काठमाडौँ। अमेरिकी अन्तरिक्ष निकाय नासाले अमेरिकी भिसा लिएका चिनियाँ नागरिकहरूलाई आफ्नो सुविधा, अनुसन्धान कार्यक्रम र आन्तरिक सञ्जालमा पहुँचमा नयाँ प्रतिबन्ध लगाएको छ। यो कदमले अन्तरिक्ष प्रविधिमा बेइजिङसँगको तीव्र प्रतिस्पर्धा र अमेरिकाको अन्तरिक्ष नेतृत्वको सुरक्षामा वाशिङ्गटनको बढ्दो चिन्तालाई उजागर गरेको छ।
‘द इपोक टाइम्स’का अनुसार नासाका परियोजनाहरूमा ठेकेदार वा शोधकर्ताका रूपमा कार्यरत चिनियाँ नागरिकता भएका व्यक्तिहरूलाई सेप्टेम्बर ५ मा यो प्रतिबन्धबारे सूचित गरिएको थियो। उनीहरूको पहुँच तुरुन्तै समाप्त गरिएको थियो, जसले गर्दा उनीहरूलाई डिजिटल प्रणाली र कामसँग सम्बन्धित बैठकहरूबाट अचानक अलग गरिएको थियो।
नासाकी प्रेस सचिव बेथानी स्टिभेन्सले यस नीति परिवर्तनको पुष्टि गर्दै नासाले भौतिक र साइबर सुरक्षा दुवै जोखिमलाई सीमित गर्न यो कदम चालेको बताएकी छिन्। उनले संवेदनशील कामको सुरक्षाका लागि यी प्रतिबन्धहरू आवश्यक रहेको बताएकी छिन्।
‘द इपोक टाइम्स’का अनुसार यो निर्णय अमेरिकी प्रविधि क्षेत्रमा चिनियाँ नागरिकहरूको उच्च छानबिनपछि आएको हो। हालैका वर्षहरूमा धेरै जासुसी घटनाहरू चिनियाँ कम्युनिस्ट शासनसँग सम्बन्धित पाइएका छन्।
फक्स बिजनेससँगको कुराकानीमा नासाका कार्यवाहक प्रशासक सीन डफीले अमेरिकाले ‘दोस्रो अन्तरिक्ष दौडको नेतृत्व गर्नुपर्ने’ र चीनको चन्द्र यात्राको महत्वाकांक्षा शान्तिपूर्ण अन्वेषणभन्दा सैन्य उद्देश्यमा आधारित भएकाले यस्तो प्रतिबन्ध आवश्यक भएको बताएका थिए।
अमेरिकी रक्षा अधिकारीहरूले पनि यस्तै चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। स्पेस फोर्सका प्रमुख जनरल बि चान्स साल्ट्जम्यानले बेइजिङको अन्तरिक्ष कार्यक्रम उसको सैन्य रणनीतिसँग जोडिएको बताएका छन्। यसैबीच, चीनले अगस्टमा आफ्नो चन्द्रमामा पठाउने ‘लङ मार्च–१०’ रकेटको परीक्षणसहित आफ्ना गतिविधिहरू तीव्र पारेको छ। चीनले यो दशकको अन्त्यसम्ममा चन्द्रमाको सतहमा अन्तरिक्ष यात्रीहरू अवतरण गर्ने लक्ष्य राखेको छ।
