तवेलामा पढ्न बाध्यछन् वालवालिका

यादव आचार्य, प्रकाशित मिति : २०७२ चैत ५ शुक्रबार
बर्दिया। वैदेशिक अनुदान मार्फत ०५६ साल देखि सञ्चालनमा ल्याएको वालशिक्षा कार्यक्रम प्रभावकारी भएपनि सरकारले यथोचित लगानी गर्न नसक्दा ओझेलमा परेको छ । सन् २०१५ सम्म नेपाल सरकार मार्फत कार्यक्रम चलाईने अवधारणा बनाईए तापनि सम्वन्धित निकायले चाँसो नदिदा वालवालिका हरु घोडा वाध्ने तवेला र स्थानियको भान्छाघरमा पढ्न वाध्य छन्। 
 
आजका वालवालिका भोलिका कर्णधार हुन् । पोषण, स्वस्थ शरिर र उचित शिक्षा वालवालिकाको अधिकार हो । धन हुने मानिसका वालवालिका निजि विद्यालयमा शानसँग पढ्छन् तर गरिवका वालवालिका सरकारी स्कूलमा पढ्छन् । नेपालका शिक्षालय हरु धनी र गरीवको व्राण्ड नै वनिसकेका छन् । नेपालमा ३ वर्ष देखि ५ वर्ष सम्मका वालवालिकाको शिक्षामा पहुँच पुर्याउन दातृ निकायको सहयोगमा सरकारी स्तरमा वालशिक्षा कार्यक्रम लागु भयो । तर बर्दियाका वालवालिका हरुलाई त्यही कार्यक्रम अभिषाप वनेको छ। कुनै पनि विद्यालयमा कक्षा कोठा नपाएपछि सदरमुकाम गुलरिया नगरपालिकाको वार्ड नं. ८ स्थित एक व्यक्तीको घोडा वाध्ने तवेला र भान्सा घरमा वालवालिका हरु पढ्न वाध्य भएको शिक्षिका शुसीला थापाले वताईन् । तवेला र भान्सा घर जोडीएको स्थानमा वालवालिकालाई पढाउन कठिनाई परेको उनले वताईन् । पहिले त सडकमै पढाउथे स्थानियले देखेर तवेलामा पढाउने ठाउँ दिए उनले थपिन् । सम्वन्धित निकायले चाँसो नदिएको उनले वताईन् ।
 
वाल शिक्षा कार्यक्रमका लागि कक्षा कोठाको अभाव त छँदैछ अर्को तिर अन्र्तराष्ट्रिय श्रम संगठन (आईएलओ) को मापदण्ड विपरित शिक्षिका हरुको श्रमशोषण भैरहँदा समेत सरकार बेखवर वनेको छ । घरको चुलोचौको बाट बल्ल बल्ल फुर्सद निकालेर बाल शिक्षा पढाउने सहयोगी महिला शिक्षकहरुलाई सरकारले न्यूनतम मापदण्ड भन्दा पनि थोरै पारिश्रमीक दिएपछि उनीहरुको श्रमशोषणमा परेको उनको गुनासो छ । 
 
पारिश्रमिक बृद्धि, भवन उपलब्ध गराउन शिक्षा कार्यालय मार्फत पटक पटक मन्त्रालयमा माग गरेपनि कुनै सुनुवाई नभएपछि महिला हरु हैरान परेका छन् । गत वैशाख महिना देखि पारिश्रमीक बृद्धि भएपनि सरकारले कुनै जानकारी नै नदिएको उनीहरुको गुनासो छ । बृद्धि भएको रकम पनि विना सूचना भुकम्प पिडितहरुको राहत भन्दै सरकारले कटौती गरेकोमा बाल विकास तथा सहयोगी कार्यकर्ता अधिकार संरक्षण मञ्च बर्दियाकी अध्यक्ष मीना भण्डारीले आक्रोस पोखिन् ।
 
सरकारले वालशिक्षा कार्यक्रमलाई शिक्षा ऐन अनुसार १ देखि १२ कक्षाको निति लिएर शून्य कक्षालाई समावेश नगरेपछि समस्या वल्झिएको बाल विकास तथा सहयोगी कार्यकर्ता अधिकार संरक्षण मञ्च बर्दियाकी अध्यक्ष मीना भण्डारीको गुनासो छ । बर्दियामा ६ सय ३८ स्थानमा बाल विकास कक्षा संचालनमा रहेको उनले वताईन् । 
 
जिल्ला भरि करिव १४ सय वालवालिका लाई ६ सय ३८ जना सहयोगी हरुले पढाउने गरेका छन् । दैनिक ४ घण्टा वालवालिका हरुलाई पढाउँदा समेत मासिक ३ हजार रुपैया मात्र पारिश्रमीक पाउँदा थप पिडा थपिएको उनको गुनासो छ । न्यून पारिश्रमीक, भवन अभाव लगायतका समस्याहरु सरकारलाई होईन साना साना वालवालिका लाई अक्षर चिनाउने गुरुआमा हरुको टाउको दुःखाई बनेको छ । 
 
आजका वालवालिका भोलिका देश वाहक हुन् । जग बलियो भए घर त्यसै बलियो हुन्छ । शिक्षक त्यस्तो व्यक्ती हो जो आफू जलेर अरुलाई उज्यालो दिन्छ । तशर्थ देशका कर्णधार उत्पादन गर्ने शिक्षकहरुको मनोवल वढाउँदै उचित कक्षाकोठाको व्यवस्थापन गर्नु जरुरी छ । 

ईआइसिटी नेपाल प्रालिद्धारा संचालित हाम्राकुरा डटकममा प्रकाशित कुनै पनि सामाग्री ईआइसिटी नेपालको पूर्व जानकारी विना हुवहु एवं आंशिक रुपमा समेत कपी गरि प्रकाशन गर्नु दण्डनीय छ। यस किसिमका कार्य गर्ने उपर ईआइसिटी नेपाल कानुनी उपचार खोज्न बाध्य हुने भएकाले सम्बन्धित सवैलाई सचेत हुन जानकारी गराइन्छ।

नयाँ