माले। चीनलाई अस्ट्रेलियासँग द्विपक्षीय व्यापार पुनः सुरु गर्न बाध्य पारिएको छ। जुन कोरोनाभाइरसको उत्पत्तिको बारेमा स्वतन्त्र अनुसन्धानको माग गरेको कारण सजायको रूपमा २०२० मा निलम्बन गरिएको थियो। ऊर्जा सुरक्षा, आवश्यक खनिज पदार्थको खरिद, विश्वव्यापी व्यापार विस्तार र भूराजनीतिक मुद्दाहरूको चिन्ताले चीनलाई पछि हट्न र अस्ट्रेलियासँगको सम्बन्ध सुधार गर्न बाध्य पारेको छ।

चीनले आफ्नो आक्रामक वुल्फ वारियर कूटनीतिको एक भागको रूपमा कोइला, तामा, चिनी, कपास, वाइन र जौको अस्ट्रेलियाली निर्यातमा प्रतिबन्ध लगाएको थियो। यद्यपि, दण्डात्मक कारबाहीले चीनलाई नै हानि पुर्‍याउन थालेपछि यसले चाँडै नै अस्ट्रेलियासँग व्यापार पुनः सुरु गर्ने सङ्केत देखाएको छ।

चीनले धेरै अस्ट्रेलियाली उत्पादनहरूमाथिको प्रतिबन्ध हटाएको छ। बेइजिङले स्वतन्त्र व्यापार सम्झौता संयुक्त समिति सहित उच्च-स्तरीय आर्थिक, व्यापार वार्ता संयन्त्रहरू पुनः सुरु गर्न प्रयास गर्‍यो। "साझा हित विस्तार गर्न राजनीति भन्दा अर्थशास्त्रमा बढी जोड दिनु बुद्धिमानी हुन्छ," चाइना सेन्टर फर इन्टरनेशनल इकोनोमिक एक्सचेन्जका प्रमुख अनुसन्धानकर्ता झाङ यानसेङले भने।

चिनियाँ प्रधानमन्त्री ली केकियाङले २०२४ मा अस्ट्रेलियाको भ्रमण गरेका थिए। जुन सात वर्षमा सबैभन्दा वरिष्ठ चिनियाँ अधिकारीको पहिलो भ्रमण थियो। अस्ट्रेलियन नेशनल युनिभर्सिटीका अनुसन्धानकर्ता बेन्जामिन हर्स्कोभिचले बेइजिङले क्यानबेरासँग सम्बन्ध सामान्यीकरण गर्ने प्रयास गरिरहेकोले व्यापार वार्ता उच्च प्राथमिकतामा रहेको बताए। "यो भ्रमणले धेरै वर्षको कोलाहल, नाटक र तनावपछि द्विपक्षीय सम्बन्ध नयाँ विच्छेदन बिन्दुमा पुगेको सङ्केत गर्छ," उनले भने।

संयुक्त राज्य अमेरिका अध्ययन केन्द्रकी अनुसन्धान सहयोगी जर्जिया एडमनस्टोनले अस्ट्रेलियाली उत्पादनहरूमा प्रतिबन्ध लगाउने चिनियाँ निर्णय राजनीतिक सन्देश पठाउन प्रयोग गरिएको आर्थिक दबाब थियो। तर यो असफल भएको बताइन्। "धेरै अस्ट्रेलियाली निर्यातकर्ताहरूले नयाँ बजार फेला पारेकाले अस्ट्रेलिया विरुद्ध चीनको व्यापार प्रतिबन्ध अपेक्षाकृत असफल रह्यो," उनले भने। "चीन फलाम अयस्क, एलएनजी र ऊन लगायतका आफ्नै उद्योगहरूको लागि केही अस्ट्रेलियाली वस्तुहरूमा पनि निर्भर छ। त्यसैले ती उत्पादनहरूमा कुनै पनि प्रतिबन्धले चीनलाई जवाफी प्रहार गर्नेछ।"

अस्ट्रेलियाबाट उच्च गुणस्तरको कोइलाको आयात निलम्बन गरेपछि चीनको ऊर्जा सुरक्षा र आर्थिक सुधार कमजोर भएको थियो। चीनको कोइला यातायात तथा वितरण सङ्घले अन्यत्रबाट खरिद गर्ने र त्यो पनि उच्च मूल्यमा खरिद गर्ने कुरामा चिन्ता व्यक्त गर्दै भन्यो, "कोइला भण्डारण कम भएको र अभाव पूरा गर्न गाह्रो भएको छ जबकि माग स्थिर रहेको छ।"

