काठमाडौँ । इरान र अमेरिका-इजरायलबीच जारी युद्धका कारण विश्वव्यापी तेल आपूर्ति शृङ्खला गम्भीर रूपमा अवरुद्ध भएपछि प्रमुख तेल उत्पादक राष्ट्रहरूको समूह ‘ओपेक प्लस’ का मन्त्रीहरूले आइतबार बैठक बस्ने तयारी गरेका छन्। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा अनियन्त्रित रूपमा बढिरहेको तेलको मूल्यलाई स्थिर बनाउन यो बैठकमा उत्पादन कोटा बढाउने विषयमा गहन छलफल हुनेछ।
विश्लेषकहरूका अनुसार ओपेक प्लसले दैनिक करिब १ लाख ८८ हजार ब्यारेलसम्म उत्पादन वृद्धि गर्ने निर्णय लिन सक्ने सम्भावना छ। यद्यपि उत्पादन क्षमता सीमित भएका कारण वास्तविक रूपमा केवल सात देशहरू साउदी अरेबिया, रूस, इराक, कुवेत, काजाकिस्तान, अल्जेरिया र ओमानले मात्र आपूर्ति बढाउन सक्ने अवस्था रहेको छ।
इरानमाथि अमेरिका र इजरायलले गरेको आक्रमणपछि रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण समुद्री मार्ग स्ट्रेट अफ होर्मुज बन्द जस्तै भएको छ। यस मार्गबाट विश्वको कुल तेल र ग्यास आपूर्तिको करिब २० प्रतिशत ओसारपसार हुने गरेकामा हाल यस अवरोधका कारण अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेलको मूल्य झन्डै दोब्बर पुगेको छ। इन्धनको यो अप्रत्याशित मूल्य वृद्धिको असर विश्वभर नै मुद्रास्फीति र महँगीका रूपमा देखिन थालेको छ।
ऊर्जा क्षेत्रका विशेषज्ञहरूको भनाइमा ओपेक प्लसले उत्पादन बढाउने घोषणा गरे पनि त्यसको वास्तविक प्रभाव निकै सीमित हुने सम्भावना छ। स्याक्सो बैंकका विश्लेषक ओले ह्यान्सनका अनुसार वर्तमान संकटको घडीमा ओपेकसँग बजारमा ठुला र निर्णायक परिवर्तन ल्याउने विकल्पहरू धेरै बाँकी छैनन्। भौतिक रूपमा आपूर्ति सहज बनाउन सुरक्षित मार्गकै अभाव रहेकाले यस समूहको नीतिगत प्रभाव पहिलेको तुलनामा निकै कमजोर देखिएको विश्लेषण गरिएको छ।
