बोस्टन : चीन अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको हाँसोको पात्र बनेको छ। वर्षौँदेखि, चीनका नेताहरूले यसको शक्तिशाली एचक्यू-९बी मिसाइलहरूलाई उत्कृष्ट वायु रक्षा प्रणालीको रूपमा प्रचार गर्दै आएका थिए। तर तिनीहरू झूट बोलिरहेका थिए। एक वर्ष भन्दा कम समयमा तिनीहरूको प्रणाली पाकिस्तान, भेनेजुएला र अब इरानमा नराम्ररी असफल भएका छन्।

अमेरिका अझै पनि संसारको सबैभन्दा आधुनिक र खतरनाक सैन्य शक्ति हो र राष्ट्रपति ट्रम्पले यो प्रमाणित गरिसकेका छन्। एकै दिनमा, अमेरिकी र इजरायली सेनाले अयातोल्लाह अली खामेनी साथै इरानको सैन्य नेतृत्वलाई हटाए। एकै दिनमा, अमेरिकी सेना भेनेजुएलामा प्रवेश गरे र निकोलस मादुरोलाई कुनै पनि अमेरिकी हताहत बिना उठाएर ल्याए।

याद गर्नुहोस्, राष्ट्रपति जर्ज एच.डब्ल्यू. बुशलाई पनामामा जनरल म्यानुअल नोरिगालाई कब्जा गर्न धेरै दिन लाग्यो; ओसामा बिन लादेनलाई पत्ता लगाउन र हटाउन लगभग १० वर्ष लाग्यो। यहाँ एक ऐतिहासिक उपलब्धि छ जसको श्रेय कसैले पनि वर्तमान सरकारलाई दिँदैन: अपरेशन्स एब्सोल्युट रिजोलभ र एपिक फ्युरीले नयाँ मानक सेट गर्‍यो।

चीनको सन्दर्भमा, एचक्यू-९बी मिसाइलहरू र जेवाई-२७ए राडार सैन्य परेडहरूमा सधैँ शानदार रहँदै आएका छन्, तर वास्तविक लडाइँमा तिनीहरूको प्रदर्शन कमजोर रहेको छ। तिनीहरू अन्धा, बहिरा र मूक छन्।

एचक्यू-९बी, जसलाई रातो झण्डा ९ पनि भनिन्छ, शक्तिशाली अमेरिकी प्याट्रियट मिसाइलहरू र रुसी एस-३०० को सस्तो प्रतिलिपि हो। सिद्धान्तमा, तिनीहरूसँग एकैसाथ धेरै लक्ष्यहरू ट्र्याक गर्न र आक्रमण गर्न निर्मित राडार प्रणालीहरू छन् भन्ने दाबी गरिन्थ्यो। वास्तविकतामा, तिनीहरूले यसको विपरीत प्रदर्शन गरेका छन्।

गत वर्षको मेदेखि, एचक्यू-९बीएसको अभावको बारेमा गम्भीर चिन्ताहरू उठाइएका छन्। पाकिस्तान विरुद्ध भारतको अपरेसन सिन्दूरमा चिनियाँ मिसाइलहरू लगातार चार दिनसम्म पूर्ण रूपमा पराजित भए। तिनीहरू कुनै पनि कुराको रक्षा गर्न, नष्ट गर्न वा ट्र्याक गर्न असमर्थ थिए।

चीनको जेवाई-२७ राडार २८० देखि ३९० किलोमिटर टाढाका लक्ष्यहरू पहिचान गर्न र स्क्यान गर्न सक्षम प्रणाली हो। यो द्रुत, सुपरसोनिक एफ-२२ र एफ-३५ लडाकु विमानहरू छिटो पत्ता लगाउन माहिर छ। यद्यपि, वास्तविक लडाइँमा, भेनेजुएलामा मादुरोको कब्जाको समयमा चिनियाँ राडारहरूले देशलाई अपमान र लज्जित बनाए। भेनेजुएलाको हवाई क्षेत्रमा प्रवेश गरेका १५० विमानहरूमध्ये एउटा पनि पत्ता लगाउन असफल भए।

