दुबई। ढिलाइ, कमजोर समन्वय र ढिलासुस्ती, इस्लामाबाद सरकारको आपतकालीन तयारीको अभावमा थपिएको कारणले युद्धग्रस्त खाडी क्षेत्रमा फसेका लाखौँ पाकिस्तानीहरूलाई ठूलो असुविधा भयो।

पाकिस्तानले हवाई उद्धार गरे पनि नागरिक सरकार र प्रभावशाली सेनाको नोकरशाही कुव्यवस्थापन र उदासीनताले प्रभावित विदेशी जनसंख्यालाई बेखबर र असहाय बनायो। यी सबैले पाकिस्तानी जनताबाट कडा प्रतिक्रियाहरू निम्त्यायो ।

पाकिस्तानको जमशोरोका अब्दुल मलिकले भने कि उनी "निराश" थिए किनभने पाकिस्तान सरकारले न त कुनै आर्थिक सहयोग प्रदान गर्‍यो न त उनका भतिजा मुजफ्फर अली दुबईमा प्रतिशोधात्मक इरानी हमलामा मारिएपछि युएईबाट त्यस्तो सहयोगको सुविधा प्रदान गर्‍यो।

खाडीमा काम गर्ने ५५ लाखभन्दा बढी पाकिस्तानी कामदारहरूले देशले प्राप्त गर्ने कुल रेमिट्यान्सको लगभग ५४ प्रतिशत पठाउँछन्, जसले देशको एक महत्वपूर्ण जनसंख्याको जीविकोपार्जनलाई समर्थन गर्दछ।

"आप्रवासीहरूले घर फर्केर रेमिट्यान्स पठाए पनि सरकार र शक्तिशाली सेनाले अलपत्र पाकिस्तानीहरूलाई उद्धार गर्न केही गरेनन्," जेशान मोहमन्दले एक्समा भने।

"पाकिस्तानीहरू अरब देशहरूमा समस्याको सामना गरिरहेका छन्। लाखौं पाकिस्तानीहरू अरब देशहरूमा काम गर्छन्, पाकिस्तानमा लगभग १० अर्ब डलर पठाउँछन् !!" उनले भने। "तर युद्ध जस्तो वातावरणमा, त्यहाँका पाकिस्तानी दूतावासहरूले पाकिस्तानीहरूलाई जवाफ पनि दिँदैनन्!! असीम मुनिरले हरेक संस्थालाई ध्वस्त पारेका छन् !!

जमी खान नामका एक आप्रवासीले पाकिस्तान सरकारले उनीहरूलाई बेवास्ता गरेको र उनीहरूलाई आफैंलाई बाँच्न बाध्य पारेको आरोप लगाए। "हाम्रो दूतावासले पनि हामीलाई सहयोग गरिरहेको छैन। हामी यहाँ धेरै कठिन परिस्थितिमा छौं। हामी यहाँबाट जान चाहन्छौँ ।" "भारत सरकारले आफ्नै खर्चमा खाडी देशहरूबाट आफ्ना नागरिकहरूलाई बाहिर निकालिरहेको भए पनि सरकारले हाम्रो लागि केही गरिरहेको छैन," उनले भने।

फेब्रुअरीको अन्त्यमा अमेरिकाले आक्रमण गर्दा ३५ हजार भन्दा बढी पाकिस्तानीहरू इरानमा थिए। इस्लामाबाद सरकार वा तेहरानस्थित दूतावासबाट आधिकारिक सञ्चार नभएकोले वा पूर्व-नियोजित निकासी योजना नभएकोले, यीमध्ये धेरैजसो पाकिस्तानीहरू आफ्नै जोखिममा सीमा तर्फ यात्रा गरे। निकासी कार्यक्रम शुरू गर्नुको सट्टा, इस्लामाबादले चुनौतीहरू गणना गर्यो। तपाईंलाई थाहा छ इरानका धेरैजसो भागहरूमा इन्टरनेट छैन," तेहरानका लागि पाकिस्तानका राजदूत मुदस्सीर टिपुले भने ।

