मान्छेकै मासु खाने इदि अमिनको शासन कस्तो थियो ?

‘बोल्न स्वतन्त्रता छ तर बोलिसकेपछिको स्वतन्त्रताको भने म ग्यारेन्टी लिन सक्दिन’

प्रकाशित मिति : २०७६ जेठ २४ शुक्रबार

काठमाडौं । इतिहासकै क्रुर शासक इदि अमिनले युगाण्डामा चलाएको क्रुर शासन र नरसंहार बिर्सनलायक छ । उनले सत्ता हत्याएर राष्ट्रपति भएदेखि गरेका क्रुर कार्यको चर्चा मात्र गर्दा पनि आङ सिरिङ्ग हुन्छ । 

कहिले जन्मे भनेर एकिन मिति सम्म थाहा नभएका सन १९२३ देखि २५ तिर जन्मिएको हुनसक्ने बताइए पनि उनको दुष्टताको भने इतिहासमा रेकर्ड रहेको छ । भीमकाय शरीर भएका अमिन १३५ केजी तथा ६ फिट ४ इन्च अग्ला थिए । अनौपचारिक शिक्षा मात्र लिएका उनले सत्ता चलाउँदा युगाण्डालाई तहस नहस पारे ।

सामान्य मुस्लिम किसान परिवारमा जन्मिएका ८ सन्तान मध्ये एक थिए इदि अमिन जसको सानैदेखिको स्वभाव क्रूर र निर्दयी थियो । उनको ६ पत्नी र ४३ सन्तान थिए । उनी सन १९४६ मा ब्रीटिश उपनिवेश सेनामा भान्सेको रुपमा प्रवेश गरेका थिए । 

सो समय युगान्डामा ब्रिटीसको शासन थियो । सन १९५९ सम्ममा उनको सेनाको वारेन्ट अधिकृतमा बढुवा भयो । उनी यो पदमा पुग्ने पहिलो अश्वेत थिए त्यही बर्ष उनी राष्ट्रिय बक्सिङ मा पहिलो समेत भए र उनको देशव्यापी चर्चा चुलियो । सन १९६२ मा युगान्डा स्वतन्त्र भयो र उनी मेजर भए । 

इदि अमिन सन १९६४ मा सेनाप्रमुख भए । जुन राष्ट्रपति मिल्टन ओबटेले उनलाई सेनाप्रमुख बनाएका थिए उनैको सत्ता पल्टाएर उनी युगान्डाको राष्ट्रपती भए । युगान्डामा त्यसपछी सुरु हुन्छ मानव इतिहासकै सबैभन्दा क्रुर कथा । 

इदि अमिनले अब आफ्नो विरोधीको सर्वनाश सुरु गर्न थाले । जसलाई उनी मन पराउदैन थिए उनिहरुको हत्या गरेर शरीरका कोमल अंगहरु मृगौला, मुटु र कलेजोको भोजन गर्थे । 

अझ विषेशगरि गुप्तागं काटिदिन्थे र खान लगाउदै आफुपनी खाइदिन्थे । उनी भन्दथे –‘बोल्न स्वतन्त्रता छ तर बोलिसकेपछिको स्वतन्त्रताको भने म ग्यारेन्टी लिन सक्दिन ।’ विरोधीको टाउको काटेर फ्रीजमा राख्ने, टेबुलमा सजाउने, तिनिहरुको अगाडी उभिएर तथानाम गाली गर्ने र राती त्यसैको भोजन गर्दथे ।

मनपरेको युवती उनले जसरी आफ्नो बनाउथे चाहे त्यो कसैको श्रीमती होस् । श्रीमानले कि श्रीमती त्याग्नुपर्थ्यो कि जीवन । त्यस्ता युवतीको बलात्कार पछि हत्या गरेर मासु खाइदिन्थे । 

मान्छेलाई बिना हतियार मार्ने गर्थे वा आफुले पालेको गोहीलाई खुवाउथे । उनको युवतीको सम्बन्ध असंख्य थियो । आफुलाई मार्न आतंककारी मार्फत गोली हान्न लगाएको आरोपमा आफ्नै चौथो श्रीमतीको कुटेर नाक भाँचिदिएका थिए । 

इदि अमिनले आफ्नो ८ बर्षे शासनकालमा ३ लाख मानिसको हत्या गरे । पुर्व राष्ट्रपतिका समर्थक र आफ्ना विरोधी एक लाख मानिसलाई मारेर नाइल नदिमा फालिदिए ।

उनले युगान्डाको टोरेण्टो शहरमा सैनिकहरुलाई सम्बोधन गर्दा सन १९७२ अगस्ट ४ मा एउटा सपना देखेको कुरा गरेका छन जसमा सपनामा उनलाई अल्लाहले इसाईलाई तत्काल देश छोडन लगाउन आदेश दिएको बताए र सेनाको सहयोगमा उनले ३ महिना भित्र ६० हजार इसाईलाई साथमा ५५ पाउण्ड र २५० किलो सामान मात्र राख्न दिएर देश निकाला गर्न लगाए । 

ती मध्ये केहि धनी मानिसहरूले महंगो होटलमा र विदेश घुमेर खर्च गरे भने केहिले फेरि फर्केर आउने आसमा धनसम्पती माटो मुनि गाडेर युगान्डा छाडे । यतिबेलासम्म उनको असली चरित्रको विश्वभर उजागर भएको थियो । युगान्डाका जनताको आक्रोश र विदेशी राष्ट्रको सहयोगमा गरिएको आन्दोलनको सुनामीले इदि अमिनको सत्ता ढल्यो उनी भागेर लिबिया पुगे र अन्तिममा साउदी अरेबियाले शरण दियो । 

मर्नुभन्दा पहिला उनले आफ्नै देश युगान्डामा फर्केर मर्न इच्छा व्यक्त गरे तर युगान्डाका जनताले आफ्नो दुखान्त इतिहास सम्झेर उनको इच्छा अस्विकार गरिदिए । उनको ७८ बर्षमा मृत्यु भयो ।

उनको शासनकालमा स्वास्थमन्त्री रहेका हेनरी क्याओलीले आफ्नो पुस्तक ‘स्टेट अफ ब्लड द इनसाइड स्टोरी अफ इदि अमिन्स रेन अफ  फियर’ मा उनको क्रूरताको व्याख्या गरिएको छ ।

ईआइसिटी नेपाल प्रालिद्धारा संचालित हाम्राकुरा डटकममा प्रकाशित कुनै पनि सामाग्री ईआइसिटी नेपालको पूर्व जानकारी विना हुवहु एवं आंशिक रुपमा समेत कपी गरि प्रकाशन गर्नु दण्डनीय छ। यस किसिमका कार्य गर्ने उपर ईआइसिटी नेपाल कानुनी उपचार खोज्न बाध्य हुने भएकाले सम्बन्धित सवैलाई सचेत हुन जानकारी गराइन्छ।

नयाँ