अर्कोतर्फ, अस्ट्रेलियाले सजिलै वैकल्पिक बजार फेला पार्न सफल भयो। यसबाट लाभान्वित हुने देशहरूमा इन्डोनेसिया, भारत र जापान थिए। कसलाई सजाय भयो भनेर हेर्न रोचक थियो। प्रसिद्ध व्यापार सम्पादक इयान भेरेन्डरले भने, "अस्ट्रेलिया पक्कै होइन। केही क्षेत्रहरूले अस्थायी कठिनाइ र असुविधाहरू भोगे पनि, हाम्रा धेरै प्रभावित उद्योगहरूले नयाँ बजारहरू फेला पारे।" "जब कोइलाको कुरा आउँछ, प्रभावित हुने पहिलो प्रमुख वस्तु चिनियाँ उद्योग र चिनियाँ परिवारहरू थिए, जसले व्यापार प्रतिबन्धको मार खेपे।"

यसरी, बेइजिङले तनावपूर्ण सम्बन्धमा थोरै पग्लिएको देखेपछि चीनले कोइलामा प्रतिबन्ध खुकुलो पार्ने विचार गर्‍यो। २०२४ मा, अस्ट्रेलियाबाट चीनको धातु कर्म कोइला आयातमा अघिल्लो वर्षको तुलनामा २७० प्रतिशतले वृद्धि भयो। औद्योगिक चिन्ता र भूराजनीतिक समीकरणहरूले चीनलाई अस्ट्रेलियालाई आफ्नो मित्र सूचीमा राख्न प्रेरित गरेको छ। यसका साथै, चिनियाँ उत्पादनहरूलाई अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा प्रवेश गर्न अस्ट्रेलिया एउटा महत्त्वपूर्ण प्रवेशद्वार हो।

अस्ट्रेलिया-चीन सम्बन्ध संस्थानकी सह-प्राध्यापक मारिना यु झाङले भनिन्। "अमेरिका र चीन बीचको प्रतिद्वन्द्वयता बढ्दै जाँदा, महत्त्वपूर्ण खनिजहरू आर्थिक र सैन्य दुवै रणनीतिहरूको केन्द्रबिन्दु बनेका छन्। जसले अस्ट्रेलियालाई यस रणनीतिक प्रतिस्पर्धाको अग्रपङ्क्तिमा राखेको छ," उनले भने। व्यापार युद्ध र जबरजस्ती कूटनीतिले चीनको प्रतिष्ठा र यसको विश्वव्यापी व्यापारलाई क्षति पुर्‍यायो।

यसले अत्यधिक अस्थिर भूराजनीतिक परिदृश्यमा विश्वव्यापी सहयोगीहरू र सम्भावित साझेदारहरूलाई अलग्याउने जोखिम पनि उठायो। अनि तनावपूर्ण सम्बन्धहरूमा केही सुधार आयो। "यो परिवर्तनले थप व्यावहारिक सोचमा फर्कने प्रतिबिम्बित गर्दछ," क्वीन्सल्याण्ड विश्वविद्यालयको अर्थशास्त्र स्कूलका अस्ट्रेलियाली पुरस्कार विजेता जोन क्विगिनले भने। "धेरैजसो नयाँ शक्तिशाली देशहरू जस्तै, चीनले सुरुमा आफ्नो शक्तिलाई बढाइचढाइ गर्‍यो र विश्वास गर्‍यो कि यसको आर्थिक शक्तिले यसलाई विभिन्न मुद्दाहरूमा अन्य देशहरूलाई धम्काउन सक्षम बनायो।"

यसका साथै, चीनले दक्षिण चीन सागरमा भइरहेको द्वन्द्वको सन्दर्भमा अस्ट्रेलियाले पश्चिमी समूहको पक्ष लिओस् भन्ने चाहँदैन, क्योटोको दोशिशा विश्वविद्यालयका अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धका प्राध्यापक ताकाशी तेराडाले भने। "अस्ट्रेलियासँगको साझेदारीलाई बलियो बनाउनुको पछाडि चीनको राजनीतिक उद्देश्य दक्षिण चीन सागर विवाद जस्ता केही रणनीतिक मुद्दाहरूमा अस्ट्रेलियाको संलग्नतालाई रोक्नु हुन सक्छ," टेराडाले भने।