काठमाडौँ। युरोप र मध्यपूर्वका धेरै देशहरू यस हप्ता अत्यन्त भीषण गर्मीको लहर सँग जुझिरहेका छन्, जसले विश्वव्यापी रूपमा नयाँ गर्मीको लहरको चेतावनी दिएको छ। यो चर्को गर्मीले विभिन्न जलवायु सङ्कट निम्त्याएको छ।

राष्ट्रिय मौसम विज्ञान सेवाका अनुसार, इरानको राजधानी तेहरानमा आइतबार तापक्रम ४० डिग्री सेल्सियस पुगेको छ र यो वर्षको सबैभन्दा तातो हप्तामा ५० डिग्री सेल्सियसभन्दा माथि पुग्ने अनुमान गरिएको छ। तेहरानको पानी प्राधिकरणले राजधानीलाई पानी आपूर्ति गर्ने बाँध भण्डारहरू 'एक शताब्दीकै सबैभन्दा तल्लो स्तरमा' पुगेको चेतावनी दिँदै बासिन्दाहरूलाई कम्तीमा २० प्रतिशतले पानी खपत घटाउन आग्रह गरेको छ।

तेहरानबाट करिब ३,५०० किलोमिटर पश्चिममा रहेको ग्रिसको राजधानी एथेन्स ले पनि यस गर्मीको पहिलो लामो गर्मी लहर सहन गरिरहेको छ। उत्तरी अफ्रिकाबाट आउने तातो हावाको मात्रा यस गर्मीको सुरुमै आइपुगेको छ र ग्रिस तथा बाल्कनमा तातो गुम्बज बनेको छ। यसले तापक्रमलाई मौसमी मानकभन्दा १० डिग्री सेल्सियस माथि धकेलेको नेसनल अब्र्जरभेटरीले बताएको छ। यस हप्ता औसत उच्च तापक्रम ३८ डिग्री सेल्सियस नजिक पुग्ने र केही क्षेत्रमा ४४ डिग्री सेल्सियसमा पुग्ने पूर्वानुमानका साथ ग्रिक दैनिक द नेसनल हेराल्डले अवस्थालाई ‘नरकभन्दा तातो’ भनेर वर्णन गरेको छ।

यस्तो सुक्खापन, आँधीसँग मिलेर ग्रीसलाई गम्भीर डढेलोमा पारेको छ। बिहीबार दमकलकर्मीहरूले क्रेट टापुमा डढेलोको सामना गरेका थिए। डढेलोले एक हजारभन्दा बढी मानिसलाई स्थानान्तरण गर्न बाध्य पार्दै जङ्गल र जैतुनका बगैँचाहरू जलाएको थियो। यसैबीच, एथेन्स नजिकैको नयाँ आगलागी आवासीय क्षेत्रहरूको नजिक खतरनाक रूपमा फैलिएको छ।

अन्यत्र, टर्कीले जुन २६ पछिका १० दिनमा ७६१ वटा डढेलो रेकर्ड गरेको छ। पश्चिमी इजमिर प्रान्त र वरपर भड्किएको आगोले एक वृद्ध पुरुष र एक वन कर्मचारीको ज्यान लिएको छ।

युरोपभरि, स्पेन र इटाली लगायतका देशहरूमा गर्मीसँग सम्बन्धित कम्तीमा आठ जनाको मृत्यु भएको रिपोर्ट गरिएको छ। युरोप महाद्वीप पनि भीषण गर्मीको लहरमा डुबेको छ। विश्व मौसम विज्ञान सङ्गठनका प्रवक्ता क्लेयर नुलिसले पहिले नै भनेका थिए, "हामी हाल बलियो उच्च–चाप प्रणालीको प्रभावमा छौँ, यसले उत्तर अफ्रिकाबाट आएको तातो हावालाई यस क्षेत्रमाथि फसाएको छ र हामीले देख्न सक्छौँ, यसले हामीले महसुस गर्ने तरिकामा निकै ठूलो प्रभाव पारेको छ।" उनले जलवायु परिवर्तनको परिणामस्वरूप मानिसहरूले अधिक बारम्बार र तीव्र गर्मी लहरहरूसँग बाँच्न सिक्नुपर्ने बताए।

युरोपेली सङ्घ (इयु) द्वारा वित्त पोषित कोपर्निकस जलवायु परिवर्तन सेवाले हालैको एउटा लेखमा भनेको छ, "चरम मौसम घटनाहरूबाट निर्मित वातावरणमा हुने क्षति जलवायु परिवर्तनका कारण मात्र शताब्दीको अन्त्यसम्ममा दश गुणा बढ्ने अनुमान गरिएको छ।" यस्ता व्यापक जलवायु प्रभावहरूले अधिक लचिलोपन निर्माणको महत्त्वलाई उजागर गर्छ भन्दै सेवाले पानी पुनर्चक्रण, वर्षाको पानी र फोहोर पानीको विभाजन, जलवायु–प्रतिरोधी भवन डिजाइन, जोखिम म्यापिङ र प्रारम्भिक चेतावनी प्रणाली जस्ता भौतिक र प्राविधिक उपायहरूको आह्वान गरेको छ।

कोपर्निकस जलवायु परिवर्तन सेवाले सबै क्षेत्र र शासन स्तरहरूमा अनुकूलन आवश्यक रहेको र कार्यहरूले वर्तमान जलवायु प्रभावहरू र भविष्यका जोखिमहरू दुवैलाई सम्बोधन गर्नुपर्नेमा जोड दिएको छ।