हर्मुज स्ट्रेटमा अवरोध र आकाशिएको इन्धन मूल्य: विश्व बजारलाई शान्त पार्न रूसी तेलको सहारा
हाम्रा कुरा
प्रकाशित २०८२ फागुन २९ शुक्रबार
2.1k
Shares
काठमाडौँ । इरानसँगको युद्ध र मध्यपूर्वमा चर्किएको तनावका कारण विश्व बजारमा तेलको मूल्य अस्वाभाविक रूपमा बढेपछि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आफ्नो ऊर्जा नीतिमा महत्वपूर्ण फेरबदल गरेका छन्।
सन् २०२६ को फेब्रुअरीमा प्रति ग्यालन २.३० डलर रहेको पेट्रोलको मूल्य अहिले ३.६ डलर पुगेको छ, जसले ट्रम्पको 'सस्तो इन्धन' को चुनावी एजेन्डालाई चुनौती दिएको छ। यद्यपि, ट्रम्पले अमेरिका विश्वकै ठूलो तेल उत्पादक भएकाले मूल्य वृद्धिबाट देशलाई ठूलो आम्दानी हुने दाबी गर्दै यसलाई रणनीतिक लाभको रूपमा व्याख्या गरेका छन्।
विश्वको कुल तेल आपूर्तिको झण्डै २० प्रतिशत हिस्सा ओगट्ने हर्मुज स्ट्रेट अहिले ट्याङ्करहरूका लागि असुरक्षित बनेपछि आपूर्ति शृङ्खला नराम्ररी प्रभावित भएको छ।
दैनिक २० मिलियन ब्यारेल तेल ओसारपसार हुने यो मार्ग अवरुद्ध हुँदा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य प्रति ब्यारेल १०० डलर नाघेको छ। बजारलाई सन्तुलनमा राख्न ट्रम्प प्रशासनले रुसी तेल आयातमा लगाइएको प्रतिबन्धमा अस्थायी लचकता अपनाउँदै भारत जस्ता देशहरूलाई पनि रुसबाट तेल किन्न सहज वातावरण बनाइदिएको छ।
आन्तरिक रूपमा आपूर्ति सहज बनाउन अमेरिकाले 'जोन एक्ट' मापदण्डमा समेत छुट दिने तयारी गरेको छ, जसले बन्दरगाहहरूमा ऊर्जा र कृषि सामग्रीको ढुवानी छिटो छरितो बनाउनेछ।
गोल्डम्यान साच्सका विश्लेषकहरूले उच्च मूल्यका कारण मुद्रास्फीति र बेरोजगारी बढ्न सक्ने चेतावनी दिए पनि ट्रम्पले यसलाई दीर्घकालीन सुरक्षा र अमेरिकी प्रभुत्वको पक्षमा उपयोग गर्ने रणनीति लिएका छन्। इरानको आक्रामक क्षमता नष्ट गरी तेल आपूर्तिलाई सधैँका लागि सुरक्षित बनाउन अमेरिकी सैन्य रणनीति केन्द्रित रहेको प्रशासनको दाबी छ।