आविष्कार मात्र थाहा भएका गुमनाम महिला वैज्ञानिकहरु

प्रकाशित मिति : २०७५ फाल्गुण २६ आइतबार

काठमाडौं । विश्वका प्रमुख वैज्ञानिकहरु थोमस एडिसन, एलेग्जेन्डर ग्राहम बेल, निकोला टेस्ला, अल्बर्ट आइस्टाइन लगायतका वैज्ञानिकहरुको नाम धेरैलाई थाहा हुन्छ । उनीहरुको विषयमा धेरै ठाउमा उल्लेख गरिएको हुन्छ । यस्तोमा धेरैजसो आविष्कारकहरु पुरुष छन् । जसको कारण पनि महिला आविष्कारको विषयमा धेरैलाई थाहा नभएको पनि हुनसक्छ ।
 
नैन्सी जोनसोन : आइसक्रिम बनाउने मेसिन
एक महत्वपूर्ण आविष्कारको कुरा गर्दा आउने नाम हो – नैन्सी जोनसोन । उनले हातले चल्ने आइसक्रिम मेसिन बनाएकी थिइन् । सन् १८४३ मा बनाइएको यो आविष्कारको प्रयोग अहिले पनि व्यापक मात्रामा हुने गरेको छ ।
 


म्याडम क्युरी : रेडियोधर्मिताको सिद्धान्त
म्याडम क्युरीले रेडियोधर्मी किरणहरुको विषयमा महत्वपूर्ण खोज गरेकी थिइन् । जसका लागि उनले नोबेल पुरस्कार पनि पाएकी थिइन् । त्यसका साथै उनको पोलोनियम र रेडियमको खोजका लागि दोसो नोबेल पुरस्कार पाएकी थिइन् । दुईपटक नोबोल पुस्कार जित्ने उनी पहिलो महिला हुन् ।

मारिया टेलकेस : थर्मोइलेक्ट्रिक पावर जेनेरेटर
१९४७ मा यी हंगेरियन महिलाले घरहरु न्यायो राख्नका लागि थर्मोइलेक्ट्रिक पावर जेनेरेटर बनाएकी थिइन् । जसको माध्यमबाट सूर्यबाट आएको प्रकाशको आधारमा विद्युत् निकाल्न सकिन्छ ।
 
एन सुकामोतो : स्टेम सेल अलगाव
यो निकै कठिन तथा महत्वपूर्ण आविष्कार मानिएको छ । क्यान्सरको विषयमा धेरै जान्नका लागि स्टेम सेललाई अलग–अलग गर्ने क्षमता महत्वपूर्ण रहँदै आएको छ । यो उपाय क्यान्सर तथा अन्य केही बिरामीहरुको उपचारका लागि महत्वपूर्ण बन्नसक्ने बताइएको छ ।
 
ग्रेस हूपर : कम्प्युटर
हूपरले सन् १९४४ मा हार्वर्ड को मार्क आई कम्प्युटर, पाँत टन, एक कोठाको आकारको मेसिनको डिजाइन गरेकी थिइन् । उनले कम्पाइलरको आविष्कार गरेकी थिइन्, जसले लिखित भाषालाई कम्प्युटरको कोडमा अनुवादित गर्ने गथ्र्यो । आधुनिक कम्प्युटरको विकासमा उनको आविष्कार निकै महत्वपूर्ण मानिन्छ ।

 
रेसलिन्ड फ्र्यांकलिन : डीएनए डबल हेलिक्स
डीएनए डबल हेलिक्सको खोजको श्रेय अक्सर वाटसन र फांसिस क्रिकलाई दिने गरिन्छ । उनीहरुले १९६२ मा शरीर विज्ञानको लागि नोबेल पुरस्कार पनि पाएका थिए । यद्यपि यसको वास्तविक खोज भने रोसलिन्ड फ्र्यांकलिनले गरेको मानिन्छ । उनले गरेको आविष्कार वाटसन र क्रिकको चोरेको बताइने गरिएको छ ।
 
स्टेफनी कोवलेक: केवलर
सन् १९६४ मा स्टेफनी कोवलेकले केवलरको आविष्कार गरेकी थिइन् । यसको उपयोग साइकलको टायर, रेसिङ सेल, फ्राइङ पेन, संगीत वाद्ययन्त्र, बुलेटप्रुफ भेस्टलगायतका धेरै उत्पादनहरुमा प्रयोग गर्ने गरिएको छ ।

ईआइसिटी नेपाल प्रालिद्धारा संचालित हाम्राकुरा डटकममा प्रकाशित कुनै पनि सामाग्री ईआइसिटी नेपालको पूर्व जानकारी विना हुवहु एवं आंशिक रुपमा समेत कपी गरि प्रकाशन गर्नु दण्डनीय छ। यस किसिमका कार्य गर्ने उपर ईआइसिटी नेपाल कानुनी उपचार खोज्न बाध्य हुने भएकाले सम्बन्धित सवैलाई सचेत हुन जानकारी गराइन्छ।

नयाँ