चुनाव खर्च लिएकाले हिसाब किताब मिलाउन बुढीगण्डकी गेजुवालाई (अन्तर्वार्ता)

‘अहिलेका सत्ता सञ्चालक विर्ता बाँड्ने जुद्धशमशेर बन्न खोजे’ 

प्रकाशित मिति : २०७५ असोज ९ मंगलबार

बुढीगण्डकी बहुउद्देश्यीय आयोजना फेरि चिनियाँ कम्पनी गेजुवालाई नै दिने कुरा आएपछि धेरै खाले टिप्पणी हुन थालेका छन् । यसअघिको सरकारले गेजुवालाई दिने तत्कालीन प्रचण्ड सरकारले गरेको सम्झौता रद्द गरेको थियो । फेरि प्रचण्डहरु नै सरकारमा हुँदा बुढीगण्डकी विवादित तथा कालो सूचीमा परेको कम्पनीलाई दिने तयारी सरकारले गरेको छ । हामीले यसको अन्तर्य के छ ? भनि जलस्रोतविद् दिपक ज्ञवालीलाई सोधेका छौँ ।  

० बुढीगण्डकीमाथि के भईरहेको हो यो ? 
–खै सरकारमा बस्नेहरु जुद्धशमशेर हुनु भो क्यार । विर्ता बाँड्ने । यो दिने अधिकार उहाँहरुलाई छँदै छैन । यो नेपालको लागि बनाउनु पर्ने आयोजना । के दिँदै हिँडेको ? त्यो पनि ऐन कानुन सब मिच्दै । राजीनामा गरिसकेको सरकारले जबरजस्ती कम्पनीलाई बोलाएर सही गराएकाले संसदको विकास समितिले नै यो खारेज गर्नु पर्छ भनेर न त्यसपछिको सरकारले यसलाई खारेज गरेको हो ।  

० गेजुवासँगको प्रस्ताव रद्द गर्ने निर्णय कामचलाउ सरकारले गरेको भन्ने छ नि ? 
–हा,हा,, सबै सरकार काम चलाउ थिए । के कुरा गर्ने है । सरकार भनेको सरकार हुन्छ । काम चलाउ होस् कि काम नचलाउ होस् । अहिले पनि के पो काम चलाएका छन् र ? अनि के राजीनामा गरिसकेपछिको सरकारलाई निर्णय गर्ने अधिकार हुन्छ ? त्यो अधिकारै हुँदैन नि ! खारेज गर्ने सरकारले त खारेज गर्नुअघि राजीनामा दिएको थिएन । 

० चिनियाँ कम्पनीलाई नै दिनुपर्ने, त्यो पनि गेजुवालाई ? कारण के होला ? 
–जसले चमेलियादेखि लिएर कयौँ ठाउँमा राम्रो काम गरेको छैन । कालो सूचीमै परेको भन्नु पर्छ । दिनुका पछाडि केही शुभ–लाभ होला र त दिए होलान् । त्यसैत दिएन होलान् नि । मामा तिमि राम्रो छौ, भनेर यी भान्जाले दिएको त होईन होला । शंका गर्ने ठाउँ त उहाँहरुले नै उत्पादन गर्नु भयो नि । 

० यति धेरै शंका गर्ने ठाउँ छ र ? 
–रुल, नियम कानून मिचेर कसैलाई केही दिइन्छ भने शंका गर्ने ठाउँ आयो नि !

० हामीले गरेको टिकाटिप्पणी सुनिन्छ ?  
– कानमा तेलहालेर बस्नेलाई त के भन्न सकिन्छ ? संसदको समितिको रिपोर्टलाई नै मानिएन । निर्देशन उल्लंघन गरियो । 

