काठमाडौँ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र युरोपेली नेताहरूबीच ग्रीनल्याण्ड अधिग्रहणको विषयलाई लिएर उत्पन्न विवादका बीच विश्व आर्थिक मञ्च को वार्षिक भेला डाभोसमा सुरु भएको छ। ट्रम्पले स्वायत्त डेनिस क्षेत्र ग्रीनल्याण्डमाथि देखाएको चासो र डेनमार्कलाई समर्थन गर्ने युरोपेली देशहरूमाथि २५ प्रतिशतसम्म भन्सार शुल्क लगाउने धम्कीले ट्रान्स–अटलान्टिक गठबन्धनमा दशकौँयताकै गहिरो दरार पैदा गरेको छ।

खनिज स्रोतले भरिपूर्ण ग्रीनल्याण्डलाई अमेरिका र नाटोको सुरक्षाका लागि अनिवार्य ठान्दै ट्रम्पले आर्कटिक क्षेत्रमा रूस र चीनको बढ्दो प्रभाव रोक्न यसको अधिग्रहण आवश्यक रहेको बताए। डेनमार्क नाटोको सहयोगी हुँदाहुँदै पनि अधिग्रहणका लागि कति टाढा जान सक्नुहुन्छ भन्ने प्रश्नमा ट्रम्पले ‘तपाईंहरूले पत्ता लगाउनुहुनेछ’ भन्दै आक्रामक सङ्केत दिए।

युरोपेली नेताहरूले ट्रम्पको यो कदमलाई ‘बदमाशी’ को संज्ञा दिँदै एकजुट भएर प्रतिकार गर्ने घोषणा गरेका छन्। फ्रान्सेली राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रोनले अमेरिकी कर धम्की अस्वीकार्य रहेको र युरोप कसैको अधीनमा नरहने स्पष्ट पारे भने युरोपेली सङ्घले पनि सामूहिक र अविचल प्रतिक्रिया जनाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ। 

ट्रम्पले डेनमार्कका समर्थक देशहरूमाथि भारी भन्सार शुल्क लगाउने धम्की दिएपछि युरोपले पनि अमेरिकी बजार विरुद्ध ‘व्यापारिक बाजुका’ अर्थात् कडा आर्थिक प्रतिबन्ध प्रयोग गर्ने चेतावनी दिएको छ। यद्यपि ट्रम्पले ती धम्कीहरूलाई अस्वीकार गर्दै युरोपको कदमले उनीहरूलाई नै नोक्सान पुग्ने दाबी गरे।

युरोपेली आयोगकी अध्यक्ष उर्सुला भोन डेर लेयनले अमेरिका–युरोप सम्बन्ध इतिहासकै कमजोर मोडमा पुगेको चेतावनी दिइन् भने लिथुआनियाका राष्ट्रपतिले मित्र राष्ट्र विरुद्धको यस्तो कदमले ‘नाटोको अन्त्य’ हुनसक्ने आशङ्का व्यक्त गरे। 

ग्रीनल्याण्डका प्रधानमन्त्रीले आफ्नो समुदायलाई सम्भावित सैन्य चुनौतीका लागि तयार रहन आग्रह गरेपछि यो विषय केवल कुटनैतिक विवादमा मात्र सीमित नरहेर सुरक्षा चुनौतीका रूपमा समेत विकसित भएको देखिएको छ।

अर्कोतर्फ ट्रम्पले अन्तर्राष्ट्रिय द्वन्द्व समाधानका लागि ‘शान्ति बोर्ड’ को पहिलो चार्टर घोषणा गर्ने तयारी गरेका छन् जसको कार्यक्षेत्र गाजा र प्यालेस्टिनी क्षेत्रबाट सुरु हुने बताइएको छ। यो बोर्डको अध्यक्षता ट्रम्प आफैँले गर्ने र यसमा सहभागी हुन विभिन्न देशहरूलाई १ अर्ब डलरसम्मको योगदान गर्न भनिएको सूचनाहरू बाहिर आएका छन्।