ल्हासा। तिब्बत स्वायत्त क्षेत्र (टीएआर) को स्थापनाको उत्सव मनाउन चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङको हालैको तिब्बत भ्रमणको विश्वभर बसोबास गर्ने तिब्बतीहरूले आलोचना गरेका छन्। उनीहरूले विवादित क्षेत्रलाई चीनको भागको रूपमा मान्यता दिन अस्वीकार गरेका छन्। उनीहरूले भने कि सी जिनपिङको भ्रमणले असुरक्षा र आत्मविश्वासको कमीलाई प्रतिबिम्बित गर्दछ, जबकि चिनियाँ समाचार मिडियाले यो घटनालाई स्थिरता र प्रगतिको विजयको रूपमा प्रस्तुत गर्ने प्रयास गरेको थियो।

चाखलाग्दो कुरा के छ भने, चिनियाँ मिडियाले अनजानमा तिब्बतीहरूको विचारलाई प्रतिध्वनित गरे जब उनीहरूले सी जिनपिङका वरिष्ठ अधिकारीहरूलाई भनेका शब्दहरू उद्धृत गरे "तिब्बतलाई शासन गर्न, स्थिर गर्न र विकास गर्न, पहिले राजनीतिक स्थिरता, सामाजिक स्थिरता, जातीय एकता र धार्मिक सद्भाव कायम राख्न आवश्यक छ। तिब्बती मामिलाहरू राम्रोसँग सम्हाल्न, हामीले सधैँ पार्टीको नेतृत्वलाई पालना गर्नुपर्छ।" वरिष्ठ चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टी (सीसीपी) का नेता वाङ हुनिङले दाबी गरे कि सी जिनपिङको शासनकालमा तिब्बतले "विकासको उत्कृष्ट अवधि" देखेको थियो। साथै तिब्बतलाई मुख्य भूमिबाट अलग गर्ने प्रयासहरूमा पनि आक्रोश व्यक्त गरे।

सी जिनपिङले तिब्बती बौद्ध धर्मलाई चिनियाँ समाजवादी प्रणालीमा अनुकूलन गर्ने प्रयास गरे र स्थानीय अधिकारीहरूलाई तिब्बतीहरूलाई मानक चिनियाँ भाषामा लेख्न र बोल्न प्रोत्साहित गर्न आग्रह गरे। यी सबै प्रयासहरू तिब्बतीहरूलाई राम्रो लागेनन्। केन्द्रीय तिब्बती प्रशासन (सीटीए) का प्रवक्ता तेन्जिन लेक्शेले भने, "सी जिनपिङको तिब्बत भ्रमणले तिब्बती जनताको अधिकारको सम्मान गर्नुपर्छ। चीनको दमनकारी नियन्त्रणलाई प्रतिबिम्बित गर्नु हुँदैन। साँचो प्रगति भनेको तिब्बतको भाषा, संस्कृति, पहिचान र वातावरण संरक्षण गर्ने स्वतन्त्रता हो।"

सीसीपी सेनाले १९५१ मा तिब्बत कब्जा गर्‍यो र अध्यक्ष माओ त्से तुङको तानासाहीमा तिब्बतलाई तिब्बती स्वायत्त क्षेत्र (टीएआर) को रूपमा घोषणा गर्‍यो। त्यस बेलादेखि, तिब्बतले चिनियाँ करणको व्यवस्थित अभियानको अनुभव गरेको छ। जसमा तिब्बती बौद्ध धर्मलाई बहुसङ्ख्यक हान पहिचानमा आत्मसात् गर्ने प्रयास, कम्युनिस्ट विचारधाराको लादाइ, धार्मिक र सांस्कृतिक अभ्यासहरूमा प्रतिबन्ध र असहमतिलाई दबाउन र बेइजिङको अधिकारलाई बलियो बनाउनको लागि राजनीतिक दमन समावेश छ।

राजधानी ल्हासामा हालैको वार्षिकोत्सव समारोह अघि, तिब्बतीहरूले कडा सुरक्षा जाँच, नजरबन्द र नाकाबन्दीको सामना गर्नुपरेको थियो। एक वकालत समूह, इन्टरनेशनल क्याम्पेन फर तिब्बत (आईसीटी) ले रिपोर्ट गरेको छ। "सी जिनपिङको दोस्रो ल्हासा भ्रमणको लागि राज्य-व्यवस्थित उत्सवको क्रममा, चिनियाँ अधिकारीहरूले स्थिरता र सद्भाव कायम राख्न भारी सुरक्षा बल तैनाथ गरे," रिपोर्टमा भनिएको छ। "तिब्बती कार्यकर्ताहरू र व्यक्तिहरू जसलाई अधिकारीहरूले राज्यको छवि बिगार्ने ठान्छन् उनीहरूको आवागमन प्रतिबन्धित गरिएको छ वा ल्हासामा प्रवेश गर्नबाट रोक लगाइएको छ।"