० खासमा यसको अन्तर्य के छ ? तपाईले बुझेको के हो ? 
–यो नेपालको लागि बनाउनु पर्ने आयोजना हो । नेपालले आफ्नै स्रोतबाट बनाउन सक्छ । यो जसरी एउटा विदेशी परामर्शदाता संस्थालाई दिइयो र त्यसले दिएको डिजाइन गलत थियो । त्यो डिजाइन नै नेपाललाई सुहाउने थिएन । त्यो अनुसार बनाउनु परेको भए नेपालले ठूलो मूल्य चुकाउनु पर्ने थियो । त्यसबारे धेरै लेखिसकिएको छ । डिजाइन गलत, आवरण नै ठिक छैन भन्ने कुरा त अफिसियल रिभ्यूले नै भनिसकेको छ । त्यो सब कुरा विर्सेर यस्तो गर्न मिल्छ ? पहिलो कुरा त के भने, यो विद्युत आयोजना नै होइन यो । यो बहुउद्देश्यीय आयोजना हो । विद्युत एउटा उत्पादन मात्रै हो । यसले उत्पादन गर्ने सञ्चित पानी हो । त्यो पानीले पूर्वी चितवनदेखि पश्चिम नवलपरासीसम्म सिंचाई हुन्छ । त्यो कुरा चटक्कै बिर्सिएका छन् । त्यो नगर्ने हो, भने, हाम्रो गाँउ डुबाएर निस्केको पानी त्यसै बगिरहेको पानी होईन । उत्पादन गरेको पानी हो । त्यो सित्तैमा भारत जान्छ र उसले प्रयोग गर्छ । र, हाम्रो गाउँ डुबाएर उत्पादन भएको पानी सित्तमा पाएर काउली फलाएर हामीलाई बेच्छ । अनि नेपाल कसरी धनी हुन्छ ? मलाई बताइदिनुस् । दोस्रो कुरा के छ, भने बहुउद्देश्यीय योजनामा अरु लाभहरु हुन्छन् । ती लाभहरुबाट पनि यो लगानीको पैँसा उठ्नु पर्छ । सिंचाईबाट, बाढी नियन्त्रणबाट, मत्स्य पालन, टुरिजम, जल यातायात । अनेक निस्किन्छ यसबाट लाभ । सबै खर्च विद्युतमा हालिदिने हो भने, विद्युतले केही फाइदा गर्ने वाला छैन । त्यो विद्युत् बनाएर कुनै कम्पनीले बेच्न सक्दैन । पश्चिम सेतीबाट चिनियाँले हात झिकेको यही कारण हो । यहाँ पनि त्यो हात झिक्ने कारण आउँछ । बनाउन भनेर गरेको सम्झौता नै होइन । यो उहाँहरुले चुनाव अगाडि जसरी गलत ढंगले गेजुवालाई दिनु भो, र त्यहाँ शंक ागर्ने ठाउँ छ , उहाँहरुले चुनावको लागि पैँसा उठाउनु भएको हुनुपर्छ, अरु कुरा केही पनि होईन । त्यसको हिसाब किताब मिलाउनलाई यो के के गरेका हुन् ? 

० चुनावका लागि खर्च लिएकै भएर हिसाब मिलाउन खोजिएको होला त ? 
–त्यसै भनौँ अब । शंका गर्ने ठाउँ त उहाँहरुले नै छोड्नु भयो नि । नेपालको ऐन, नियम, कानून सबै मिचेर सम्झौता किन गरेको भनेर जवाफ प्रष्ट त उहाँहरुले दिनु पर्ने हो नि । यसअघि, योजना आयोगका उपाध्यक्षको संयोजकत्वमा बनेको समितिले दिएको रिपोर्टमा नेपालले बनाउन सक्ने कुरा प्रष्ट छ । मोडालिटीसहित छ । त्यो सबै लत्याएर एउटा विदेशी कम्पनी, जसले नेपालमा खराब काम गरेको छ, त्यस्तैलाई दिने भन्नुको अर्थ के ? हाम्रै सांसद त्यसको एजेण्ट भएको सुनिन्छ हेर्नुस् । कस्तो हाँसो उठ्दो । 

० तपाई त्यतिसारो हाँस्नु भो, यो हाँसोकाे विषय किन बन्यो ? 
–यो साह्रै कच्चा काम भयो । यो त एसएलसी पास नगरेको बच्चाले पनि यस्तो काम गर्दैन होला । हाँसो त्यसमा उठेको हो । कि उहाँहरु आफैलाई महान् ठान्नु हुन्छ, हामीले जे गरेपनि हुन्छ । हामीलाई कसैले छेक्न सक्दैन । दुइतिहाई बहुमत छ । प्रचण्ड घमण्ड भनौँ न । त्यो भएर गरेको हुनुपर्छ या उहाँहरुले महामूर्ख्याँई गरेको हुनुपर्छ । 

ईआइसिटी नेपाल प्रालिद्धारा संचालित हाम्राकुरा डटकममा प्रकाशित कुनै पनि सामाग्री ईआइसिटी नेपालको पूर्व जानकारी विना हुवहु एवं आंशिक रुपमा समेत कपी गरि प्रकाशन गर्नु दण्डनीय छ। यस किसिमका कार्य गर्ने उपर ईआइसिटी नेपाल कानुनी उपचार खोज्न बाध्य हुने भएकाले सम्बन्धित सवैलाई सचेत हुन जानकारी गराइन्छ।

नयाँ