काठमाडौँ । गाजामा जारी युद्धका कारण त्यहाँको पाँच प्रतिशतभन्दा कम मात्र कृषि भूमि प्रयोगयोग्य रहेको संयुक्त राष्ट्रसङ्घको खाद्य तथा कृषि सङ्गठन (एफएओ) ले सोमबार जनाएको छ। यो अवस्थाले यस क्षेत्रका जनतामा खाद्य सङ्कट र भोकमरीको जोखिमलाई झन् गम्भीर बनाएको छ।

इजरायलले हमासविरुद्ध गाजामा आफ्नो सैन्य कारबाहीलाई तीव्र पारेको छ, जसको अन्तर्राष्ट्रिय समुदायबाट आलोचना भइरहेको छ। झण्डै तीन महिनासम्मको नाकाबन्दी पछि केही मात्रामा राहत सामग्री प्रवेश गर्न थाले पनि खाद्य र औषधिको चरम अभाव कायमै छ।

कृषि क्षेत्रमा विनाशको अवस्था
एफएओको हालै सार्वजनिक गरिएको विश्लेषणअनुसार अप्रिलको अन्त्यसम्म ८० प्रतिशतभन्दा बढी कृषि क्षेत्र क्षतिग्रस्त भइसकेको थियो भने करिब ७८ प्रतिशत क्षेत्रमा पहुँचसमेत छैन। अहिले जम्मा ४.६ प्रतिशत खेतीयोग्य क्षेत्र मात्र प्रयोग गर्न सकिने अवस्थामा रहेको छ।

एफएओका अनुसार हाल खेतीका लागि जम्मा ६८८ हेक्टर (झण्डै १ हजार ७०० एकड) भूमि मात्र बाँकी छ। दक्षिण गाजाको राफा क्षेत्र र केही उत्तरी भागहरूमा अवस्था विशेष रूपमा गम्भीर रहेको उल्लेख गरिएको छ, जहाँ अधिकांश कृषि भूमि अहिले प्रयोगमा ल्याउन असम्भवजस्तै भएको छ।

एफएओकी उपमहानिर्देशक बेथ बेचडोलले "खेतीयोग्य जमिन, हरितगृह र पानीका स्रोतहरू नष्ट भएपछि गाजामा स्थानीय उत्पादन पूरै बन्द भएको अवस्था छ" भनिन्।

युद्धको मानवीय र आर्थिक प्रभाव
युद्ध सुरु हुनुअघि गाजाको कुल अर्थतन्त्रमा कृषिको योगदान करिब १० प्रतिशत थियो र झण्डै ५ लाख ६० हजार मानिस प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपमा खेती, पशुपालन वा माछापालनमा आश्रित थिए।

हमास नियन्त्रित गाजाको स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार मार्च १८ मा युद्धविराम टुटेपछि हालसम्म कम्तीमा ३ हजार ७८५ जनाको ज्यान गएको छ। कुल युद्ध पीडितको सङ्ख्या ५३ हजार ९३९ पुगेको छ, जसमा धेरैजसो सर्वसाधारण रहेका छन्।

सन् २०२३ को अक्टोबरमा हमासले इजरायलमा गरेको आक्रमणमा १ हजार २१८ जनाको मृत्यु भएको थियो, जसमा अधिकांश सर्वसाधारण थिए। सो आक्रमणमा २५१ जनालाई अपहरण गरिएको थियो, जसमध्ये हाल ५७ जना गाजामा रहेका छन्। इजरायली सेनाका अनुसार तीमध्ये ३४ जनाको मृत्यु भइसकेको छ।