अपरेसन एब्सोल्युट रिजल्भले रुसलाई पनि अपमानित गर्‍यो। भेनेजुएलाले एस-३०० मिसाइलहरूमा २ अर्ब डलरभन्दा बढी लगानी गरेको थियो। तिनीहरूको शक्तिको बाबजुद, तिनीहरूलाई शक्तिशाली अमेरिकी लडाकुहरू, बमवर्षकहरू र इलेकट्रोनिक युद्ध विमानहरूले रोकेका थिए।

इरानमा अपरेसन एपिक फ्युरीको समयमा चिनियाँ एचक्यू-९बी मिसाइल रक्षा प्रणालीले फेरि एक पटक खामेनी र लगभग ४९ वरिष्ठ सैन्य अधिकारीहरूमाथि घातक आक्रमण गर्न असफल भयो। चिनियाँ शक्ति नराम्ररी असफल भयो। अमेरिकाले प्राविधिक क्षमता र महत्त्वपूर्ण सैन्य विशेषज्ञता प्रदर्शन गरेको छ।

चीनको प्रचार प्रभावकारी छ, तर यसको सैन्य प्रविधि होइन। केही वर्ष अघि, इजिप्ट, अजरबैजान, पाकिस्तान र इरान जस्ता देशहरूले चिनियाँ वायु रक्षा प्रणालीहरूमा अर्बौँ खर्च गरेका थिए; आज तिनीहरू पछुताउँदै छन्।

पाकिस्तान, भेनेजुएला र इरानमा भएका घटनाहरूले पनि ताइवानलाई आशा प्रदान गर्दछ। चीनले विश्वसनीयता गुमाएको छ र यसको हतियार दौड अब त्यति महत्त्वपूर्ण छैन। बेइजिङ आणविक शक्ति राष्ट्र भए पनि यसको लडाई प्रविधि र राडार पहिले नै अमेरिकाको तुलनामा अविश्वसनीय, कमजोर र कमसल गुणस्तरको साबित भइसकेको छ।

ल्याटिन अमेरिकामा, पेरु, अर्जेन्टिना र उरुग्वे जस्ता देशहरूले अमेरिकी सैन्य प्रविधि रोजेका छन्। अर्जेन्टिना र पेरुले चीनको जेएफ-१७ को सट्टा सुपरसोनिक एफ-१६ रोजेका छन्। उरुग्वेले शक्तिशाली ओशकोश ४x४ बख्तर बन्द सवारी साधनहरू समावेश गरेको छ। चीनलाई छोडिएको थियो।

इरानको युद्धले अकल्पनीय उपलब्धि हासिल गरेको छ: इरानबाट उत्पन्न हुने आतङ्कवादी खतरा विरुद्ध धेरै युरोपेली र अरब देशहरूलाई एकताबद्ध गर्नु। यो संयुक्त राज्य अमेरिकाको बलियो र निर्णायक नेतृत्वको कारणले मात्र भइरहेको छ।

चीन आर्थिक शक्ति बनेको छ, तर अमेरिकासँग सैन्य, आर्थिक र राजनीतिक शक्ति छ। यसले संसारलाई पुनः आकार दिन यी सबै प्रयोग गरिरहेको छ। यो ज्याज इम्प्रोभाइजेसन होइन - यो एक सुमधुर धुन हो जसले शक्ति मार्फत शान्ति प्राप्त गर्न मद्दत गरिरहेको छ।

आर्ट रो म्याकफिल्ड्स एक निर्वासित पत्रकार, अमेरिकी राज्यहरूको सङ्गठनका पूर्व निकारागुआन राजदूत र नर्वेजियन शान्ति कोर्प्सका पूर्व सदस्य हुन्। उनी राष्ट्रिय रक्षा विश्वविद्यालयको सुरक्षा तथा रक्षा सेमिनार र हार्वर्ड नेतृत्व कोर्सका पूर्व छात्र समेत हुन्।