काठमाडौँ । समुद्र र महासागरको संरक्षण तथा दिगो उपयोगका विषयमा केन्द्रित तेस्रो संयुक्त राष्ट्र महासागर सम्मेलन फ्रान्सको नाइस शहरमा सुरु हुँदैछ। यो पाँच दिने सम्मेलन आज जुन ९ देखि जुन १३ सम्म सञ्चालन हुनेछ। सम्मेलनमा विश्वका विभिन्न मुलुकका सरकार प्रतिनिधि, अन्तर्राष्ट्रिय आर्थिक संस्था, सामाजिक सङ्गठन, अनुसन्धानकर्ता, नागरिक समाजका प्रतिनिधि तथा निजी क्षेत्रका सरोकारवालाहरूको सहभागिता रहनेछ।

सम्मेलनका मुख्य उद्देश्यहरू
सम्मेलनको मुख्य उद्देश्य तीनवटा विषयमा केन्द्रित रहेको छ। हालै वैज्ञानिकहरूले महासागरको तापक्रममा भइरहेको वृद्धिले समुद्री प्रणालीमा गम्भीर असर पारिरहेको र समुद्रको जलवायु सन्तुलन कायम राख्ने क्षमता कमजोर बन्दै गएको बताएका छन्। समुद्रको पानीमा अक्सिजनको कमी, अम्लीय गुणको वृद्धि र सतहको उचाइमा भएको बढोत्तरीका कारण विश्वको पूर्वाधार र वातावरणीय सन्तुलनमा ठूलो सङ्कट उत्पन्न भएको उनीहरूको भनाइ छ।

१. समुद्री जीवविविधता संरक्षण सन्धि:
सम्मेलनमा एउटा महत्त्वपूर्ण विषय अन्तर्राष्ट्रिय जलक्षेत्रभित्र पर्ने समुद्री जीवविविधताको संरक्षणसम्बन्धी सन्धिलाई प्रभावकारी रूपमा लागू गर्ने रहेको छ। सन् २०२३ मा पारित भएको यो सन्धि लागू हुनका लागि ६० देशको स्वीकृति आवश्यक छ, तर अहिलेसम्म ३२ देशले मात्र यसलाई अनुमोदन गरेका छन्। बाँकी देशहरूले पनि सन्धि अनुमोदन गर्नुपर्ने समयसीमा सन् २०२५ को सेप्टेम्बर २० तोकिएको छ। फ्रान्सका राष्ट्रपति एम्यानुएल म्याक्रोनले नाइस सम्मेलनबाट आवश्यक संख्या पुर्‍याएर सन्धिलाई लागू गर्ने अपेक्षा राखेका छन्।

२. हानिकारक अनुदानहरू रोक्ने:
दोस्रो महत्त्वपूर्ण एजेन्डा समुद्रमा दिइने हानिकारक अनुदानहरू रोक्नु हो, जुन विश्वभर माछाको स्रोत घट्ने प्रमुख कारण मानिएको छ।

३. ‘३० मा ३०’ लक्ष्य:
तेस्रो उद्देश्य ‘३० मा ३०’ भनिने लक्ष्य हो, जसअनुसार सन् २०३० सम्म ३० प्रतिशत समुद्री क्षेत्रलाई संरक्षणमा ल्याउने योजना बनाइएको छ। हालसम्म करिब आठ प्रतिशत समुद्री क्षेत्र मात्रै संरक्षित अवस्थामा छन्।

यो सम्मेलन महासागरका लागि एक ऐतिहासिक मोड साबित हुने अपेक्षा गरिएको छ, जसले जलवायु, वातावरण, जीवविविधता र विश्व समुदायका लागि सकारात्मक असर पार्नेछ।