काठमाडौँ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले विदेशी सामानको आयातमा लागू गरेको अतिरिक्त करवृद्धिको नीतिका कारण संयुक्त राज्य अमेरिकाको व्यापार घाटामा अक्टोबर महिनामा तीव्र र अप्रत्याशित गिरावट देखिएको छ।

अमेरिकी वाणिज्य विभागले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो सरकारी तथ्याङ्कअनुसार अक्टोबरमा कुल व्यापार घाटा ३९ प्रतिशतले घटेर २९.४ अर्ब डलरमा झरेको छ, जुन सन् २००९ पछिको सबैभन्दा न्यून स्तर हो। यो गिरावट आर्थिक क्षेत्रका विश्लेषकहरूले गरेको ५८.४ अर्ब डलरको औसत पूर्वानुमानभन्दा निकै कम रहेको छ, जसले विश्वको सबैभन्दा ठूलो अर्थतन्त्रको व्यापारिक सन्तुलनमा आएको ठूलो फेरबदललाई संकेत गर्दछ।

व्यापार घाटामा आएको यो गिरावटको मुख्य कारण आयातमा भएको भारी कटौती र निर्यातमा भएको वृद्धि हो। अक्टोबरमा अमेरिकी निर्यात ७.८ अर्ब डलरले बढेर ३०२.० अर्ब डलर पुगेको थियो भने आयात ११.० अर्ब डलरले घटेर ३३१.४ अर्ब डलरमा खुम्चिएको थियो।

विशेष गरी उपभोग्य वस्तुहरूको खरिदमा आएको १४ अर्ब डलरको गिरावट र फार्मास्युटिकल उत्पादनहरू, औद्योगिक आपूर्ति तथा गैरमौद्रिक सुनजस्ता सामग्रीको आयातमा आएको कमीले यो अवस्था सिर्जना गरेको विभागले जनाएको छ। राष्ट्रपतिमा पुनः निर्वाचित भएपछि ट्रम्पले लिएको द्रुत परिवर्तनशील र व्यापक करवृद्धिको नीतिले कसरी विश्वव्यापी व्यापार प्रवाहलाई ठूलो असर पारेको छ भन्ने कुरा यी तथ्याङ्कहरूले प्रस्ट पारेका छन्।

भन्सार करमा हुने योजनाबद्ध वृद्धिभन्दा पहिले नै अमेरिकी व्यवसायहरूले सामानको व्यापक खरिद र भण्डारण (स्टक) गरेका कारण अहिले आयातमा कमी देखिएको हो। यसले गर्दा कम्पनीहरूलाई अहिलेका लागि उपभोक्ताहरूमा अतिरिक्त करको भार सार्नबाट बच्न केही सहज भएको छ।

यद्यपि, येल विश्वविद्यालयको बजेट ल्याबको अनुमानअनुसार नोभेम्बरको मध्यसम्ममा अमेरिकी उपभोक्ताहरूले सन् १९३० को दशकपछिकै सबैभन्दा उच्च औसत प्रभावकारी करवृद्धि दरको सामना गरेका छन्।

ट्रम्पको यो करनीतिले एकातिर व्यापार घाटा घटाएको देखिए पनि यसले ठूलो कानुनी चुनौतीको समेत सामना गरिरहेको छ। विशेष गरी 'अन्तर्राष्ट्रिय आपतकालीन आर्थिक शक्ति ऐन' प्रयोग गरेर लगाइएको करको वैधानिकताका बारेमा अमेरिकी सर्वोच्च अदालतले निर्णय गर्न बाँकी छ।

यदि अदालतले राष्ट्रपतिले आफ्नो अधिकार क्षेत्र नाघेर यी ट्यारिफहरू लागू गरेको ठहर गरेमा, प्रशासनले हाल विभिन्न देशहरूका सामानमा लगाएका धेरैजसो अतिरिक्त करहरू अस्थायी रूपमा प्रभावित हुन सक्ने देखिन्छ।