काठमाडौँ । मध्य-पूर्वमा युद्धको बादल मडारिएको छ। सीएनएन लगायत विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चार माध्यमका अनुसार अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले यसै साता इरानमाथि सैन्य हमलाको आदेश दिन सक्ने सम्भावना छ। यदि ट्रम्पले यस योजनालाई अन्तिम स्वीकृति दिएमा यो सन् २००३ को इराक युद्धपछिको सो क्षेत्रमा अमेरिकाको सबैभन्दा ठूलो सैन्य कारबाही हुनेछ।

अमेरिकाले यो सम्भावित अपरेशनका लागि आफ्नो सम्पूर्ण शक्ति परिचालन गरेको छ। रक्षा विज्ञहरूका अनुसार अमेरिकाले इरानलाई घेर्नका लागि एफ-३५, एफ-२२, एफ-१५ र एफ-१६ जस्ता विश्वका अत्याधुनिक लडाकु विमानका कैयौँ स्क्वाड्रनहरू तैनाथ गरेको छ। यसका साथै 'कमाण्ड एण्ड कन्ट्रोल' विमान र अत्याधुनिक 'एयर डिफेन्स' प्रणाली पनि सक्रिय पारिएका छन्।

गुप्तचर रिपोर्टहरूका अनुसार पछिल्ला केही दिनमा १५० भन्दा बढी कार्गो विमानमार्फत ठूलो मात्रामा हतियार र गोलाबारुद मध्य-पूर्व पठाइएको छ। समुद्रमा दुईवटा युद्धपोत र दर्जनौँ अन्य सैन्य जहाजहरू तैनाथ छन्, जुन केही घण्टाको सूचनामै आक्रमण गर्न सक्षम छन्।

अमेरिकाको यो कारबाही गत महिना भेनेजुएलामा गरिएको सीमित प्रहारभन्दा निकै व्यापक हुनेछ।  अमेरिका र इजरायल मिलेर यो अपरेशन सञ्चालन गर्नेछन्। यो साझा हमलाको मुख्य निशाना इरानको आणविक संरचना र ब्यालिस्टिक मिसाइल ठेगानाहरू हुन सक्ने न्युज एजेन्सी 'एक्सियोस' ले जनाएको छ ।

इजरायली सैन्य गुप्तचर निकायका पूर्व अधिकारी आमोस यादलिनका अनुसार अहिलेको टकराव टार्न निकै मुस्किल देखिएको छ। कूटनीतिक बाटाहरू पूर्ण रूपमा बन्द नभए पनि ट्रम्पको दृढताले सैन्य कारबाही तर्फ नै सङ्केत गरिरहेको छ।

अमेरिका र इरानबीच भइरहेको वार्तामा 'ब्यालिस्टिक मिसाइल' परियोजना सबैभन्दा ठूलो बाधक बनेको छ। इरानले यसलाई आफ्नो 'रेड लाइन' (अन्तिम सीमा) मान्दै रक्षाका लागि आवश्यक रहेको बताएको छ। सन् २०२५ जुनमा भएका हमलाहरूका बेला यिनै मिसाइलले देशको रक्षा गरेको इरानको दाबी छ। यता ट्रम्प प्रशासन इरानले आणविक कार्यक्रमका साथै मिसाइल परियोजना पनि बन्द गरोस् र हिजबुल्लाह एवं हुथी जस्ता विद्रोही समूहहरूलाई सहयोग गर्न छोडोस् भन्ने चाहन्छ।

युद्ध भएको खण्डमा सबैभन्दा ठूलो खतरा हर्मुज जलडमरुमध्य मा पर्नेछ। यो विश्वको तेल व्यापारका लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण मार्ग हो, जहाँबाट विश्वको कुल तेल आपूर्तिको करिब २० प्रतिशत हिस्सा ओसारपसार हुन्छ। इरानले पहिले नै यस क्षेत्रमा नौसैनिक अभ्यास सुरु गरिसकेको छ, जसले विश्व तेल बजारमा हलचल ल्याउन सक्छ।

एकतर्फ युद्धको तयारी भइरहँदा अर्कोतर्फ कूटनीतिक प्रयासहरू पनि जारी छन्। हालै जेनेभामा ट्रम्पका सल्लाहकारहरू र इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीबीच तीन घण्टा वार्ता भएको थियो। यद्यपि, उपराष्ट्रपति जेडी भेन्सले इरान ट्रम्पद्वारा तय गरिएका सर्तहरू मान्न तयार नभएको सङ्केत दिएका छन्, जसले कूटनीति अब अन्तिम बिन्दुमा पुगेको देखाउँछ। 

ट्रम्पका एक सल्लाहकारका अनुसार आगामी केही हप्तामा सैन्य कारबाही हुने सम्भावना ९० प्रतिशत छ। यदि युद्ध सुरु भएमा, यसको परिणाम मध्य-पूर्वमा मात्र नभई सम्पूर्ण विश्वको अर्थतन्त्र र स्थिरताका लागि विनाशकारी हुन सक्छ।