काठमाडौँ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको प्रशासनले भेनेजुएलाको तेल आपूर्ति र वितरण प्रणालीमा आफ्नो पकड मजबुत बनाउने उद्देश्यका साथ सातौँ प्रतिबन्धित तेल ट्याङ्कर नियन्त्रणमा लिएको छ। 

अमेरिकी दक्षिणी कमाण्डले दिएको जानकारीअनुसार क्यारेबियन क्षेत्रमा अमेरिकी ‘क्वारेन्टाइन’ नियम उल्लङ्घन गरेको आरोपमा ‘एमभी साजिट्टा’ नामक ट्याङ्करलाई बिना कुनै अवरोध नियन्त्रणमा लिइएको हो। लाइबेरियामा दर्ता भई हङकङस्थित कम्पनीको स्वामित्वमा रहेको यो जहाजले करिब दुई महिनाअघि बाल्टिक सागर छाडेपछि आफ्नो लोकेसन गोप्य राखेको भए पनि अमेरिकी अधिकारीहरूले यसले भेनेजुएलाबाट तेल लोड गरेको पुष्टि गरेका छन्। 

सन् २०२२ मा रुस-युक्रेन युद्धसँग सम्बन्धित प्रतिबन्धको सूचीमा रहेको यस जहाजलाई नियन्त्रणमा लिएर अमेरिकाले भेनेजुएलाको तेल निकासी अन्तर्राष्ट्रिय कानुनसम्मत हुनुपर्ने आफ्नो अडान दोहोर्‍याएको छ।

भेनेजुएलाका राष्ट्रपति निकोलास मादुरो गत जनवरी ३ मा पदबाट हटेसँगै ट्रम्प प्रशासनले त्यहाँको तेल उत्पादन, प्रशोधन र अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा हुने वितरणमा प्रत्यक्ष हस्तक्षेप र व्यवस्थापन गर्ने नीति अवलम्बन गरेको छ। 

अमेरिकी योजनाअनुसार नियन्त्रणमा लिइएका तेल ट्याङ्करहरूबाट हुने आम्दानी भेनेजुएलाको कमजोर अर्थतन्त्र र ध्वस्त भएको तेल उद्योगको पुनर्निर्माणमा लगानी गरिनेछ। राष्ट्रपति ट्रम्पले हालै तेल क्षेत्रका दिग्गज कम्पनीहरूसँगको भेटमा भेनेजुएलाको ऊर्जा क्षेत्रमा करिब १०० अर्ब अमेरिकी डलर लगानी गर्ने महत्त्वाकाङ्क्षी योजना सार्वजनिक गरिसकेका छन्। 

मङ्गलबार ह्वाइट हाउसमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा उनले हालसम्म ५ करोड ब्यारेल भेनेजुएलाली तेल बाहिर लगिसकिएको र थप ठुलो परिमाणमा रहेको तेललाई खुला बजारमा बिक्री गर्ने तयारी भइरहेको दाबी गरे।

तेल ट्याङ्कर नियन्त्रण गर्ने यो शृङ्खला गत डिसेम्बर १० देखि सुरु भएको थियो, जसअन्तर्गत अधिकांश जहाजहरू भेनेजुएलाकै समुद्री तट आसपासबाट नियन्त्रणमा लिइएका छन्। 'बेला एक' नामक ट्याङ्कर भने उत्तर अटलान्टिक क्षेत्रबाट कब्जा गरिएको थियो। 

विश्लेषकहरूका अनुसार अमेरिकाको यो आक्रामक कदमले भेनेजुएलाको आन्तरिक राजनीतिमा मात्र नभई विश्वव्यापी तेल व्यापार र अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा बजारको समीकरणमा समेत दीर्घकालीन र गहिरो प्रभाव पार्ने देखिन्छ।