काठमाडौँ।  इरानका उप-विदेशमन्त्री माजिद तख्न-रावान्चीले अमेरिकाले इरानमाथि थप आक्रमण नगर्ने आश्वासन नदिएसम्म वासिङ्टन र तेहरानबीच कूटनीतिक वार्ता पुनः सुरु हुन नसक्ने बताएका छन्। आइतबार साँझ बीबीसीलाई दिएको अन्तर्वार्तामा उनले यस्तो धारणा व्यक्त गरेका हुन्।

इरानका तीन आणविक सुविधामा आक्रमण गरेको एक हप्तापछि अमेरिकाले वार्ताको टेबलमा फर्कन चाहेको सङ्केत दिएको उप-विदेशमन्त्री रावान्चीले बताए। "हामी कुनै पनि मितिमा सहमत भएका छैनौँ, हामी विधिमा सहमत भएका छैनौँ," उनले भने, "अहिले हामी यस प्रश्नको उत्तर खोजिरहेका छौँ: के हामी संवादमा संलग्न हुँदा आक्रामकताको पुनरावृत्ति देख्नेछौँ?" उनले अमेरिका यो 'अत्यन्त महत्त्वपूर्ण प्रश्नमा एकदम स्पष्ट' हुन आवश्यक रहेको बताए।

यस महिनाको सुरुमा इजरायलले इरानका आणविक स्थलहरू र सैन्य पूर्वाधारमा आक्रमण गर्दा इरान र अमेरिका तेहरानको आणविक कार्यक्रमलाई लिएर वार्तामा थिए। जुन २१ मा तीन आणविक स्थल फोर्डो, नातान्ज र इस्फाहानमा बमबारी गरेर अमेरिका उक्त आक्रमणमा सामेल भएको थियो। उप-विदेशमन्त्रीले बीबीसीलाई खुलासा गर्दै अमेरिकाले सर्वोच्च नेता अयातुल्लाह अली खामेनीलाई लक्षित गरेर 'शासन परिवर्तनमा संलग्न हुन नचाहेको' सङ्केत दिएको बताए।

तख्त-रावान्चीले इरानलाई अझै पनि युरेनियम संवर्धन गर्न अनुमति दिनुपर्ने बताए। "यसको स्तरबारे छलफल गर्न सकिन्छ, क्षमताको बारेमा छलफल गर्न सकिन्छ, तर तपाईंसँग संवर्धन हुनु हुँदैन, तपाईंसँग शून्य संवर्धन हुनुपर्छ, र यदि तपाईं सहमत हुनुहुन्न भने, हामी तपाईंमाथि बम प्रहार गर्नेछौँ भन्नु, यो जंगलको कानुन हो," उनले आक्रोश व्यक्त गरे।

इजरायलले इरानको आणविक कार्यक्रम बम उत्पादन गर्न नजिक रहेको दाबी गर्दै आएको छ भने तेहरानले यो शान्तिपूर्ण उद्देश्यका लागि भएको बताएको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले 'पूर्ण रूपमा नष्ट' भन्नुभए पनि इरानको आणविक सुविधाहरूमा भएको आक्रमणले कति क्षति पुर्याएको छ भन्ने अझै स्पष्ट भएको छैन।

संयुक्त राष्ट्रसङ्घको आणविक निगरानी प्रमुख राफेल ग्रोसीले इरानले 'केही महिनाभित्र' समृद्ध युरेनियम उत्पादन गर्न सक्ने बताएका छन्, यद्यपि तख्त-रावान्चीले कति समय लाग्ने हो थाहा नभएको बताए। सन् २०१५ को सम्झौताअनुसार इरानलाई व्यावसायिक आणविक ऊर्जा संयन्त्रका लागि ३.६७ प्रतिशतभन्दा कम शुद्धताको युरेनियम उत्पादन गर्न अनुमति दिइएको थियो।

ट्रम्पले सन् २०१८ मा सम्झौता त्यागेपछि इरानले नागरिक प्रयोगका लागि स्तरभन्दा माथि तर अझै पनि हतियार ग्रेडभन्दा तल ६० प्रतिशतसम्म समृद्ध युरेनियम उत्पादन गरेर जवाफ दिएको थियो। त्यो सामग्री, यदि थप परिष्कृत गरियो भने, सैद्धान्तिक रूपमा नौभन्दा बढी आणविक बमहरू उत्पादन गर्न पर्याप्त हुनेछ।