बेइजिङ। चीनले २०२४ मा कीर्तिमानी उच्च-नेट-वर्थ व्यक्ति (एचएनडब्ल्यूआई) पलायनको सामान गरेको छ। मुख्यतया आर्थिक मन्दीका कारण र डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासनले लगाएको शुल्कका कारण २०२५ मा यो झनै खराब हुने सम्भावना छ। ट्रम्प आउनुभन्दा अगाडि नै सुस्त उत्पादन गतिविधि, सम्पत्ति सङ्कट र कम मागका कारण उत्पन्न आर्थिक अस्थिरताको कारण धेरै धनी चिनियाँहरू अन्य देशहरूमा बसाइँ सरेका छ।

चिनियाँ वित्तीय प्रणालीमा विश्वास गुमाएपछि आयात-निर्यात कम्पनीकी मालिक जेन मेङ सांघाईबाट हङकङ सरिन्। उनले सिंगापुरमा बैङ्क खाता पनि खोलिन् जसमा उनले आफ्नो अधिकांश सम्पत्ति स्थानान्तरण गरेकी छन्। "म मेरो धेरै पैसा चीनमा राख्न चाहन्न, किनकि मलाई लाग्छ धेरै हिसाबले चीन अहिले राम्रो अवस्थामा छैन," उनले भनिन्।

स्विस बैङ्क युबीएसको प्रतिवेदन अनुसार चीनमा अरबपतिहरूको सङ्ख्या एक वर्ष अघि ५२० बाट घटेर २०२४ मा ४२७ भएको छ। पर्यवेक्षकहरूले धनीहरूको डरलाई बढवा दिनुको कारण चिनियाँ राष्ट्रपति सीको अधिनायकवादी शासन र 'साझा समृद्धि' को वकालत - जसले अति धनीहरूलाई समाजमा पैसा फिर्ता गर्ने माग गर्ने नीतिलाई लाई दोष दिन्छन्। "राष्ट्रपति सी जिनपिङ दुर्भाग्यवश अर्थतन्त्रको सन्दर्भमा एक अयोग्य नेता हुनुहुन्छ," ब्रसेल्सस्थित युरोपेली इन्स्टिच्युट फर एसियन स्टडीजका वरिष्ठ सहयोगी जुनहुआ झाङले भने। "धनी मानिसहरूका लागि, यदि उनीहरूले देशमा धेरै पैसा कमाउन सक्दैनन् भने, उनीहरूको एक मात्र समाधान भनेको स्थानान्तरण गर्नु हो।"

एचएनडब्ल्यूआईहरूको लागि लगानीमा विशेषज्ञता हासिल गर्ने विश्वव्यापी परामर्शदाता हेन्ली एण्ड पार्टनर्सले २०२४ मा चीनका सबैभन्दा धेरै करोडपतिहरूले देश छोड्ने भविष्यवाणी गरेका थिए। "चीन फेरि विश्वव्यापी रूपमा सबैभन्दा ठूलो करोडपति गुमाउने देश बन्ने बाटोमा छ। यस वर्ष अनुमानित १५,२०० एचएनडब्ल्यूआईहरूको कुल निकासको साथ (२०२३ मा १३,८०० को तुलनामा)," यसले आफ्नो सम्पत्ति माइग्रेसन रिपोर्ट २०२४ मा भन्यो।

शून्य कोभिड नीतिको भयानक कार्यान्वयन, 'साझा समृद्धि' कार्यक्रमको लागि सीको जोड र राम्रो र निडर जीवन बिताउने चाहनाले चिनियाँ अति धनीहरूको पलायनमा योगदान पुर्‍याएको छ। "महान् करोडपति बसाइसराइ कोइला खानीमा रहेको क्यानरी हो, जसले विश्वव्यापी परिदृश्य र धन र शक्तिको टेक्टोनिक प्लेटहरूमा गहिरो परिवर्तनको सङ्केत गर्दछ," हेन्ली एण्ड पार्टनर्सका निजी ग्राहकहरूको समूह प्रमुख डोमिनिक भोलेकले भने। चीनको सुस्त आर्थिक वृद्धि र बढ्दो भूराजनीतिक तनावका कारण यी एचएनडब्ल्यूआईहरू प्रायः अमेरिका, क्यानडा र सिंगापुर सरेका छन्। अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (आईएमएफ) ले पहिले नै चिनियाँ अर्थतन्त्रलाई 'उच्च अनिश्चितता' क्षेत्रमा राखेको छ।