वाशिंगटनस्थित तिब्बत कार्यालयका प्रतिनिधि नामग्याल चोएडुपले भने कि पाँच वर्षमा सीको तिब्बतको दोस्रो भ्रमणले समस्याको सङ्केत गरेको छ। यद्यपि बेइजिङले गुलाबी चित्र चित्रण गरेको थियो। "छ दशकभन्दा बढी समयदेखि सीसीपी शासनको बाबजुद, तिब्बत अनिवार्य रूपमा एक प्रहरी राज्य हो र सम्भवतः सम्पूर्ण पीआरसीमा सबैभन्दा निगरानी गरिएको क्षेत्र हो। तिब्बत स्वायत्त क्षेत्रको स्थापनाको ६० औँ वार्षिकोत्सव मनाउन सी जिनपिङको ल्हासा भ्रमण खोक्रो छ किनकि बेइजिङमा तिब्बतमा आफ्नो उपस्थितिको लागि ऐतिहासिक र लोकप्रिय वैधता दुवैको अभाव छ," चोएडुपले भने।

आईसीटीका अध्यक्ष टेन्चो ग्यात्सोले भने कि चिनियाँ मिडियाले भ्रमणलाई भव्य कार्यक्रम बनाउने प्रयास गरे पनि उत्सवको वास्तविक अवधि केवल १२ घण्टाको रूपमा घोषणा गरिएको थियो। जसले बेइजिङ सरकारको असुरक्षालाई प्रतिबिम्बित गर्दछ। "तथाकथित तिब्बत स्वायत्त क्षेत्रको स्थापनाको ६० औँ वार्षिकोत्सवमा तिब्बतको यो अभूतपूर्व र उच्चस्तरीय प्रतिनिधिमण्डलले तिब्बतमा चीनको गहिरो असुरक्षा र तिब्बतमा आफ्नो नेतृत्व र अधिकार स्थापित गर्ने आवश्यकतालाई प्रतिबिम्बित गर्दछ," ग्यात्सोले भने। "यस वार्षिकोत्सवको विडम्बना यो हो कि उत्सवहरू गोप्य रूपमा आयोजना गर्नुपर्छ, उत्सवको समयको सार्वजनिक घोषणा र सार्वजनिक गतिविधिहरूमा कडा नियन्त्रण बिना।"

तिब्बत चिनियाँ क्षेत्र भएको दाबीलाई अस्वीकार गर्दै, तिब्बती डायस्पोराले स्थानीय जनसङ्ख्या चीनद्वारा दमनको सिकार भइरहेको बेला उत्सवमाथि प्रश्न उठाएका छन्। "पत्रकार र कूटनीतिज्ञहरूको पहुँचमा कडा प्रतिबन्धको बीचमा गरिएको यो भ्रमणले विश्वास र नियन्त्रण प्रदर्शन गर्ने चीनको प्रयासलाई प्रकाश पार्छ, जबकि तिब्बत भित्रका तिब्बतीहरूलाई आधारभूत स्वतन्त्रताबाट वञ्चित गरिएको छ र वास्तविक स्वायत्तता र दलाई लामाको फिर्ताको माग गर्न जारी छ," तिब्बती डायस्पोरा-सञ्चालित समाचार पोर्टल फ्युलमा एउटा लेख पढ्छ।

लन्डनस्थित स्कूल अफ ओरिएन्टल एण्ड अफ्रिकन स्टडीजका अनुसन्धानकर्ता रोबर्ट बार्नेटले भने कि पाँच वर्षमा सीको तिब्बतको दोस्रो भ्रमणले "दशकौँको चिनियाँ शासन पछि पनि तिब्बतीहरूको हृदयमा धोका दिइन्छ भन्ने डरलाई प्रतिबिम्बित गर्दछ।" उनले थपे कि तिब्बती धर्मको चिनियाँकरण र कम्युनिस्ट विचारधाराको कार्यान्वयन यही डरबाट उत्पन्न भएको हो। "लुकेको विश्वासघातको यही डरले सीलाई तिब्बतीहरूका लागि बारम्बार थप राजनीतिक शिक्षाको माग गर्न प्रेरित गरेको छ," बार्नेटले भने।

आईसीटीले भन्यो कि सीको भ्रमणको क्रममा केही तिब्बतीहरू "तिब्बती आन्दोलनका प्रतिनिधि" थिए।

स्थानीय तिब्बतीहरूलाई नागरिक अधिकारबाट वञ्चित गरिएको छ, जसलाई यसले "चीनको बनावटी स्थायित्वको कथा र कठोर दमनकारी नीतिहरू बीचको तीव्र भिन्नता" भनेको छ।

तिब्बतीहरूले "उत्पीडन" सामना गरिरहेका छन्। "ल्हासा र तिब्बतभरि व्यापक निगरानी र विशाल सुरक्षा बल सहितको आलोचनात्मक रणनीतिहरू निरन्तर बढेको छ, जसले असहमतिलाई दबाउँदै सद्भावको झूटो बहाना कायम राख्ने चीनको दृढ सङ्कल्पलाई जोड दिन्छ," यसले भन्यो।