एक हप्तापछि इस्लामाबादले फसेका पाकिस्तानीहरूलाई मद्दत गर्न कूटनीतिक प्रयासहरूलाई कसरी सहजीकरण गरिरहेको घोषणा गर्‍यो । यद्यपि तिनीहरूलाई बाहिर निकाल्ने कुनै प्रयास गरिएको थिएन । "हाम्रो संकट व्यवस्थापन एकाइ फसेका पाकिस्तानीहरूलाई सुविधा दिन २४ घण्टा सञ्चालनमा छ," पाकिस्तानका विदेशमन्त्री इशाक दारले भने, उनीहरूलाई उनीहरूको सुरक्षा र घर फर्कनको लागि खाडी देशहरूको दयामा छोडेर।

अचम्मको कुरा विदेश मन्त्रालयले संसदीय समितिलाई भन्यो कि खाडी देशहरूबाट फसेका पाकिस्तानी मानिसहरूलाई बाहिर निकाल्नु आवश्यक छैन।

यस ढिलासुस्तीप्रति प्रतिक्रिया जनाउँदै समितिका सदस्य महरीन रज्जाक भुट्टोले सोधिन्, “यदि सबै कुरा सामान्य छ भने, किन उद्धारको बारेमा छलफल भइरहेको छ? कम्तिमा स्थिति ठीक छ कि छैन भन्ने बारेमा स्पष्ट धारणा बनाउनुहोस्।” चोटमाथि अपमान थप्न, अबुधाबीस्थित पाकिस्तानी दूतावासले व्यक्तिगत कन्सुलर सेवाहरू निलम्बन गर्‍यो, जसले गर्दा अलपत्र परेका नागरिकहरूका लागि परिस्थिति अझ कठिन भयो । 

दोहा, रियाद, अबुधाबी र दुबईमा विमानस्थल, होटल वा उनीहरूको आवासीय स्थानमा फसेका विद्यार्थी र तीर्थयात्रीहरू सहित हजारौँ पाकिस्तानीहरूले आफ्नो उद्धारको बारेमा बढ्दो अनिश्चितताको सामना गरे ।

लाहोरका आसिफ अहमद दुबईमा अड्किएका थिए। उनले भने कि अलपत्र परेका पाकिस्तानीहरूले आवास कठिन हुँदै गएको र उनीहरूको पैसा सकिन थालेपछि आशा गुमाउँदैछन्। “डर छ। युद्धको होइन, किनभने हामी मिसाइलहरू भएको ठाउँबाट टाढा छौं, तर अनिश्चितताको। हामीलाई थाहा छैन हामी कहिले हाम्रा परिवारहरूसँग पुनर्मिलन गर्नेछौं,” अहमदले भने।

इस्लामाबादले युद्ध क्षेत्रबाट आफ्ना नागरिकहरूलाई उद्धार गर्न कुनै सैन्य विमान पठाएको छैन। यसले फसेका मानिसहरूलाई द्वन्द्वग्रस्त क्षेत्रहरूबाट भाग्न र पाकिस्तान पुग्न लामो, थकाइलाग्दो र जोखिमपूर्ण सडक मार्गहरू लिन बाध्य तुल्यायो। "राज्य वायुसेवा कम्पनी पाकिस्तान इन्टरनेशनल एयरलाइन्स (पीआईए) ले भाडा धेरै गुणा बढाएपछि व्यावसायिक उडान लिन सक्नेहरूले पनि ठूलो असुविधाको सामना गर्नुपर्‍यो, जसले गम्भीर चिन्ताहरू सिर्जना गर्‍यो। विमानस्थल बन्द र अनिश्चितताले हामीलाई मारिरहेको छ," अबुधाबीमा अड्किएका बिलाल एहसानले भने।