काठमाडौँ  मध्यपूर्वमा जारी अमेरिका–इजरायल र इरानबीचको युद्धका क्रममा अमेरिकी सैन्य संरचनाहरूमा अभूतपूर्व क्षति पुगेको एक ताजा अनुसन्धान प्रतिवेदनले देखाएको छ। गत फेब्रुअरी २८ देखि सुरु भएको यस भीषण द्वन्द्वका क्रममा इरान र उसका सहयोगी समूहहरूले ८ वटा देशमा फैलिएका कम्तीमा १६ वटा अमेरिकी सैन्य स्थलहरूलाई निशाना बनाएका छन्। 

उपग्रहबाट प्राप्त तस्बिरहरूका अनुसार तीमध्ये धेरैजसो सैन्य आधारहरू गम्भीर रूपमा क्षतिग्रस्त भएका छन् भने केही त लगभग प्रयोग गर्न नमिल्ने अवस्थामा पुगेका छन्। एक संसदीय सहयोगीका अनुसार प्रभावित भएका यी संरचनाहरू मध्यपूर्वमा रहेका अमेरिकी सैन्य उपस्थितिको ठूलो र महत्त्वपूर्ण हिस्सा हुन्।

आक्रमणका क्रममा क्षतिको प्रकृति फरक–फरक पाइएको छ। केही सैन्य स्थलहरू पूर्ण रूपमा ध्वस्त भएर सधैँका लागि बन्द गर्नुपर्ने स्थितिमा पुगेका छन् भने केहीलाई मर्मत गरेर पुनः सञ्चालनमा ल्याउन सकिने प्रारम्भिक आकलन गरिएको छ। इरानले रणनीतिक रूपमा अमेरिकी उन्नत रडार प्रणाली, सञ्चार संयन्त्र र हवाई साधनहरूलाई मुख्य निशाना बनाएको देखिएको छ। 

विशेषज्ञहरूका अनुसार यी उपकरणहरू अत्यन्तै महँगा र सजिलै प्रतिस्थापन गर्न नसकिने प्रकृतिका भएकाले यसले यस क्षेत्रमा अमेरिकी सैन्य क्षमता र निगरानी शक्तिमा प्रत्यक्ष तथा दीर्घकालीन प्रभाव पार्ने निश्चित छ।

रक्षा विशेषज्ञहरूका अनुसार इरानले लागतका हिसाबले निकै प्रभावकारी लक्ष्यहरू छनोट गरेको देखिन्छ जसले गर्दा थोरै स्रोत र साधनको प्रयोगबाट पनि अमेरिकालाई ठूलो रणनीतिक र आर्थिक क्षति पुर्‍याउन सफल भएको छ। अमेरिकी रक्षा निकायका एक उच्च अधिकारीका अनुसार इरानसँगको यो दुई महिने द्वन्द्वले मात्रै अमेरिकी करदाताहरूको करिब २५ अर्ब डलर खर्च गराइसकेको छ। 

यस घटनाक्रमले मध्यपूर्वमा अमेरिकी सैन्य उपस्थिति र सुरक्षा रणनीतिको प्रभावकारितामाथि गम्भीर प्रश्नचिह्न खडा गरिदिएको छ। क्षेत्रीय सुरक्षा अवस्था झन् जटिल बन्दै गएको यस परिस्थितिमा आगामी दिनमा द्वन्द्व अझै चर्किन सक्ने र यसले विश्व राजनीतिमा नयाँ समीकरण निम्त्याउन सक्ने सङ्केतहरू देखिएका छन्।