वैज्ञानिकद्वारा पृथ्वीको भन्दा कडा षट्कोणीय हीराको संश्लेषण
हाम्रा कुरा
प्रकाशित २०८२ साउन १६ शुक्रबार
1.6k
Shares
काठमाडौँ । चिनियाँ अनुसन्धानकर्ताहरूले सय-माइक्रोन स्केलको षट्कोणीय हीरा संश्लेषण गर्न सफल भएका छन्। बुधबार 'नेचर' जर्नलमा प्रकाशित एक अध्ययनअनुसार यो हीरा उल्कापिण्डहरूमा पाइने दुर्लभ सामग्री हो र यो पृथ्वीमा पाइने सामान्य हीराभन्दा पनि कडा हुन्छ।
अनुसन्धानकर्ताहरूले यो उपलब्धिले सुपरहार्ड सामग्रीको क्षेत्रमा नयाँ सम्भावनाहरू खोलेको बताएका छन्। सामान्य हीराको कठोरता त्यसको टेट्राहेड्रल जालीमा व्यवस्थित कार्बन परमाणुहरूको कारण हुन्छ, तर यसको एक कमजोरी छ। निश्चित बल प्रयोग गर्दा यसको संरचना सजिलै चिप्लन सक्छ, जसले यसको बललाई सीमित गर्दछ। यसको विपरीत, षट्कोणीय हीराको संरचना अझ उत्कृष्ट हुन्छ, जसले यसलाई धेरै कडा बनाउँछ।
चिनियाँ वैज्ञानिकहरूले ग्रेफाइटलाई षट्कोणीय हीरामा रूपान्तरण गर्न एक नयाँ विधि अपनाए। उनीहरूले नियन्त्रणयोग्य उच्च तापक्रम, उच्च दबाव र अर्ध-हाइड्रोस्टेटिक अवस्थाहरूमा ग्रेफाइटलाई सङ्कुचित र तताएर उच्च शुद्धताको षट्कोणीय हीरा तयार गरे।
यसअघिका प्रयासहरूमा यस्तो हीरा संश्लेषण गर्न गाह्रो थियो किनभने उच्च तापक्रम र दबाबमा घनाकार हीरा (cubic diamond) मात्र बन्ने गर्थ्यो। बेइजिङस्थित सेन्टर फर हाइ-प्रेसर साइन्स एन्ड टेक्नोलोजी एडभान्स रिसर्चका अनुसन्धानकर्ता याङ लिक्सियाङका अनुसार, उनीहरूको सफलताको मुख्य कारण उच्च शुद्धताको प्राकृतिक ग्रेफाइटको प्रयोग र नमूनाहरूमा हुने परिवर्तनहरूलाई नजिकबाट निगरानी गर्न उच्च-दबाव इन-सिटु एक्स-रे अवलोकन प्रविधिको प्रयोग हो।
उच्च-दबाव विज्ञानका वैज्ञानिक हो-क्वाङ माओका अनुसार, यो अनुसन्धानले भविष्यमा हीरा-जस्तै सामग्रीहरूको अध्ययनका लागि आधार तयार गरेको छ। यो संश्लेषित षट्कोणीय हीराले सुपरहार्ड सामग्री र उच्च-अन्तका इलेक्ट्रोनिक उपकरणहरूको विकासका लागि नयाँ बाटो खोल्ने अपेक्षा गरिएको छ।
