काठमाडौँ । इरान र अमेरिकाबीचको बढ्दो तनावलाई कूटनीतिक माध्यमबाट सुल्झाउन अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले युद्धविरामको म्याद अनिश्चितकालका लागि थप गरेका छन्। दुई हप्ताको समयसीमा सकिनै लाग्दा पाकिस्तानको मध्यस्थतामा भइरहेको वार्तालाई थप अवसर दिन ट्रम्पले यो निर्णय लिएका हुन्। यद्यपि, युद्धविराम थपिए पनि इरानी बन्दरगाहहरूमाथिको अमेरिकी नाकाबन्दी भने यथावत् रहनेछ, जसलाई इरानले युद्धविरामको उल्लङ्घन मान्दै आएको छ।
राष्ट्रपति ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमार्फत इरानले होर्मुज जलडमरूमध्य प्रयोग गरी ठुलो आर्थिक लाभ लिन खोजेको आरोप लगाउँदै रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण यस मार्गमा अमेरिकी नियन्त्रण आवश्यक रहेको बताएका छन्। उनले नाकाबन्दी नहटाएसम्म इरानसँग कुनै प्रभावकारी सम्झौता हुन नसक्ने सङ्केत समेत दिएका छन्। यसअघि आक्रमण पुनः सुरु गर्ने चेतावनी दिएका ट्रम्पले अहिले सेनालाई जुनसुकै परिस्थितिका लागि तयारी अवस्थामा रहन निर्देशन दिएका छन्।
यसैबीच, शान्ति वार्ताको पहल गरिरहेको पाकिस्तानमा सुरक्षा सतर्कता उच्च पारिएको छ। अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सको प्रस्तावित भ्रमण अन्तिम समयमा स्थगित भएको ह्वाइट हाउसले पुष्टि गरेको छ। पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री शाहबाज सरिफ र संयुक्त राष्ट्रसङ्घका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसले युद्धविराम विस्तारको स्वागत गरे पनि इरानले भने आफ्नो भूभागमा आक्रमण भए खाडी क्षेत्रका तेल पूर्वाधारमा प्रहार गर्ने चेतावनी दिएको छ।
अमेरिकी अर्थमन्त्री स्कट बेसेन्टका अनुसार नाकाबन्दीका कारण इरानको तेल भण्डारण र उत्पादनमा छिट्टै गम्भीर असर पर्ने देखिएको छ। अर्कोतर्फ, तेहरानका सर्वसाधारणले भने यो अनिश्चितकालीन युद्धविराम र नाकाबन्दीका कारण जनजीवन झन् कष्टकर बनेको गुनासो गरेका छन्। विश्लेषकहरूले यसलाई सैन्य टकरावभन्दा पनि वार्ताको टेबलमा बढी लाभ लिन खोज्ने राजनीतिक रणनीतिका रूपमा हेरेका छन्।
मध्यपूर्वको अर्को मोर्चामा इजरायल र लेबनानबीच पनि बिहीबार वासिङ्टनमा वार्ता हुने भएको छ। इजरायल र हिजबुल्लाहबीच १० दिने छुट्टै युद्धविराम भए पनि दक्षिणी लेबनानमा छिटपुट हिंसा र रकेट प्रहारका घटनाहरू रोकिएका छैनन्, जसले गर्दा सो क्षेत्रको शान्ति प्रयास अझै नाजुक अवस्थामा देखिन्छ।
