ग्रीनल्याण्ड रक्षा सम्झौतामा नयाँ मोड: ७५ वर्ष पुरानो सन्धि फेर्न ट्रम्प र नेटो प्रमुख सहमत
हाम्रा कुरा
प्रकाशित २०८२ माघ ९ शुक्रबार
2k
Shares
काठमाडौँ ।अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र नेटो प्रमुख मार्क रुटबीच सन् १९५१ को ऐतिहासिक ग्रीनल्याण्ड रक्षा सम्झौतामा पुनः वार्ता गर्ने सहमति भएको छ। दुई नेताबीच भएको वार्ताबारे जानकार एक उच्च स्रोतले बिहीबार एएफपीलाई दिएको जानकारी अनुसार ग्रीनल्याण्डको सुरक्षा र रणनीतिक महत्त्वलाई ध्यानमा राख्दै दशकौँ पुरानो यो सन्धि परिमार्जन गर्न दुवै पक्ष तयार भएका हुन्।
यद्यपि, स्रोतले ग्रीनल्याण्डमा अमेरिकी आधारहरू राख्ने वा अमेरिकी सार्वभौमिकता स्वीकार गर्ने विषयमा भने कुनै छलफल नभएको स्पष्ट पारेको छ। सन् २००४ मा अन्तिम पटक अद्यावधिक गरिएको यो सम्झौताले वासिङ्टनलाई डेनमार्क र ग्रीनल्याण्डका अधिकारीहरूलाई पूर्व जानकारी गराएर आफ्ना सेना तैनाथ गर्ने स्वतन्त्रता प्रदान गरेको छ।
विशेष गरी ग्रीनल्याण्डको उत्तरपश्चिममा अवस्थित पिटुफिक अन्तरिक्ष अखडा अमेरिकी क्षेप्यास्त्र प्रतिरक्षा प्रणालीको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कडी मानिन्छ। डाभोसमा आयोजित विश्व आर्थिक मञ्चका क्रममा भएको यो वार्ताले आर्कटिक क्षेत्रमा चीन र रुसको बढ्दो सैन्य तथा आर्थिक प्रभावलाई रोक्ने साझा लक्ष्य लिएको नाटो प्रमुख मार्क रुटले बताएका छन्। रुटले ग्रीनल्याण्डको अर्थतन्त्र र भूगोलमा विरोधी शक्तिहरूको पहुँच हुन नदिने प्रतिबद्धता जनाउँदै युरोपेली सहयोगी राष्ट्रहरूले पनि अब आर्कटिक सुरक्षामा आफ्नो सहभागिता बढाउने सङ्केत दिएका छन्।
ट्रम्पले यसअघि ग्रीनल्याण्ड खरिद गर्ने वा नियन्त्रणमा लिने विवादास्पद अभिव्यक्ति दिएपछि ट्रान्स–एटलान्टिक गठबन्धनमा ठूलो धक्का पुगेको थियो। यसले नाटोलाई दशकौँकै सबैभन्दा गम्भीर सङ्कटमा धकेले पनि पछिल्लो वार्ताले तनाव कम गर्ने प्रयास गरेको देखिन्छ। केही युरोपेली राष्ट्रहरूले ट्रम्पको दबाबपछि नै नाटोलाई आर्कटिक क्षेत्रमा थप सक्रिय हुन र सुरक्षा लगानी बढाउन आग्रह गरेका थिए, जसलाई सम्बोधन गर्न यो नयाँ रक्षा सम्झौताको खाका तयार पारिएको हो।
