस्याहरूको सामना गर्‍यो, जसले गर्दा यसलाई चाँडै बन्दरगाहमा फर्कन बाध्य पारियो। सूचीमा २०२४ को मध्यमा वुहानमा निर्माणाधीन चीनको पछिल्लो आणविक पनडुब्बीको डुबाइ पनि समावेश छ। यो घटना वुहान नजिकैको वुचाङ शिपयार्डमा भएको थियो। जहाँ टाइप ०४१ झोउ-वर्ग आणविक-

सञ्चालित आक्रमणकारी पनडुब्बीको निर्माण कार्य भइरहेको थियो। स्याटेलाइट तस्बिरहरूले पनडुब्बीलाई शिपयार्डमा आंशिक रूपमा डुबेको देखाएको छ। जसले एउटा महत्त्वपूर्ण दुर्घटनालाई सङ्केत गर्दछ। यति टाढा

यो घटनाले चीनको रक्षा उद्योग भित्र गुणस्तर नियन्त्रण उपाय र परियोजना अनुगमनको बारेमा गम्भीर प्रश्नहरू उठाएको छ। यो घटनाले झोउ-क्लास पनडुब्बीको तैनाथमा ढिलाइ मात्र गरेको छैन तर चीनको स्वदेशी रक्षा परियोजनाहरूको समग्र विश्वसनीयता र सुरक्षामाथि पनि शङ्का उत्पन्न गरेको छ।

यसबाहेक, चीनको पछिल्लो आणविक पनडुब्बी डुबेको घटनाले अन्तर्राष्ट्रिय ध्यान आकर्षित गरेको छ र सम्भावित विकिरण चुहावट र संलग्न कर्मचारीहरूमा हताहतको बारेमा चिन्ता बढाएको छ। दुर्घटना ढाकछोप गर्ने चीनको प्रयासको आलोचना भएको छ। अमेरिकी अधिकारीहरूले थप पारदर्शिता र जबाफदेहिताको लागि आह्वान गरेका छन्। यी मुद्दाहरूले अन्य प्रमुख नौसेना शक्तिहरूसँग प्राविधिक समानता हासिल गर्न चीनले सामना गर्ने चुनौतीहरूलाई प्रकाश पार्छन्।

चीनको समुद्री शक्ति पनि नोकरशाही अक्षमता र रसद चुनौतीहरूले बाधा पुर्‍याएको छ। दक्षिण चीन सागरको विशाल क्षेत्रमा जटिल कार्यहरू समन्वय गर्न निर्बाध एकीकरण र प्रभावकारी सञ्चार आवश्यक पर्दछ। यद्यपि, आन्तरिक ढिलाइ, गलत सञ्चार र स्रोतसाधनको कुप्रबंधनले तिनीहरूको समग्र प्रभावकारितामा बाधा पुर्‍याउन सक्छ।

चीनले दक्षिण चीन सागरमा प्रभुत्व जमाउँदै गर्दा, क्षेत्रीय खेलाडीहरू र अन्तर्राष्ट्रिय सहयोगीहरूले यसको सुरक्षालाई बलियो बनाउँदै र नेभिगेसन सञ्चालनको स्वतन्त्रता सञ्चालन गरिरहेका छन्। यो सामूहिक प्रतिरोधले चीनको निर्विवाद नियन्त्रणको कथालाई बाधा पुर्‍याउँछ र यसको समुद्री शक्तिको सीमालाई उजागर गर्छ।

प्रभावशाली प्रदर्शन र रणनीतिक आसनहरूले चीनको समुद्री शक्तिको धारणालाई प्रायः बढाइचढाइ गरिन्छ। यद्यपि, प्राविधिक कमजोरीहरू, लडाई अनुभवको अभाव, परिचालन अक्षमता र अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिरोधले यस भागमा दरारहरू देखायो। चीनको समुद्री क्षमताको वास्तविक अवस्थाको बारेमा सन्तुलित दृष्टिकोण राख्न यी सीमितताहरू बुझ्नु महत्त्वपूर्ण छ।