कोभिड महामारीपछि चिनियाँ अर्थतन्त्रमा परेको धक्का चीनमा अझै महसुस भइरहेको छ। चीनको विकास चक्र फेरि ट्रयाकमा फर्कन सङ्घर्ष गरिरहेको बेला अरबपतिहरूको सङ्ख्यामा पनि उल्लेखनीय गिरावट आएको छ। चीनमा आधारित हारुन अनुसन्धान संस्थानको एक अध्ययनले २०२४ मा मात्र चीनले १४२ अरबपति गुमाउन सक्ने र २०२१ बाट कुल ४३२ अरबपति गुमाउन सक्ने देखाएको छ।

चीनले विगत तीन वर्षमा आफ्ना एक तिहाइ अरबपतिहरू गुमाएको छ। "चीनको अर्थतन्त्र र शेयर बजारले कठिन वर्ष बिताएको हुनाले हुरुन चीनको धनी सूचीमा लगातार तेस्रो वर्ष अभूतपूर्व गिरावट आएको छ," हुरुन रिपोर्टका अध्यक्ष तथा प्रमुख अनुसन्धानकर्ता रूपर्ट हुगेवर्फले भने। सन् २०२० देखि चिनियाँ अरबपतिहरूको कुल सम्पत्ति हरेक वर्ष ५ प्रतिशतले घट्दै गएको छ। एसिया सोसाइटी पोलिसी इन्स्टिच्युटको सेन्टर फर चाइना एनालिसिसका वरिष्ठ फेलो गुओनान माले ठूला कम्पनीहरूमा सरकारले गरेको नियामक कडाइ अति धनीहरूको स्थानान्तरणको प्रमुख कारण भएको बताए। "कारबाहीले केही स्थानीय निजी उद्यमीहरूलाई डराएको हुन सक्छ। जो घरबाट टाढा सुरक्षित आश्रय खोज्न सक्छन्," उनले भने।

अरबपति बैङ्कर बाओ फानको बेपत्ता हुनुले चीनमा रहेका एचएनडब्ल्यूआईहरूमाझ बेचैनी सिर्जना गरेको छ। मेङले बाओलाई जे भयो त्यसलाई ध्यानमा राख्दै आफू चीनमा सुरक्षित नभएको बताइन्। "अवस्था धेरै अस्थिर छ। म केवल एक सानो व्यवसाय मालिक हुँ। तर मलाई थाहा छ धेरै धनी व्यक्तिहरू जससँग धेरै सम्पत्ति छ उनीहरूले पनि चीन छोड्ने विचार गरिरहेका छन्," उनले भने।

बेइजिङ सरकारले अमेरिकाले लगाएको उच्च शुल्कको सामना गर्न रणनीतिहरू बनाइरहेको बेला, चीनका अति धनीहरूले स्थानान्तरणलाई प्राथमिकता दिएका छन्। यसले गर्दा सरकारले लेखा परीक्षण, निरीक्षण, सम्पत्ति जफत र उत्पादन रोक्ने काममा ढिलो गतिमा अघि बढ्नु परेको छ।

यसको उद्देश्य अति धनीहरूलाई देश छोड्नबाट रोक्नु हो। तर बाहिर निस्कने क्रम जारी छ। अमेरिकी भन्सारबाट बच्न धेरै चिनियाँ व्यवसायीहरूले आफ्ना कारखानाहरू चीनबाट बाहिर सारेका छन्। यसले यी चिनियाँ व्यापारीहरूले नयाँ स्थानहरूमा बसोबास वा नागरिकता प्राप्त गर्ने कुरा सुनिश्चित गर्ने सम्भावना छ। "हामी देखिरहेका छौँ कि हाम्रा धेरै (चीन) अनशोर ग्राहकहरू - साना र मझौला उद्यमहरू - चीनबाट बाहिर सर्ने सोचमा छन्," स्ट्यान्डर्ड एण्ड चार्टर्डमा सम्पत्ति र खुद्रा बैङ्किङकी सिइओ जुडी सुले भनिन्।