काठमाडौँ । अमेरिका–इजरायल र इरानबीचको भीषण युद्ध २०औँ दिनमा प्रवेश गरिरहँदा मध्यपूर्वको राजनीतिक र सुरक्षा अवस्था अझै जटिल मोडमा पुगेको छ। यसै सिलसिलामा इरान सरकारले सन् २०२६ को जनवरीमा भएको सरकार विरोधी प्रदर्शनका क्रममा दुई जना प्रहरी अधिकारीको हत्या गरेको अभियोगमा तीन जना नागरिकलाई मृत्युदण्ड दिएको छ। अल जजीराका अनुसार उनीहरूलाई अदालतले दोषी ठहर गरेपछि बुधबार फाँसी दिइएको हो, जसले इरानभित्रको आन्तरिक तनावलाई पनि प्रस्ट पारेको छ।
यसैबीच क्षेत्रीय राजनीतिमा कतारले एक अप्रत्याशित र कठोर कदम चाल्दै आफ्नो देशमा रहेका केही इरानी सैन्य तथा सुरक्षा अधिकारीहरूलाई ‘अवाञ्छित व्यक्ति’ घोषणा गरेको छ। कतार सरकारले ती अधिकारीहरूलाई आगामी २४ घण्टाभित्र देश छोड्न कडा निर्देशन दिएपछि दुई देशबीचको कुटनीतिक सम्बन्धमा ठुलो दरार देखिएको छ। कतारको यो निर्णय उसको रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण ‘रास लफान’ ग्यास प्लान्टमा इरानले मिसाइल प्रहार गरेपछि आएको हो।
वास्तवमा यो आक्रमण र प्रत्याक्रमणको शृङ्खला इजरायलले इरानको सबैभन्दा ठुलो ‘पार्स ग्यास प्लान्ट’ मा हमला गरेपछि सुरु भएको थियो। इजरायली हमलाको प्रतिशोध लिन इरानले कतारमा अवस्थित प्लान्टलाई निशाना बनाएपछि कतारले आफ्नो राष्ट्रिय सुरक्षामा आँच पुगेको भन्दै इरानी अधिकारीहरूलाई देश निकाला गर्ने निर्णय गरेको हो। यस घटनाले हालसम्म मध्यस्थकर्ताको भूमिकामा देखिँदै आएको कतारलाई समेत प्रत्यक्ष रूपमा युद्धको रापमा तानेको छ।
सुरक्षा विश्लेषकहरूका अनुसार मध्यपूर्वमा बढ्दै गएको यो तनावले अबका दिनमा विश्वव्यापी ऊर्जा आपूर्ति र इन्धनको मूल्यमा अझै ठुलो सङ्कट निम्त्याउन सक्छ। द्वन्द्वमा कतार जस्ता ऊर्जा उत्पादक राष्ट्रहरू प्रत्यक्ष संलग्न हुनुले अन्तर्राष्ट्रिय बजारलाई थप त्रसित बनाएको छ। इरानले आफ्ना शीर्ष नेतृत्व र पूर्वाधारमा भएको क्षतिको बदला लिन थप कडा कदम चाल्न सक्ने चेतावनी दिएसँगै यो क्षेत्रमा मानवीय र आर्थिक सङ्कटको जोखिम उत्कर्षमा पुगेको देखिएको छ।
